Герман генерал Йохан Георг Арним Бойценбургтың өмірі мен әскери жолы

Кіріспе

Неміс генералы (1583–1641)

Иоганн немесе Ханс Георг фон Арним Бойценбург (1583 жылы Бойценбургер жерінде туған – 28 сәуір 1641 жылы Дрезденде қайтыс болған) – неміс фельдмаршалы. Отыз жылдық соғыс кезінде ол Киелі Рим империясының және оның қарсыласы Саксония электоратының фельдмаршалы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар түрлі дипломатиялық тапсырмаларды да орындады.

Өмірбаян

Арним Бранденбургтің Бойценбург жерінде дүниеге келген. Франкфурт (Одер), Лейпциг және Росток қалаларында оқығаннан кейін, ол 1612 жылы Кенигсбергтегі Пруссия сарайына қызметке кірді, бірақ келесі жылы дуэль болғандықтан қызметтен кетіп қалды. 1613-1617 жылдары Густав Адольфтың басшылығымен ол Ресейге қарсы швед әскеріне көмектесті. Бірнеше жыл бойы ол Швецияның Густав Адольфі мен Бранденбург сайлаушысы арасындағы құпия миссияларды жүзеге асырды, Бранденбургтың Мария Элеонорасына үйленуді ұйымдастырды, содан кейін 1621-1622 жылдары өзінің неміс полкімен Польша-Литва патшасына Осман империясына қарсы әрекеттерде көмектесті. 1626 жылы, протестант болғанына қарамастан, Валенштейн оны Киелі Рим империясының әскеріне қосылуға көндірді. Ол тез арада фельдмаршал шеніне көтеріліп, әскерлерінің және қолбасшысының құрметіне ие болды, оның жақын досы мен адал одақтасы атанды. Валенштейнге деген осы бірлік және діни төзімділік рухы оның әскери және саяси тұрақсыздығының басты себептері болды. Арним, өзі лютеран дінін ұстанғандықтан, император Фердинанд II оны 1629 жылдың 17 маусымында Швецияның лютерандық Густав Адольфына қарсы шайқаста көмектесу үшін швед-поляк патшасы III Сигизмундқа жіберді. Арним мен оның әскерлері бұл міндетті өте тартымдылықпен орындады. Польша әскерлеріне жалақы төленбегендіктен, олар көтеріліс жасады немесе шведтерге кетіп қалды. Арним реституция туралы жарлық пен Валленштейннің қызметтен босатылуына байланысты императорлық қызметтен кетті. Ол Саксониялық сайлаушы Иоанн Георгийге кіріп, 1631 жылы Брайтенфельд шайқасында Густав Адольф әскерінің сол қанатын басқарды. Шын мәнінде, Швеция мен Саксонияның одағы, екі протестанттық держава, олардың ортақ дінінің қорғау мақсатындағы одағының көп бөлігі оның еңбегінің нәтижесі болды. Содан кейін ол Богемияға басып кірді, Праганы жаулап алды, Нимбургте (қазіргі Нимбурк) жеңіске жетті, 1632 жылы Саксонияға оралды, содан кейін Бранденбург пен Силезияда шайқасты. Ол Иоанн Георгий мен Валленштейн арасындағы келіссөздердің маңызды қатысушысы болды, олар 1634 жылы соңғысының өлімімен аяқталды. Осыдан кейін ол Лигницте императорлық әскерді жеңіп, Бауэрмен бірлесіп Богемияда әрекет етті. Прагалық бейбітшілікке наразылық білдіріп, Арним 1635 жылы саксондық әскерден кетіп, белсенді өмірден қол үзді. Ол Швецияға қарсы құйрық сөздері үшін Аксель Оксенстернамен ұрланып, 1637 жылы Стокгольмге жеткізілді, бірақ 1638 жылдың қарашасында Гамбургке қашып, содан кейін Германияны шетелдік үстемдіктен азат етуге өзін арнады. Ол императорлық және саксондық күштердің генерал-лейтенанты ретінде француз және шведтерге қарсы жорық жүргізіп жатқанда Дрезденде қайтыс болды.

Arnim was born in Boitzenburger Land, Brandenburg. After studies at Frankfurt (Oder), Leipzig, and Rostock, he entered into service at the Prussian court at Königsberg in 1612, a post he had to leave the next year because of a duel. He aided the Swedish army under Gustavus Adolphus against Russia from 1613 to 1617. During a number of years he was sent on secret mission between Gustav Adolph of Sweden and the Elector of Brandenburg to arrange the marriage to Maria Eleonora of Brandenburg, then 1621–22 with his German regiment aided the king of Poland Lithuania in action against the Ottoman Empire. In 1626, although a Protestant, he was persuaded by Wallenstein to enter into the army of the Holy Roman Empire. He quickly rose to the rank of field marshal, and won the esteem of his soldiers as well as that of his commander, whose close friend and faithful ally he became. This attachment to Wallenstein, and a spirit of religious toleration, were the leading motives of a strange career of military and political inconstancy. Arnim, a devoted Lutheran himself, was sent with his imperial troops by the emperor Ferdinand II to aid Swedish Polish King Sigismund III in the battle against the Lutheran Gustavus Adolphus of Sweden on 17 June 1629 at Stuhm. Arnim and his troops carried out this task very reluctantly. When the Polish did not pay the troops they mutinied or went over to the Swedish side. Arnim left the imperial service on account of the Edict of Restitution and Wallenstein's dismissal. He entered that of the Elector John George of Saxony, and was in command of the left wing of the army of Gustavus Adolphus at Breitenfeld (1631); indeed the alliance of Sweden and Saxony, two Protestant powers, in the cause of their common religion was largely his work. He then invaded Bohemia, took Prague, and was victorious at Nimburg (today Nymburk), and in 1632 returned to Saxony, then fought in Brandenburg and Silesia. He was one of the principal agents in the negotiations between John George and Wallenstein, which were terminated by the latter's death in 1634. After this, he defeated the imperial army at Liegnitz and operated in conjunction with Bauer in Bohemia. In protest at the Peace of Prague, Arnim left the Saxon forces in 1635 and retired from active life. He was kidnapped by Axel Oxenstierna, for alleged intrigues against Sweden, and was taken to Stockholm in 1637, but escaped to Hamburg in November 1638 and thereafter devoted himself to freeing Germany from foreign domination. He was carrying on a campaign, as lieutenant general of the imperial and Saxon forces against the French and Swedes, when he died in Dresden.