Кіріспе

1941 жылы түсірілген Альберт С. Рогельдің фильмі

"Қара мысық" – Альберт С. Рогельдің режиссерлік еткен, Базил Ратбоунның басты рөлде ойнаған 1941 жылғы американдық комедиялық қорқыныш және детектив жанрындағы фильм. Фильм сол дәуірдегі "Ескі қараңғы үй" комедиялық фильмдерінен және Эдгар Аллан Поның 1843 жылғы "Қара мысық" әңгімесінен шабыттандырылған стильдің қоспасы болды. Базил Ратбоун Монтегю Хартли рөлінде, ол ашкөз отбасының басшысы, Генриетта Уинслоудың (Сесилия Лофтус ойнады) өлімін күтіп, оның мүлігін мұраға алуды көздейді. Ол өлтірілген күйде табылғаннан кейін, кім кінәлі екенін анықтау үшін тергеу басталады. Ратбоун мен Лофтуспен қатар, фильмде Хью Герберт, Бродерик Кроуфорд және Бела Лугози де ойнады. Бастапқыда 1941 жылдың қаңтарында түсірілімдерді бастау жоспарланған, бірақ фильм екі рет кейінге шегерілді. Сценарийді комедия жазушылары Роберт Лиз және Фредерик И. Ринальдо қайта жазды, сондай-ақ актерлік құрамда соңғы сәтте өзгерістер енгізілді. Фильм түсірілімі 17 ақпанда басталды және 10 наурызда аяқталды. "The Hollywood Reporter", "The Film Daily" және "The New York Daily News" басылымдары фильм туралы әртүрлі пікірлер білдірді.

Сюжет

Генриетта Уинслоу, мысықтарды жақсы көретін әйел, отбасын өзінің иелігіне шақырады. Олардың келгенін көрген риэлтор Гил Смит пен антиквариат сатушы мырза Пенни жасырын түрде иелікке кіріп кетеді. Ол мүлігінің жартысын немересі Мирнаға, екінші жартысын немересі Маргаретке, ал иелігін немересі Элейнге қалдырады. Мирнаның күйеуі Монтегью 10 мың доллар алады. Гилдің мысыққа аллергиясы олардың болуын ашқаннан кейін, кіріп келгендер үйге кіргізіледі. Генриетта Монтегю оларды шақырғанын және иелікті бөлшектеуге тырысатынын білгенде ашуға булығады. Гил Генриеттаны уланудан сақтайды. Содан кейін ол қызметшісі Әбигал да өлгенше ақша бөлінбейтінін айтады. Сол түні Генриеттаның бір мысығы уланады. Ол оны өртеді, ал өзі де қаза табады. Әбигал барлығын иеліктен кетуге бұйырады, бірақ олар бас тартады. Монтегюдің ұлы Ричард Маргаретпен қарым-қатынаста екенін біліп, оны Мирнаға айтумен қорқытады. Әбигалға шабуыл жасалады, және Гил құпия жолдар қылмыскерге еркін жүріп-қозғалуға мүмкіндік береді деп күдіктенеді. Гил мен Элейн бірнеше түнгі оқиғаларды зерттейді, бірақ олардың барлығы адастыру үшін жасалған. Әбигал өлтірілгені анықталады. Гил, Монтегю және Ричард Мирнаны асылып тұрғанын көреді, бірақ оның өмірін сақтап қалады. Гил мен Монтегю үй иесін қуады, бірақ Элейн Мирнаның өзіне шабуыл жасағанын айыптайды. Мирна Элейнді пешке сүйреп апарып, Гил оны құтқарады. Қара мысық шамды құлатып, Мирнаны өртеп жібереді. Кейін Элейн Гилге иелікті сатуға рұқсат береді.

