1500 метрлік жүгіріс: "Метрлік миль" жарысы

Кіріспе

Орта қашықтыққа жүгіру жарысы, "метриялық миля"

1500 метрлік жүгіру (көбінесе "он бес жүз метр" деп айтылады) – жеңіл атлетикадағы басты орта қашықтыққа жүгіру жарысы. Бұл қашықтық 1896 жылдан бері Жазғы Олимпиада ойындарында, ал 1983 жылдан бері жеңіл атлетикадан әлем чемпионаттарында өткізіліп келеді. Бұл 1,5 километрге тең, шамамен 15/16 миль. Жарыс біршама ұзын туысы – мильдік жарыспен тығыз байланысты, содан ол "метриялық миля" деген лақап ат алды. Жарыстың талаптары 800 метрге ұқсас, бірақ аэробтық төзімділікке көбірек, ал спринт жылдамдығына талаптар аздау. 1500 метрлік жарыс негізінен аэробтық, бірақ анаэробтық дайындық та қажет. 1998 жылы Римде марокколық Хишам Эль Герруждың әлемдік рекордтық жарысындағы әрбір айналым 55 секундтан аспайды (немесе 100 метрге 13,8 секундтан кем). 1500 метр – 400 метрлік жолбақта үш жарым айналым. 1970-ші және 1980-ші жылдары бұл жарыста британдық жүгірушілер көш бастады, кейде фин, америкалық немесе жаңа зеландиялық жүгірушілер де жеңіске жетті. 1990-шы жылдары көптеген африкалық жүгірушілер Олимпиада медальдарын жеңе бастады, әсіресе Кения, Эфиопия және Шығыс Африкадан келгендер, сондай-ақ Солтүстік Африкадан Марокко және Алжирден келгендер. 2020-шы жылдары ерлер жарысында еуропалық жүгірушілер қайтадан көзге түсе бастады, норвегиялық орта қашықтыққа жүгірушілер әулетінің ең кішісі Якоб Ингебригцен 2021 жылы Олимпиада алтынын жеңіп алды, ал шотланд және британдық жүгіруші Джейк Уайтман келесі жылы барлық еуропалықтардан тұратын мәнерлеп жарыс тақтасында әлем чемпионатының атағын жеңіп алды. Кениялық Фейт Кипьегон осы кезеңде әйелдер арасындағы әлемдік титулдарды Африканың қолында ұстап тұрды, бірақ еуропалықтар Сифан Хассан мен Лора Мьюр, сондай-ақ американдықтар Дженни Симпсон да мәнерлеп жарыс тақтасына таласты. Қазіргі Олимпиада ойындарында ерлер арасындағы 1500 метрлік жарыс басынан бері өткізіліп келеді. Алғашқы жеңімпаз – 1896 жылы 800 метрлік жарыста алғашқы алтын медальді жеңіп алған австралиялық Эдвин Флэк. Әйелдер арасындағы 1500 метрлік жарыс алғаш рет 1972 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қосылды, ал алғашқы алтын медальді кеңестік Людмила Брагина жеңіп алды. 1972-2008 жылдардағы Олимпиада ойындарында әйелдердің 1500 метрлік жарысында үш кеңестік, бір орыс, бір итальян, бір румын, бір британ, бір кениялық және екі алжирлік жеңіске жетті. 2012 жылғы Олимпиада нәтижелері допингке қатысты бірнеше істердің салдарынан әлі шешілмеген. Жарыстың ең үздік уақытын қытайлық жүгірушілер көрсетті, олардың барлығы төрт жыл аралығында екі рет Қытай ұлттық ойындарында бір жарыста. Олардың бірі допинг бағдарламасына қатысқанын мойындады. Бұл әйелдер рекордын 2015 жылы эфиопиялық Гензебе Дибаба бұзды. Америка мектептерінде 1600 метрлік жүгіру, сонымен қатар "метриялық миля" деп аталады, Ұлттық басқарушы орган (NFHS) белгілеген ресми қашықтық. АҚШ-тағы дәстүрлі өлшем бірліктері жақсы таныс болғандықтан, мильдік жүгіру (1609,344 метр ұзындығы) 1500 метрлік жүгіруге қарағанда жиі өткізіледі. Ұлттық рейтингтерді анықтау үшін 1500 метрлік жүгіру уақыты мильдік жүгіруге шамалас уақытқа аударылады.

