Кіріспе

Ирландиялық харлингші Мартин Чарльз Реддингтон (22 қараша 1919 жыл – 1 наурыз 2015 жыл), көбінесе Тони Реддин деп танылған, ирландиялық харлингші, Галвей және Типперри командаларының қақпашысы болған. Галвей графтығының Муллаг қаласында туған Реддин, алғаш рет жасөспірімдер деңгейінде клубында бәсекелестікке қатысты. Ол он жеті жасында Галвейдің жасөспірімдер командасына қосылып, кейіннен ересектер командасына қосылғанда, облысаралық аренаға келді. 1941 жылғы чемпионатта жоғары деңгейдегі дебютін жасады. Кейін Реддин 1947–48 жылдары Типперри командасына қосылып, шамамен он жыл бойы маңызды рөл атқарды. Осы кезеңде ол үш Бүкіл Ирландия медалін, үш Мюнстер медалін және бес Ұлттық Харлинг Лигасы медалін жеңіп алды. Коннахт және Мюнстер облыстаралық командаларының құрамында бірнеше рет Реддин бес Теміржол кубогын жеңіп алды. Клуб деңгейінде ол Галвейдегі Муллаг және Типперридегі Лорра командаларында ойнады. Мансабында Реддин барлығы 26 чемпионатта өнер көрсетті. 1957 жылдың қазан айында АҚШ-қа сапармен шыққан кезде ол зейнетке шықты. Ойыншылық жолынан кейін Реддин команданы басқару және жаттықтыру ісіне қатысты. Сент-Райнаг командасының жаттықтырушысы ретінде ол оларды екі Ленстер титулына және он Оффали титулына жеткізді. Реддин спорттың ең ұлы ойыншыларынан құралған командаларға бірнеше рет сайланды, соның ішінде 1984 жылы Ғасыр Харлинг командасының және 2000 жылы Мыңжылдық Харлинг командасының қақпашысы болды. 2015 жылы қайтыс болған кезде Реддин ең қарт Бүкіл Ирландия медалінің иегері болды, ол Томми Кук 2014 жылы қайтыс болғаннан бері осы мәртебеге ие болған.

Клуб

Реддин клубтық карьерасын 1933 жылы «Муллаг» клубында жасөспірім кезінде бастады. Бұл оның табысты алғашқы маусымы болды, өйткені ол жылды Шығыс аймақтық чемпионатының медалімен аяқтады. Келесі жылы Реддин сол командада қанатты шабуылшы болып ойнады, ал 1938 жылы «Муллагтың» жастар командасына қосылғанда орталық шабуылшыға ауысты. 1939 жылы Реддин алғаш рет қақпашы ретінде таңдалды. Келесі жылы ол өзінің бірінші чемпионат ойынына қатысты және бірнеше жыл бойы негізгі қақпашы болып ойнады, бірақ табысқа жете алмады. Онжылдықтың соңында Типперриге көшкеннен кейін Реддин «Лорра» клубына қосылды. Клуб 1948 жылы солтүстік чемпионалының финалына шықты, сәттілік бірден келді. «Борисокане» қарсылас болды, алайда Реддиннің керемет қақпашылық шеберлігі 5–4 (54 ұпай) – 2–4 (24 ұпай) есебімен жеңіс әкелді. «Лорра» тағы сегіз жылдан кейін қайта табысқа жетті. 0–18 (18 ұпай) – 4–8 (20 ұпай) есебімен тартысты жеңіс Реддинге солтүстік чемпионатында екінші медаль сыйлады.