Өндіріс

1939 жылы Paramount Pictures продюсерлік компаниясы "Мысық пен канарейка" фильмінің нұсқасымен үлкен сәттіге қол жеткізді, бұл фильмде комедия жұлдызы Боб Хоуптың әзіл-қалжыңдарымен толы "ескі қара үй" декорациясы болды. Universal компаниясы бұл фильмді Эдгар Аллан Поның "Қара мысық" әңгімесін бейімдеумен жалғастырды, оқиғаны "Мысық пен канарейка" үлгісіне сәйкес қайта өңдеді. Сценарий жазушылар Эрик Тейлор мен Роберт Невилл сценарийді жазу үшін шақырылды. Продюсер Бёрт Келли бұрын "Көрінбейтін әйел" фильмінде жасағандай, фильмге жаңа сценарийшілерді әкелді, "Осы қасіретті ұстап тұрыңыз" ("Hold That Ghost") фильмінің авторларын (Роберт Лиз және Фредерик И. Ринальдо) сценарийде жұмыс істеу үшін шақырды. Фильмге бастапқыда 176 000 долларлық бюджет бөлінді, режиссер Альберт С. Рогель 1941 жылдың 22 қаңтарында, өндіріс басталмас бұрын бес күн бұрын режиссерлікке келісім берді. Өндірістің кешігуі өндіріс басталғанын 24 ақпанға дейін тоқтатты. Түсірілім басталғанға дейін бірнеше актерлер соңғы сәтте ауыстырылды, оның ішінде Пол Кавананың Монтегью Хартли рөлі Базил Ратбоунға берілді. Өндіріс 17 ақпанда басталды және 10 наурызда аяқталды.

Шығару

"Қара мысық" кинокартинасын Universal Pictures 1941 жылғы 2 мамырда шығарды. Universal Horrors кітаптарының авторлары фильмнің жарнамалары мен трейлерлерінде оның айқын комедиялық үніне қарамастан, толыққанды қорқыныш фильмі ретінде таныстырылғанын атап өтті. "Қара мысық" Paramount компаниясының 1942 жылы "This Gun for Hire" фильмінің сәттілігінен кейін қайтадан кинотеатрларда көрсетілді, онда Алан Лэдд те ойнаған. Фильм шыққаннан кейін Ратбоун Лис және Ринальдо жазушыларымен бірге "Шам жарығымен" атты Эбботт пен Костелло комедиясында тағы бір жобаға кірісуі жоспарланған, бірақ ол жоба дамытылмады.

Қабылдау

Қазіргі сын-пикирлер бойынша, The Hollywood Reporter басылымының анонимді сыншысы Ал Рогелдің фильмді "барлық мүмкін болған комедияны беруге және күлкіні күшейтуге ұмтылып, ешқандай мүмкіндікті жібермейтінін" атап өтті. The Film Daily режиссура мен сценарийді жақсы деп бағалап, "актерлік құрамы жақсы, ал оқиғадағы қорқыныш елесі жеткілікті" деп жазды. Бір Harrison's Reports шолушысы фильмнің "бастауы аздап баяу болғанын; іс жүзінде, кісі өлтірушінің кім екені белгілі болып, басты кейіпкердің өміріне қауіп туған соңғы сахналарда ғана оқиға қызығулы бола бастайды" деген пікір білдірді. Ретроспективті шолулардан Universal Horrors кітабының авторлары фильмге деген басты қызығушылықтың "тамаша актерлік құрам мен білікті техникалық команданың ең төмен деңгейдегі материалға жұмсалуы" екенін айтты. Мұндай жиынтық сценарийдің оқиға бөлімінен шығып, 1941 жылы Universal өндірген ең жақсы жанрлық туындыға (The Wolf Man да қоса) айналуы таң қалдырады. AllMovie-дің Хал Эриксон фильмді "Universal-дың классикалық қорқыныш фильмдерінің бірі емес" деп мәлімдеп, оның басты қызығушылығы "Стенли Кортездің жасаған ерекше камера жұмысының арқасында" екенін атап өтті.