The 1500 metres or 1,500 metre run (typically pronounced 'fifteen hundred metres') is the foremost middle distance track event in athletics. The distance has been contested at the Summer Olympics since 1896 and the World Championships in Athletics since 1983. It is equivalent to 1.5 kilometers or approximately 15/16 miles. The event is closely associated with its slightly longer cousin, the mile race, from which it derives its nickname "the metric mile". The demands of the race are similar to that of the 800 metres, but with a slightly higher emphasis on aerobic endurance and a slightly lower sprint speed requirement. The 1500 metre race is predominantly aerobic, but anaerobic conditioning is also required. Each lap run during the world record race run by Hicham El Guerrouj of Morocco in 1998 in Rome, Italy averaged just under 55 seconds (or under 13.8 seconds per 100 metres). 1,500 metres is three and three quarter laps around a 400 metre track. During the 1970s and 1980s this race was dominated by British runners, along with an occasional Finn, American, or New Zealander. Through the 1990s, many African runners began to win Olympic medals in this race, especially runners from Kenya, Ethiopia, and East Africa, as well as North African runners from Morocco and Algeria. In the 2020s, European runners began to emerge again in the men's event, with Jakob Ingebrigtsen, the youngest of a dynasty of Norwegian middle distance runners, winning Olympic Gold in 2021, and Scottish and British runner Jake Wightman winning the World Championship title the following year at the head of an all European podium. Faith Kipyegon of Kenya maintained Africa's grip on the global titles in the female event in the same time period, although here again, Europeans Sifan Hassan and Laura Muir, and Americans such as Jenny Simpson also contended for the podium. In the Modern Olympic Games, the men's 1,500 metre race has been contested from the beginning, and at every Olympic Games since. The first winner, in 1896, was Edwin Flack of Australia, who also won the first gold medal in the 800 metre race. The women's 1,500 metre race was first added to the Summer Olympics in 1972, and the winner of the first gold medal was Lyudmila Bragina of the Soviet Union. During the Olympic Games of 1972 through 2008, the women's 1,500 metre race has been won by three Soviets plus one Russian, one Italian, one Romanian, one Briton, one Kenyan, and two Algerians. The 2012 Olympic results are still undecided as a result of multiple doping cases. The best women's times for the race were controversially set by Chinese runners, all set in the same race on just two dates four years apart at the Chinese National Games. At least one of those top Chinese athletes has admitted to being part of a doping program. This women's record was finally broken by Genzebe Dibaba of Ethiopia in 2015. In American high schools, the 1,600 metre run, also colloquially referred to as "metric mile", is the designated official distance by the National Governing Body the NFHS. Because of the legacy, since US customary units are better known in America, the mile run (which is 1609.344 metres in length) is more frequently run than the 1,500 metre run. For convenience, national rankings are standardized by converting all 1,500 metre run times to their mile run equivalents.

Стратегия

Көптеген 1500 метрлік жарыстар, әсіресе чемпионат деңгейінде, баяу, стратегиялық жарыстарға айналады, жылдамдық соңғы шеңберде күшейеді және бәсекелестер соңғы спринтте жеңімпазды анықтау үшін позиция үшін күреседі. Жарыстың барлық уақыты бойында қарқынды сақтаудың қиындығы соншалық, көптеген рекордтар жоспарланған жарыстарда жасалады, онда "қоян" аталған қарқын берушілер бастапқы шеңберлерді жоғары жылдамдықпен жүгіріп, жеңіске жету мүмкіндігінен бас тартады. Жарыстың жеңімпазы олардың артынан қарайды. | Филберт Байи, бұрынғы әлемдік рекорд иесі.

Континенттік рекордтар

2023 жылғы 16 қыркүйекте жаңартылған. Аймақ Ерлер Әйелдер Уақыт Спортшы Ұлт Уақыт Спортшы Ұлт Африка 3:26.00 Хишам Эль Герруж 3:49.11 Фейт Кипьегон Азия 3:29.14 Рашид Рамзи 3:50.46 Ку Юнься Еуропа 3:27.14 Якоб Ингебригсен 3:51.95 Сифан Хасан Солтүстік, Орталық Америка және Кариб теңізі 3:29.02 Яред Нугусе 3:54.99 Шелби Холихан Океания 3:29.41 Оливер Хоар 3:56.92 Линден Холл Оңтүстік Америка 3:33.25 Хадсон де Соуза 4:05.67 Летиция Вризде

Ерлер (ішінара)

Жаңартылған 11 ақпан 2024. +ОрынУақытСпортшыЕлКүніОрынНәтиже13:30.60Якоб Ингебригтсен17 ақпан 2022Лиэвен23:31.04Сэмюэль Тефера16 ақпан 2019Бирмингем33:31.18Хишам Эль Герруж2 ақпан 1997Штутгарт43:31.25Йомиф Кежелча3 наурыз 2019Бостон53:31.76Хайле Гебрселасси1 ақпан 1998Штутгарт63:32.11Лабан Ротич1 ақпан 1998Штутгарт73:32.35Олли Хоаре13 ақпан 2021Нью-Йорк қаласы83:32.48Нейл Гурли25 ақпан 2023Бирмингем93:32.86Джош Керр27 ақпан 2022Бостон103:32.97Селемон Барега17 ақпан 2021Торунь113:33.08Даниел Комен13 ақпан 2005Карлсруэ123:33.10Дерессе Меконнен20 ақпан 2010Бирмингем133:33.17Венуст Нийонгабо22 ақпан 1998Лиэвен143:33.22Яред Нугусе11 ақпан 2023Нью-Йорк қаласы153:33.23Огастин Чоге19 ақпан 2011Бирмингем163:33.28Адель Мечал25 ақпан 2023Бирмингем173:33.76Эдвард Чесерек9 ақпан 2018Бостон183:33.86Джордж Миллс11 ақпан 2024Нью-Йорк қаласы193:33.96Харон Кейтани8 ақпан 2009Гент

Әйелдер (ішінде)

Жаңартылған 11 ақпан 2024. ОрынУақытСпортшыҰлтДатаОрынНәтиже13:53.09Гудаф Цегай9 ақпан 2021Лиевин23:55.17Гензебе Дибаба1 ақпан 2014Карлсруэ33:55.28Фревейни Хайлу6 ақпан 2024Торунь43:55.47Дирибе Велтежи6 ақпан 2024Торунь93:58.79Тигист Гирма6 ақпан 2024Торунь244:01.17Беатрис Чепкоэч6 ақпан 2024Торунь