Кіріспе

Альбертаның өнер галереясы (АГА) – Канаданың Альберта провинциясының Эдмонтон қаласында орналасқан өнер мұражайы. Мұражай Эдмонтон қаласының орталығындағы Черчилль алаңындағы ғимаратты алып жатыр. Мұражай ғимаратын бастапқыда Дональд Г. Биторф және Б. Джеймс Уэнсли жобалаған, бірақ осы құрылыстың бір бөлігі Рэндалл Стоуттың ғимаратты қайта құруы барысында бұзылып, жаңадан салынды. Өнер мұражайы 1924 жылы Эдмонтон өнер мұражайы ретінде құрылған. 1956 жылы мұражайдың атауы Эдмонтон өнер галереясы деп өзгертілді. Мұражай 1924 жылы құрылғаннан кейін 1969 жылға дейін бірнеше жерде орналасқан. Сол жылы мұражай қазіргі орнына көшіріліп, Артур Блоу Конделл салған брутализм стиліндегі ғимаратта көпшілікке қайта ашылды. 2005 жылы мұражай Альбертаның өнер галереясы деп қайта аталды. 2007 жылдан 2010 жылға дейін ғимарат қайта жаңғыртылып, 2010 жылдың 31 қаңтарында қайтадан көпшілікке ашылды. Оның коллекциясында 6000-нан астам туынды бар, олардың басым бөлігі Альбертада және Канаданың батыс аймақтарында жасалған өнер туындыларынан тұрады. Мұражай тұрақты коллекциясын көрсететінмен қатар, кезеңдік көрмелер де ұйымдастырып, халыққа білім беру бағдарламаларын ұсынады.

Тарих

Музей 1924 жылы Эдмонтон өнер мұражайы ретінде құрылды, оның мақсаты – көркем өнерді дамыту және аймақтың тарихи ескерткіштерін сақтау болды. Институттың негізін қалаушы директоры және президенті Мод Боуманның есімімен, сондай-ақ Канада Ұлттық галереясының коллекциясынан алынған 24 туындымен бірге құрылды. 1930 және 1940 жылдары Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан мұражай коллекциясының өсуі баяулады. Осы кезеңде мұражайда түрлі өнер білімі сабақтары өткізілді, сонымен қатар Канада Ұлттық галереясынан алынған туындылар көрмеге қойылды. ХХ ғасырдың бірінші жартысында мұражай әртүрлі орындарда орналасты, оның ішінде бұрынғы Эдмонтон қалалық кітапханасының ғимараты, Граждандық блоктың төртінші қабаты және Эдмонтон Моторс ғимараты болды. 1952 жылы Ричард Секордтың бұрынғы үйіне көшірілгенге дейін. Ғимарат 1969 жылы ашылды және «Артур Блоу Конделл ескерткіш ғимараты» деп аталды. 2005 жылы мұражай 27 сәулетшінің қатысқан сәулеттік конкурсын жариялады. Жеңімпаз жобасы жарияланған күні мұражай Альбертаның өнерін толыққанды көрсету мақсатымен Альбертаның өнер галереясы болып қайта аталды. 2007 жылдың сәуір айында Артур Блоу Конделл ғимаратының бір бөлігі бұзылды, ал қолданыстағы құрылымның маңызды бөлігі Стоуттың жобасына енгізілді. Жаңа ғимараттың құрылысы 2007 жылдың маусым айында ресми түрде басталды. Жаңа ғимараттың құрылысын жеңілдету үшін мұражай 2007 жылдың наурызынан 2010 жылдың қаңтарына дейін жұртшылыққа жабылды. Осы кезеңде мұражай өзінің коллекциясын 2007 жылдың сәуірінен 2009 жылдың желтоқсанына дейін Enterprise Square-дегі бұрынғы Гудзон Бэй компаниясының ғимаратында көрсететін болды. Мұражай 2010 жылдың 31 қаңтарында қайта ашылғаннан кейін Альбертаның өнер галереясына жылдық жазылушылар саны артты, ал мұражай қайта ашылғаннан кейін алғашқы алты апта ішінде 30 000 келушіні қабылдады. 2009 жылдың желтоқсанында мұражай мен Канаданың Ұлттық галереясы үш жылдық серіктестік туралы бірлескен баспасөз хабарламасын жариялады, оған сәйкес Альбертаның өнер галереясының залдары Ұлттық галерея коллекциясынан алынған туындыларды көрсету үшін пайдаланылды. Бұл бағдарлама Канаданың Ұлттық галереясы мен басқа бір өнер мұражайы арасындағы алғашқы «серіктес бағдарлама» болды. 2017 жылы мұражай кәмелетке толмағандар мен жоғары білім алушы студенттерге тегін кіруді қамтамасыз ету жобасын бастады. Ғимараттың ішкі кеңістігінде «солтүстік жарық» шабыттанған бөлме де бар. Мұражай пайдаланған алғашқы құрылым, Артур Блоу Конделл ғимараты 1969 жылы Дональд Г. Биторф және Б. Джеймс Уэнслидің жобалары бойынша ашылды. Брутализм стиліндегі ғимарат 2007 жылы ғимаратты қайта жаңарту үшін ішінара бұзылды. Дегенмен, қайта жаңарту кезінде ескі ғимараттың шамамен 67 пайызы сақталды, ал сақталған бөліктердің көпшілігі жаңа ғимараттың негізі немесе төменгі қабаттары ретінде пайдаланылды. Мұражай сондай-ақ «теңдік комитетін» құрды, ол мүмкіндігі шектеулі адамдарға, нәсілшілдікке немесе шеттетуге байланысты кедергілерді анықтауға және музейдің директорлар кеңесіне және мекеме басшылығына практикалық өзгерістер бойынша кеңес беруге қызмет етеді.

Транзитпен қатынау

Музейге Эдмонтон жеңіл рельстік көлік жүйесінің станциясы – Черчилль станциясынан қоғамдық көлікпен жетуге болады. Музей қоғамдық көлікпен келген келушілерге жеңілдіктер ұсынады. Осы туындылардың көп бөлігі жеке және мемлекеттік демеушілер арқылы музейге қосылған. Музей Канаданың өнер кеңесінің «Жаңа тарау» бағдарламасынан қазіргі заманғы алғашқы халықтар, инуиттер және метис суретшілерінің туындыларын тұрақты жинағына алу үшін сатып алады. Музейдің тарихи канадалық өнер жинағына Джек Буш, Эмили Карр, Генри Джордж Глайд, Иллингворт Керр, Корнелиус Кригхофф, Пеги Никол МакЛеод, Джеймс Уилсон Моррис, Марион Николл, Пол Пил, Билл Рид, Жан Пол Риопель, Карл Шефер, Лилиас Торранс Ньютон және «Жетілік» тобының мүшелері кіреді. Музейдің фотосуреттер жинағы 1977 жылы құрылған және қазіргі таңда 1500-нен астам фотосуретті қамтиды. Музейдің фотосуреттер жинағына Эдвард Кертис, Карл Блосфельдт, Уокер Эванс және Юсуф Карштің тарихи фотосуреттері, сондай-ақ Линн Коэн мен Уильям Эйкиннің заманауи фотосуреттері кіреді. Музейде Томас Бевикке тиесілі 850-ден астам туындыны қамтитын гравюралар жинағы да бар.

Қауымдастықтар

Музей Альберта музейлер қауымдастығымен, Канада мұрасы ақпараттық желісімен, Канада музейлер қауымдастығымен және Канаданың виртуалды мұражайымен байланысты.