Басталуы

Реддин алғаш рет округтік деңгейде Галвейдің жасөспірімдер командасының құрамында ойнады, бірақ бұл жаста көп жетістікке жете алмады. 1940 жылы ол Галвейдің ересектер командасына қосылды. Сол жылы Роскомонды 6–5 есебімен 1–4 жеңіп, Коннахт медалін жеңіп алды. 1940 жылдың 25 тамызында Реддин Галвейдің Барлық Ирландия финалдық матчында Коркпен кездескенде қақпашы болды. Бұл ойында 3–3 есебімен жеңіліске ұшырады. Галвейдің негізгі командасына өткеннен кейін, Реддин көп жыл бойы Сеани Дугганнан кейін екінші қақпашы болды. 1946 жылы ол Лондон қаласында Типперриге қарсы Монахан кубогында Галвей үшін шабуылшы ретінде ойнады, ал сол жылы Барлық Ирландия жартылай финалында Коркқа ұтылғанда қосалқы қақпашы болды. Реддин отызыншы жасына келгенде, Галвейдің қақпашы позициясында Дугганды алмастыра алмайтынын түсінді, сонымен қатар клуб чемпионатындағы өте жақсы ойындары оны 1948 жылы Типперридің негізгі командасына қосылуға итерді.

Үш рет

Реддин дереу алғашқы он бестіктің тұрақты мүшесі болды және 1949 жылы Коркты 3–5 есебімен жеңгеннен кейін алғашқы Ұлттық Хёрлинг лигасының медалін жеңіп алды. 1949 жылдың 29 мамырында Реддин аға чемпионаттағы дебютін жасады, Мунстердің ширек финалында Коркпен 3–10 есебімен тең түсті. Типперри қайта ойнауда жеңіске жетті және кейіннен Клэрді жартылай финалда жеңгеннен кейін Лимерикпен Мунстердің шешуші ойынына жолдама алды. Аралықта артта қалғаннан кейін Типп ақырында 1–16 есебімен 2–10 жеңіске жетті, бұл Реддинге алғашқы Мунстер медалін сыйлады. 1949 жылдың 4 қыркүйегінде Типперри мен Лаос командалары жалпыирландиялық шешуші матчта кездесті. Бір жақты ойында Типп Пэдди Кеннидің голымен есеп ашты, ал Джимми Кеннеди екінші таймда тағы екі гол соқты. Толық уақытта Типперри 3–11 есебімен 0–3 жеңіске жетті және Реддин алғашқы жалпыирландиялық медалін жеңіп алды. Типперри 1950 жылы екінші Мунстерлік шешуші матчқа үміткер болды, Корк тағы да қарсыласты қамтамасыз етті. Карьерасының ең қиын ойындарының бірінде Реддин корк жақтастарынан қақпа артында күтілмеген қарсылық көрді. Алаңға басып кірген 55 мың адамның бір бөлігін шығару үшін он минуттық үзілістен кейін Реддиннің гол аузы аймағы тез қоршалды. Оған бөтелкелер, банкалар, содалар және тіпті пальто лақтырылды, сонымен қатар ол соңғы кезеңдерде қоршауға алынып, итерілді. Типперри ойынды 2–17 есебімен 3–11 жеңді, бірақ екінші Мунстер медалін алғанмен, Реддин ашуланған корк көрермендерінің салдарынан алаңнан кетуіне бірнеше сағат кетті. Кейіннен ол 1950 жылдың 3 қыркүйегінде екінші рет жалпыирландиялық финалда өнер көрсетті, қарсыластары – ұзақ жылдардан бері жарысқан Килкенни. Бұл жарыс қызықсыз болды, Типп Сеан Кенни гол соққаннан кейін жеңіске жететіндей көрінді, бұл команданы соңғы минутта төрт ұпайға алға шығарды. Килкенни қарсы соғысты, ал Джимми Келли шайбадан гол соқты, бұл айырмашылықты бір ұпайға дейін қысқартты. «Мысықтар» соңғы шабуылға дайын болған кезде төреші сыбызғысын соқты және Типперри 1–9 есебімен 1–8 жеңіске жетті. Реддин екінші жалпыирландиялық медалін жеңіп алды. Ол Нью-Йорк командасын 1–12 есебімен 3–4 жеңгеннен кейін екінші Ұлттық лига медалімен жылды аяқтады. Типперридің провинциялық чемпионаттағы үстемдігі 1951 жылы жалғасты, Реддин үшінші рет қатарынан Мунстердің шешуші матчында Коркқа қарсы өнер көрсетті. Корктың Кристи Ринг командасы өзінің ең жақсы ойындарын көрсетті, алайда Джон Дойл, Тони Бреннан және Микки «Ратлер» Берннің Типперридің толық қорғаныс шебі де қарсы тұрды. 2–11 есебімен 2–9 жеңісі Реддинге үшінші Мунстер медалін сыйлады. Кейінгі жалпыирландиялық шешуші матчта Уэксфордқа қарсы 1951 жылдың 2 қыркүйегінде Типперриге жарты ғасырдан астам уақыттан бері бірінші рет чемпиондық атақтарды жеңу мүмкіндігі берілді. Уэксфордтың гол соғу машинасы Ники Ракард Реддиннің қақпасында тоқтатылды, ал Сеамус Бэннон, Тим Райан және Пэдди Кенни Типпті 7–7 есебімен 3–9 жеңіске жеткізген маңызды голдарды соқты. Бұл Реддиннің үшінші жалпыирландиялық медалі болды. Реддин 1952 жылы үшінші Ұлттық лига медалін жеңіп алды, Нью-Йорк 6–14 есебімен 2–5 жеңілді. Төртінші рет қатарынан жалпыирландиялық жеңіске жету арманы Корк провинциялық шешуші матчта Типперриді жеңген кезде аяқталды.

