Кіріспе

Қытай-американдық аудармашы Gia fu Feng (10 қаңтар 1919 – 12 маусым 1985) – классикалық қытай даосистік философиялық мәтіндердің көрнекті аудармашысы, Stillpoint деп аталатын қасақана құрылған қауымдастықтың негізін қалаушы. Ол АҚШ және шетелде тай-чи, даосизм және басқа да Азиялық медитациялық және емдеу тәсілдерін, сондай-ақ адамдық потенциал қозғалысын, гештальт-терапияны және топтық сеанстарды біріктіре отырып, сабақтар, семинарлар мен тренингтер өткізді. Ол Алан Уоттс, Клод Даленберг, Америка Азия зерттеулер академиясы, Джек Керуак және Бит буыны, Абрахам Маслоу, Фриц Перлс, Дик Прайс, Майкл Мерфи және Эсален институтымен байланыста болды. Ол ең көп сатылған «Тао-те-чин» және «Чжуанцзи ішкі тараулары» аудармаларымен және Жане Инглиштің қара-ақ фотосуреттерімен бірге 1972 жылы жарық көрген «Лао-цзы / Тао-те-чин» және 1974 жылы жарық көрген «Чуан-цзы / Ішкі тараулар» кітаптарындағы каллиграфиясымен танымал.

Ерте өмір

Кейіннен кейбір американдық достары мен отбасы үшін "Джефф" деп аталатын, бірақ көпшілігі үшін "Джиа фу" 1919 жылы Қытайда бай және ықпалды отбасының тоғыз баланың үшіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі банкир болған, ол Та Цзин мемлекеттік банкінде көзге түсті, содан кейін Шанхайдағы Қытай банкіне негіз салып, президенті болды. Анасы 16 жасында қайтыс болды. Ол жеке интернат мектептерінде білім алып, үйде қытай классикасы мен ағылшын тілінен жеке сабақтар алды. Оның ағылшын тілінен сабақ беретін ұстаздарының бірі Шанхай кеденінің британдық комиссарының әпкесі болды. Оның отбасы дәстүрлі қытай дінін ұстанатын, жиырма төрт жылдық мейрамдарды сақтайтын, мысалы, Цзиньмин мейрамында Шанхайдан Юяо қаласына (Чжэцзян провинциясы) ата-бабаларының қабірлерін зиярат ету үшін саяхаттайтын. Он екі жасында үлкен ағалары христиан дінін қабылдады, олардың ұсынысымен ол жас кезінде үйден алшақ тұрып, шіркеуде крещениеден өтті және ынталы пуритандық діншілдер тобына қосылды, бірақ бір жылдан кейін олардан алыстап кетті. Бірақ Эсален де оған өте маңызды өзгерістер әкелді. Сол жылы ол қабылдау бөлмесінде жұмыс істеп жатқанда, бір қонақтың есімін танып, қонақ үй іздеп келген Абрахам Маслоуды ынтамен қарсы алды. Маслоудың "Болу психологиясына қарай" кітабы Эсаленде үлкен әсер етіп, Фэн және басқалар оны мұқият оқыды, ал Маслоу тұрақты қонаққа айналып, оларға ықпал етті. Гуманистік психология және Адамдық әлеует қозғалысы Фэннің болашақ жолының басты бөлігіне айналды. Оның студенттерінің бірі - Энн Хайдер. Оның күйеуі Джон Хайдер Вилл Шутц басшылығымен кездесу топтарын өткізді, ол Эсален массажымен оқып, Фэннің тай-чи сабақтарын тапты. Ол Фэн болмағанда сабақ жүргізуге жететіндей бірнеше поздарды жақсы үйреніп, оның келесі жобасына қосылды. Ол соңғы екі жылда Эсаленнің басқа да қайраткерлері жариялаған кітаптардан шабыттанды: Фриц Перлдің "Қоқыс қағанағына кіру және шығу" және массаж шебері Бернард Гунтердің "Сенімдік релаксация: санаңнан төмен". Гунтер мен Фэннің кітаптары тіпті бір баспагерде және ұқсас дизайнмен шықты. Джерром Кирк, UC Ирвин университетінің әлеуметтану және антропология профессоры, кіріспе жазды – тарихи және метафизикалық контекстке терең үңілу, сондай-ақ И Цзин аудармасына көмектесті. Бірақ ол студенттерінің көпшілігі үшін, әсіресе Эсаленде қысқа ғана уақытқа келетіндер үшін, қарапайым форманың тиімдірек екенін байқады. Ол сондай-ақ басшылық пен тыныштыққа қатысты басқа да сілтемелер жасады, мысалы, классикалық Ұлы Оқудың бірінші жолында адамдарды жақсылыққа жеткізу үшін тыныштыққа (тұрақты болуға) шақыру туралы. Бірақ ол орташа батыстық адамға Стиллпойнттың қытайлар "жүректі тыныштық" (t=安心) деп атайтын тыныштық пен қанағат табуға арналған орын екенін түсіндірді. Қоғам мүшелері "Стилпойнтерлер" деп аталды, тіпті олар кеткеннен кейін де. Кітаптың жариялануы күтпеген баспагерді алмастыруға байланысты болуы мүмкін. Кітапта Фэннің Лао Цзының ежелгі "Дао Дэ Цзин" кітабын ағылшын тіліндегі қара-ақ суреттермен және оның түпнұсқа қытай мәтінін дәстүрлі қытай суреттері стилінде суреттерге жазу арқылы үйлестірді. Олар кітапты 1971 жылдың қаңтарында Калифорнияда бастап, сол күзде Вермонт штатында аяқтады, онда ағылшын Кент Гей отбасының жертөлесінде қараңғы бөлме құрды. Содан кейін олар Нью-Йорктегі баспагерлерге кітаптың макетін, дизайнын ағылшын жасаған күйінде әкелді. 1972 жылы жарық көрген, 25 жылдық мерекелік басылымы бір миллионнан астам дана сатылып, "Дао Дэ Цзиннің" ең танымал аудармасы болды. Кітаптың табысы екі автордың өмірін де өзгертті. Жаңа табысқа қоса, Фэн бүкіл әлемде танымал болды, бұл оған жаңа Стилпойнтерлерді әкелді және оны келесі он жылда әлем бойынша семинарлар мен демалыс орындарын ұйымдастыруға итерді, сондай-ақ Липпен және Якоб Нидлменнің кіріспесі бар жаңартылған және баламалы басылымдармен жұмыс істеді.

