Кіріспе
Американдық опера компаниясы – Вашингтон Ұлттық операсы (WNO) – Вашингтондағы американдық опера компаниясы. Бұрынғысы – Вашингтон опера қоғамы және Вашингтон операсы, компания 2000 жылы Конгресс шешімімен Ұлттық опера компаниясы деп тағайындалды. Қазіргі тамашаларға қойылымдар Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығының Опера үйінде көрсетіледі. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Вашингтонда опера өнері қалыптасты және Вашингтон Ұлттық опера қауымдастығы ретінде Ұлы Депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, сондай-ақ 1960 жылдарға дейін түрлі ашық ареналарда дамыды. Бірақ 1956-1957 жылдары Вашингтон опера қоғамының құрылуы, әсіресе 1971 жылы Кеннеди орталығының ашылуы және 1979 жылы оған көшуі қалада опера компаниясының жұмыс істеуіне жағдай жасады. 1986 жылдан бастап компаниямен бірнеше рет өнер көрсеткен тенор Пласидо Доминго 1996 жылы бас директор болып тағайындалды және 2011 жылдың маусымына дейін осы лауазымды атқарды. Одан кейін, қаржылық қиындықтарға тап болған компания Кеннеди орталығының басқаруына өтті.
the earlier company of the same name
Washington National Opera (WNO) is an American opera company in Washington, D. C. Formerly the Opera Society of Washington and the Washington Opera, the company received Congressional designation as the National Opera Company in 2000. Performances are now given in the Opera House of the John F. Kennedy Center for the Performing Arts. Opera in Washington, DC had become established after World War I and it did flourish for a time as the Washington National Opera Association until the Depression and World War Two years, and into the 1960s in various outdoor opera venues. However, with the establishment of the Opera Society of Washington in 1956–57, the way was laid for a company to function in the city, especially after the opening of the Kennedy Center in 1971 and its move there in 1979. After making initial appearances with the company from 1986 onwards, tenor Plácido Domingo took over as general director in 1996, a post which he held until June 2011, after which the company, which was undergoing financial problems, came under the auspices of the Kennedy Center administration.
Вашингтонның опера қоғамы
Вашингтон ұлттық операсы 1957 жылы Дей Торп, қазір жойылған «Вашингтон Стар» газетінің музыка сыншысы, бірақ сол кездегі ең беделді Вашингтон газетінің тікелей қатысуымен «Вашингтон опера қоғамы» ретінде құрылды. Вашингтон ұлттық соборының хормейстері және органшысы Пауль Каллавей, операның алғашқы музыкалық жетекшісі болды. Екеуі бірлесіп қаржыландыру іздеді және Моцарттың «Die Entführung aus dem Serail» операсын қоюға бастау ретінде 10 000 доллар көмек берген Грегори мен Пегги Смиттен қолдау тапты. Бұл опера Каллавей басқарған жазғы маусым аяқталғаннан кейін Вашингтон симфониялық оркестрімен орындалды. Торп пен Каллавейдің алғашқы жылдарында партитураларды қысқартудан, операны ағылшын тіліне аударудан, сондай-ақ қымбат декорациялардан, «семіз сопранолардан» және «өздеріне ғана қызығушы тенорлардан» бас тарту қағидасы болды. Олар жаңа көрермендерді іздеуге кірісті және 1957 жылғы 31 қаңтарда «Die Entführung» операсының тұңғыш қойылымынан бастап, компания Джордж Вашингтон университетінің Лиснер аудиториясында операларды көрсетті, әйтсе де бұл орын шағын және мүмкіндіктері шектеулі болды. Бірақ бір сыншы атап өткендей: «Ол кезде әдеби мағынада «компания» дегеннің өзі болған жоқ. Әр қойылым жеке-жеке ойластырылып, жоспарланып, ұйымдастырылуы керек еді, ал қаржылық қолдау операдан операға жиналуы тиіс болды. Импровизация – сол күнің тәртібі еді».
Алғашқы жылдары, 1956-1966 жылдар
Төрт айдан кейін қоғам Джан Карло Меноттидің «Қарт қыз және ұры» операсын, оның «Бірыңғай мүйіз, Горгон және Мантикор» балетімен бірге қойды. Бұл қойылым көпшілік пен сыншылардың қызығушылығын тудырды. 1957 жылдың қарашасынан бастап табысты қойылымдар келе берді: «Фиделио»; «Ariadne auf Naxos»; «Idomeneo»; Шёнбергтің «Erwartung» және Стравинскийдің «Le Rossignol» (композитор дирижерлік етті) екі операдан тұратын қойылым; сондай-ақ 1961 жылдың желтоқсанында «Солдатша флейтасынан» алынған үзінділер үшін Ақ үйге президент Джон Ф. Кеннеди шақырды. Осы кезде ұлттық баспасөз назары бұрылды. 1958 жылдың желтоқсанында «Newsweek» журналында компания туралы бір беттік мақала жарық көрді, мақаланың тақырыбы «Потомак жарқырауы» болды, ал «New York Times» газетінің тілшісі Хауард Таубман жиі келіп, «Капиталдың қайта жаңғыруы» және «Потомак жарқырауы» деген тақырыптармен мақалалар жариялады.