Құлдырау

Типперри осыдан кейін құлдырау кезеңіне енді, себебі Корк және Вексфорд Бүкіл Ирландия чемпионатында үстемдік құрды. Осыған қарамастан, Дойл 1954 жылы Килкенни және 1955 жылы Вексфордты жеңгеннен кейін өзінің жинағына тағы екі Ұлттық лига медалін қосты. Тамаша болжамы, шапшаң реакциясы және көрегендігімен есте қалатын Реддин мансабының барысында есту қабілетінің нашарлығымен және сөйлеудегі шектеулермен күресті. 1950 жылы Типперри командасымен Нью-Йоркқа сапар барысында алғашқы есту аппаратын алғаннан кейін есту және сөйлеу қабілеті жақсарды. 1957 жылы ол тағы Нью-Йоркқа барды, онда кішірек есту аппаратын алды. Есту аппараттары Реддинге қақпашы ретінде көмектесті, алайда 1950 жылдардың ортасында оның мансабы аяқталуға жақын болды. 1957 жылы алтыншы Ұлттық лига титулын жеңгеннен кейін, тіпті ол қосалқы ойыншы болса да, Реддин облыстар аралық херлингтен қанағаттанды.

Облысаралық

1950 жылы Реддин Мунстер провинцияаралық командасының қақпасы болды, олар чемпионаттың шешуші матчында өмір бойы соңғы қарсыластары Лейнстермен кездесті. 0–9-ға 1–3 есебімен жеңіс, оған алғашқы Желі жолы кубогын (Railway Cup) медалін сыйлады. Бұл Мунстер үшін қатарынан төртінші жеңіс болды, себебі кейін Лейнстерді (1951 және 1953) және Коннахтты (1952) жеңу арқылы Реддиннің жеңімпаз медальдарының саны төртке жетті. Алайда, Мунстер қатарынан бес рет жеңе алмады, бірақ 1955 жылы команда қайтадан жанданды. Коннахтты 6–8-ге 3–4 есебімен жеңіп, Реддин бесінші және соңғы Желі жолы кубогын медалін алды.

Жаттықтырушылық мансап

Банагерге көшкеннен кейін Реддин шұңқыр жасаушы ретінде жұмысын жалғастырды, сонымен қатар жаттықтыру ісіне де қатысты. 1965 жылы ол Сент-Ринагтың аға харлинг командасының жаттықтырушысы болды, бұл команда тарихында екінші рет чемпионаттың шешуші ойынына қатысты. Кульдерриді 2–12 есебімен 1–9 жеңіп, Сент-Ринаг титулға ие болды. Ол он үш чемпионаттық медаль жеңіп алды, олардың барлығы дерлік алаңда жеңіліспен келді. 1966 жылы Сент-Ринаг Драмкулленді жеңіп, Шон Роббинс кубогын сақтап қалды. Екі жылдан кейін, 1968 жылы Реддин жаттықтырған Сент-Ринаг командасы үшінші чемпионатын жеңіп алды. Кульдерриді 1–12 есебімен 3–4 жеңіліс Сент-Ринагтың үш чемпиондық титулының біріншісі болды, ал келесі екі шешуші ойында Киннити командасы жеңілді. 1970 жылы Реддиннің командасы Лейнстер титулын жеңіп алды, Ратнурді 4–10 есебімен 2–9 жеңді. Сент-Ринаг кейін алғашқы Бүкіл Ирландия финалында Роскреамен кездесті, бірақ Оффали командасы 4–5 есебімен 2–5 жеңілді. Сент-Ринагтың қатарынан төрт округтік чемпионатты жеңуі мүмкін болмады, бірақ клуб 1972 жылы қайта жанданды. Округтік шешуші ойында Киннитиді жеңіп, бес рет рекордтық чемпионатты жеңіп алған табысқа жол ашты. Бұдан өзге, Реддиннің командасы 1972 жылы екінші Лейнстер медалін жеңіп алды, Сент-Ринаг ескі қарсыласы Ратнурді 5–5 есебімен 2–13 жеңді.