Stillpoint: Колорадо және саяхат

Стиллпойнт тобы 1971-1972 жылдардың қысын Колорадо штатындағы Минерал Хот-Спрингсте өткізді, онда Фэн Липпенмен «Тао Дэ Цзин» трактатының соңғы редакциясы бойынша хат алмасты, ал Инглиш жақын жердегі Ұлы құмдарда түсірілім жасады, содан кейін ол келесі кітабына – «Чжуан Цзы / Ішкі тараулар» – он екі фотосуретті іріктеді. Одан кейін олар Маниту-Спрингске көшіп, 1973 жылға дейін жалға алды, сонда Фэн мен Инглиш топ үшін Ракстон даңғылындағы үйді алуға авторлық гонорарынан алған авансты пайдаланды. 1977 жылы Фэн Колорадо штатының Уетмор қаласының жанындағы жерді сатып алып, Стиллпойнтты сол көркем ауылдық жерге көшірді. «Лао Цзы» томының дизайнымен үйлесімді, Knopf баспасы Vintage Books сериясымен шығарды, Фэннің аудармасы мен каллиграфиясы Инглиштің қара-ақ фотосуреттерімен және беттеуімен толықтырылды. Бір газеттің рецензенты фотосуреттерді «керемет, композициясы тыныш және сезімталдықпен орындалған» деп бағалады, олар «мысалдар, юмор, поэзия және жұмбақтардан» тұратын шығармаға өте сай келді, олар «мәңгілік шындықтың тұқымдарын» ұсынады. Отыз бесінші жылдық басылымына қарай кітап 150 000-нан астам дана сатылды, Джейн Инглиш оны әртүрлі баспагерлердің бірнеше жаңартылған басылымдары арқылы жетілдірді. Инглиш сонымен қатар «Лао Цзы» және «Чжуан Цзы» кітаптарынан цитаталар мен фотосуреттер қосылған қабырғалық күнтізбелер шығарды. Джейн Инглиш Фэнмен бірлесіп жазған кітаптардың қайта басылымдарын және жаңа басылымдарын, сондай-ақ оларға негізделген күнтізбелерді, карточкаларды және күнделіктерді шығаруды жалғастыруда. Олардың «Тао Дэ Цзин» трактаты ағылшын тіліндегі ең көп сатылатын басылым болып қала береді. Фэн Стиллпойнт қауымының өзінен кейін жалғасуын қаламады, өйткені ол оны кез келген рухани дәстүрдің негізін қалаушы ретінде қастерлеуге жол бергісі келмеді. Қоғам таратылды, ал жергілікті құрылыс салушыларға қарсы соттасқаннан кейін Сьюзан Уилсон Уетмор мүлкінің жалғыз иесі атанды және коммерциялық дамуға кедергі келтірді. Сьюзанның 1991 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін, оның қарындасы Кэрол Энн Уилсон жерді пайдалану және күтіп ұстау үшін қоршаған ортаны қорғау ұйымдарымен серіктестіктер құрды, ал 2005 жылы Сан-Изобель жерді қорғау қорымен (қазір Колорадоның ашық жерлерінің бөлігі) жерді сақтау туралы келісімге келді. 1995 жылы Кэрол Энн Уилсон Stillpoint: Гуманитарлық ғылымдар мен қоғам орталығын құрды, директорлар кеңесінде ұзақ жылдар бойы Стиллпойнт қауымында болған адамдар бар еді. Шамамен жиырма жыл бойы орталық Ветмор мен Боулдерде (Колорадо штаты) поэзия оқуларын, жазушылар семинарларын, авторлық кездесулерді, музыкалық бағдарламаларды және басқа да шараларды өткізді. Ол сонымен қатар Фэннің жазылмаған естеліктеріне жауапты болды. АҚШ пен Қытайда он үш жыл зерттеулер мен сұхбаттар жүргізгеннен кейін ол 2009 жылы Amber Lotus Publishing баспасынан және 2014 жылы Kindle электрондық кітабы түрінде «Айналатын әлемнің тыныш нүктесі: Цзя Фу Фэннің өмірі» атты өмірбаянды жариялады.