Кіріспе

Шотландиядағы тау

Аонах Мор – Шотландияның Таулы Жерлеріндегі тау. Ол Бен-Невистен солтүстік-шығысқа қарай шамамен 3 шақырым жерде, Форт-Уильямға жақын Глен-Спеанның оңтүстік жағында орналасқан. Таудың ең биік нүктесі 1221 метрді құрайды және ол Мұнро ретінде жіктеледі. Аонах Мор (үлкен жота) деген атау таудың оңтүстіктегі жақын көршісінен – Аонах Бегтен (кішкентай жота) гөрі биік екенін көрсетеді, олар биік жолмен байланысқан. Дегенмен, бұл атаулар таулардың биіктігін емес, ал жазықтан қарағандағы олардың салыстырмалы көлемін көрсетеді; Аонах Мордың шыңы Аонах Бегтің шыңынан 13 метрге (43 фут) төмен. Тауға шығудың ең жылдам және ең қысқа жолы – 650 метр биіктіктегі Snowgoose терминалына гондоламен көтеріліп, содан кейін шыңға қадам басқанша жол тарту. Көбінесе таушылар дәстүрлі түрде оңтүстіктен, Глен-Невистен және Аонах Бегпен бірге көтеріледі.

Климат

Аонах Мордың шыңында тундралық климат (Кеппен классификациясындағы ET климаты) басылады. Жылдық орташа температура – және жылдың ең жылы айы, шілде, одан төмен. Таудың ағаш шегі Шотландияның таулы аймақтарының көп бөлігіндегідей, шамамен 500 метр (1600 фут) биіктікте орналасқан, ал одан жоғарыда тек тоқталған ағаштар кездеседі. Таудың қорғалған ойыстары жыл бойы қарды сақтай алады, және бұл қар бір қыстан екінші қысқа дейін сақталуы мүмкін. Аонах Морде Шотландиядағы ең ұзақ сақталатын қарлы алаптардың бірі орналасқан, ол Коир ан Лошайнде, 1119 метр (3670 фут) биіктікте (желілік координаттар NN193736) жатыр. «Бодил» циклоны кезінде Аонах Морде жел жылдамдығы жетті.

Невис тау-шаңғы алаңы

Невис тау жотасының тау шаңғысы аймағы таудың солтүстік және шығыс беткейлерінде орналасқан. Шаңғы алаңы 1989 жылы ашылды. Гондола лифті, бірнеше кресло-лифтілер мен шаңғы сүйрегіштер 35 қабатқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Олардың ішінде Шотландияның ең биік шаңғы жолдары және Коир Дубх, Коир ан Лохан, Саммит Коир және Батыс беткейдің артқы бөлігіндегі ең жақсы тау шаңғысымен жүруге арналған маршруттар бар. Шаңғы аймағының атауы бастапқыда таудың атымен бірдей болған, бірақ кейін таудың танымал көршісі Бен Невистен "Невис" деген атауды алды. Бұл өзгеріс қандай дау тудырды. Невис, шотланд гаэль тілінде сөйлейтіндер үшін Аонах Мордан айтуға оңай болғанымен, кейбіреулер бұл жергілікті атаудың жойылғанын білдіреді деп есептеді.

Невис тау-кені тау велосипед жолы

Жазда гондола төбедегі тау велосипеді жолдарына бару үшін пайдаланылады. Невис Рейндж курорты он сегіз рет (2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022) Тау велосипеді әлем кубогын қабылдады, сондай-ақ 2007 және 2023 жылдары Тау велосипеді әлем чемпионатын өткізді. Гондола параглайдерлерге ұшу алаңдарына жету үшін де қолданылады.