Тану

Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін шамамен отыз жыл өткен соң, Реддин 1984 жылы ГАА-ның жүз жылдық мерейтойында ғасырдың хёрлинг командасының қақпашысы ретінде таңдалғанда ең жоғары наградаға ие болды. Ол 2000 жылы Мыңжылдық хёрлинг командасында да осы позицияны сақтап, сондай-ақ Мунстер және Типперридің барлық уақыттардағы командаларының құрамына енді. 2015 жылы қайтыс болғаннан кейін Типперри округінің төрағасы Майкл Бурк: "Тони Реддиннің есімі хёрлинг фольклорындағы аңызға айналған ұлы тұлғалардың бірі ретінде сақталды. Оның жетістіктері ғана емес, сонымен қатар қазіргі заманның да көрнекті өкілдерінің қатарында. Бірақ оның көптеген ойыншыларды шабыттандырған қақпашылық шеберлігі бүгінде де жанданды, тек Типперри халқы үшін ғана емес, сонымен қатар барлық гейлдер үшін де оның ерекше дарынының ұлылығын еске түсіреміз" деді. Реддиннің Типперри қақпашысы лауазымындағы ізбасары Брендан Камминс оны "барлық уақыттың ең ұлы хёрлинг қақпашысы" деп атады.

Жеке өмір

Мартин Чарльз Реддингтон 1919 жылғы 15 қарашада Галвей графтығының Муллаг қаласында дүниеге келген. Оның отбасы, Реддингтон тегі болғанымен, әрқашан Реддиндер деп аталды, ал Мартин Тауди деген лақап атымен танымал болды. Бұл лақап аты кейін Тониге айналды. Реддин отбасылық шаруа қожалығында өсті және жергілікті бастауыш мектепте білім алды. Ол отбасылық шаруа қожалығында хёрлинг (ирландтық хоккей) шеберлігін үйренді. Егістік жырғанда ол бір таяқ пен допты алып жүретін, допты ауаға лақтырып, төмен түскенде таяққа түсіріп алатын. Рефлекстерін жақсарту үшін ол жақын арадан кедір-бүкір тас қабырғаға қарсы жаттығу жасады, доп қайтып келгенде оны ұстап алатын. Соғыстан кейінгі Ирландияда жағдай қиын болды. Ағасы мен отбасы мүшелерімен бірге шағын жерді өңдеу арқылы күнкөріс табуға тырысты, бірақ 28 жасында ол елден кетуге шешім қабылдады. Англия дамып жатқанмен, Муллагтың бұл адамы хёрлинг ойынына деген үлкен құмарлыққа ие болды, сондықтан Типперридегі Лоррадағы шаруа қожалығында жұмыс ұсынылғанда ол оны қабылдады. 1956 жылы Реддин Раткаббиннен Мора Смитқа үйленді және олардың тоғыз баласы болды: Кэтрин, Имон, Жасинта, Маджелла, Колетт, Дермот, Бренда, Ноэль және Катал. Төрт жылдан кейін Bord na Móna компаниясындағы жұмысы оны Банагерге көшіруге мәжбүр етті, онда ол өмірінің соңына дейін өмір сүрді. Реддин 2015 жылғы 1 наурызда 95 жасында аурудан кейін дүние салды.