Дегенмен, әрқашан осылай сәтті болған жоқ, ал компания 1960 жылдардың басында бірнеше жақсы және жаман күндерді бастан өткерді. Бастапқыда, табыс жалғасты: Игорь Стравинскийді Вашингтонға әкелуді сол кезде Санта-Фе операсының көркемдік әкімшісі болған Блис Герберт істеді, ол композитордың Санта-Феге жиі келіп тұратын кезінде компанияның алғашқы жылдарында қатысқан еді. Алайда, алғашқы Стравинскийдің «The Rake's Progress» операсы «қоғам тарихындағы ең «сәтсіз» опера» деп танылды, бұл әншілердің ауруларының салдарынан болды. Бірақ кейіннен Стравинский дирижерлік еткен «Le Rossignol» (Шёнбергтің «Erwartung» операсымен бірге) екі операдан тұратын қойылым сәтті аяқталды. Алайда, 1960 жылдар өте барысымен, одан әрі апаттар орын алды. Олардың арасында «кешірілмейтін ауқымдағы сәтсіздік» – ағылшын тіліндегі «Солдатша флейтасы», осының нәтижесінде Пол Каллауэй отставкаға кетті. Кейбір қатаң шаралар қабылдануы керек болды.
Бағыттың өзгеруі, 1966-1977 жылдар
1977 жылға дейінгі кезеңде үш жаңа тұлға "компанияға қиял мен шабытты" әкелді, ал сол жылға дейін компания тарихында тағы бір жаңа тұлға қысқа, бірақ жарқын оқиғасымен көзге түсті: бас-баритон Джордж Лондон бас менеджер болды. 1967 жылы бас менеджерлікке Ричард Перлман тағайындалды, оның басшылығымен "Бұралаң бұрылыс", "La bohème" және "Барбердің Ванессасы" алғаш рет сахналанды. 1972 жылы Метрополитен операсында мол тәжірибесі бар Иан Страсфогель, "он алты жыл бойына болмаған, өте жақсы қойылымдарына қарамастан" компанияға "кәсіби негізді" беру мақсатымен басқаруды өз қолына алды. Оның алғашқы табыстарының бірі – композитордың жесірі Лотте Леньяның қатысуымен Курт Вейлдің "Махагонни қаласының өркендеуі мен құлдырауы" қойылымы болды. Ол оны "өзі көрген ең үздік қойылым" деп атады. Джордж Лондонның тағы бір маңызды жетістігі – компания атауының өзгеруі, ол алғаш рет 1977 жылдың 13 мамырында "The Washington Post" газетінде жарияланды. Филипс Матцтің сөзімен айтқанда, "компания тарихының осы кезеңінде репертуар ақылды, алуан түрлі және қызықты болды". Файнштейн көптеген жас әншілерді Метрополитен операсында дебют жасағанға дейін шақырды. Оның бастамасымен Вашингтон операсында жас дағдыларды дамыту дәстүрі қалыптасты. Вячеслав Полозов, Джерри Хэдли және Денис Грейвс осы бағдарлама арқылы өркендеген әншілердің қатарында болды, ал 1992 жылы ол жақында зейнеткерлікке шыққан Берлин мемлекеттік операсының маэстросы Хайнц Фриккені Вашингтон операсына музыкалық жетекші ретінде шақырды. Бұл кеңейіс Файнштейннің қызмет ету кезеңінде орын алды, ол бір маусымдағы қойылымдар санын едәуір арттырды, бұл билет сатуға керемет әсер етті (көрермендер саны 32 000-нан 100 000-нан асып түсті). 2004 жылдың ақпан айында компания атауының Вашингтон Ұлттық операсы болып өзгергені туралы хабарланды.
"Америкалық сақина"
Вашингтон Ұлттық операсы бастапқыда 2009 жылдың қараша айында Рихард Вагнердің "Der Ring des Nibelungen" төрт операдан тұратын циклын, "Америкалық сақина" деп аталатын, қою жоспарларын жариялады. Алайда, 2008 жылдың қараша айының басында, Ұлы экономикалық дағдарысты ескере отырып, компания толық циклді кейінге шегергенін хабарлады. Тетралогияның алғашқы үш операсы бұрынғы WNO маусымдарында қойылған болатын ("Das Rheingold" 2006 жылы, "Die Walküre" 2007 жылы және "Siegfried" 2009 жылы), ал төртінші опера, "Götterdämmerung", 2009 жылдың қараша айында концерттік орындалымда көрсетілді.
Маңызды жаңа немесе ерекше опералар кірген маусымдар
2007/08 маусымда WNO үш сирек қойылатын операны ұсынды: Уильям Болкомның «Көпірден көрініс», Г. Ф. Гендельдің «Тамерлано» және Рихард Штраустың «Электра». Келесі маусымда Гаэтано Доницеттидің «Лукреция Борджия» және Бенджамин Бриттеннің «Питер Граймс» опералары қойылды, ал 2009-2010 маусымында Рихард Штраустың «Ариадна на Наксосе» және Амбруаз Томастың «Гамлет» опералары көрсетілді. 2012 жылдың мамырында Вердидің «Набукко» операсының Вашингтондағы тұңғыш көрсетілісі өтті, режиссерлігін жас дарын Таддеус Страсбергер жүзеге асырды. Ол оқиғаны операның тұңғыш рет 1842 жылы Милан қаласында қойылған кезіне орнатты. 2014/15 маусымында американдық опера бастамасы аясында үш 20 минуттық операдан тұратын серия ұсынылды: Джон Либераторедің «Инвестиция», Джейк Рунестадтың «Қанды герцогтың қыздары» және Рене Орттың «Америкалық адам». Американдық опера бастамасы жалғасып, Дуглас Пьюдің «Пенни» және Мисси Маццолидің «Дәлелдеу» сияқты туындыларды жасады. 2013 жылдан бастап Американдық опера бастамасы жаңа опералар жазу үшін жас композиторларға тапсырыс береді және соңғы жылдары Карлос Симон, Николас Лелл Бенавидес, Гити Разаз және Франсис Поллоктың туындыларын тапсырды.
2009 2010 season featured Richard Strauss' Ariadne auf Naxos and Ambroise Thomas' Hamlet. In May 2012 the Washington premiere of Verdi's Nabucco took place, directed by the rising star Thaddeus Strassberger. He placed the action at the time of the opera's premiere, 1842 in Milan. The 2014/15 includes a series of three 20 minute operas as part of its American Opera Initiative: The Investment by John Liberatore, Daughters of the Bloody Duke by Jake Runestad, and An American Man by Rene Orth. The American Opera Initiative continues and has produced works such as Penny by Douglas Pew and Proving Up by Missy Mazzoli. Beginning in 2013, the American Opera Initiative also commissions emerging composers to write new operas and in recent years has commissioned works by Carlos Simon, Nicolas Lell Benavides, Gity Razaz, and Frances Pollock.
Кеннеди орталығы Вашингтон ұлттық операсын басып алады
2010–2011 жылдар маусымының соңында Пласидо Домингоның бас директор лауазымынан кеткеннен кейін Кеннеди орталығы опера компаниясын 2011 жылдың 1 шілдесінен бастап өз бақылауына алды. Кеннеди орталығының сол кездегі президенті Майкл Кайзер бұл туралы хабарлағанда, шығындарды және персоналды үнемдеуге, сондай-ақ басқа да артықшылықтарға қол жеткізілетінін айтты:
Кайзер Кеннеди орталығының опера залын пайдаланумен қатар, кішкентай немесе жаңа операларға арналған басқа да залдарды пайдалануды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, себебі мұндай қойылымдар көп билет сатуға мүмкін болмайды. Сондай-ақ ол Кеннеди орталығының кураторлық рөлін кеңейтіп, отандық және халықаралық басқа компаниялардың туындыларын көрсетуді көздейді. «Шетелден шынымен жақсы авангард операларын әкелгім келеді», – деді Кайзер осы аптада берген сұхбатында. Ол компанияның қойылымдарын жылына жеті-сегізге дейін арттыруды күтеді. «Менің қызмет мерзімімнің соңына қарай, яғни төрт жыл ішінде, маусымның күшейте түсетініне үміттенемін», – деді ол. 2017 жылдың маусым айында Маэль компаниядағы қызмет мерзімін аяқтады. Компанияның соңғы музыкалық директоры Филипп Огуэн 2010 жылдан 2018 жылға дейін осы лауазымда болды. 2017 жылдың қыркүйегінде компания Тимоти О’Лириді келесі бас директор етіп тағайындағанын жариялады, ол 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап қызметке кірісті. Рогистер 2024–2025 жылдар маусымының соңында компанияның бас дирижері лауазымынан кетеді. 2021 жылы Роберт Спано Вашингтон Ұлттық операсында тұңғыш рет қонақ дирижер ретінде тамыр тартты. 2024 жылдың ақпан айында компания Спаноны 2025–2026 жылдар маусымынан бастап, үш жылдық алғашқы келісімшарт бойынша келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын мәлімдеді.