Кіріспе

Аллен М. Самнер класының эсминшісі USS Waldron (DD 699), USS Waldron (DD 699), - АҚШ әскери-теңіз флотының екінші дүниежүзілік соғыста торпедалық бомбалаушылар эскадрильясын басқарған АҚШ әскери-теңіз авиаторы Джон С. Уолдронның есімімен аталған жалғыз кемесі.

Құрылыс және іске қосу

Уолдрон 1943 жылы 16 қарашада Нью-Джерси штатының Керни қаласында Федералдық кеме құрылысы және құрғақ док компаниясы (Federal Shipbuilding & Drydock Co.)

Екінші дүниежүзілік соғыс: 1944

1944 жылдың жазында Бермуда маңында Уолдрон шабуыл жасады. Ол Нью-Йоркте 22 шілдеден 6 тамызға дейін сынақтан өткеннен кейін дайындықты жүргізді, содан кейін Бермуд аралдарына тағы да жаттығулар үшін оралды. Қазандықтар Нью-Йоркке қыркүйек айының ортасында оралды, бірақ 26 қыркүйекте қайтадан жолға шықты. Делавэр түбегі арқылы жүзіп, 1 қазанда Панама каналына жетті. Сол күні ол мұхит арқылы өтіп, Тынық мұхит флотына қосылды. Ол 4 қазанда Балбоадан шығып, 12-14 қазанда Сан-Педро қаласында тоқтады және 20 қазанда Перл-Харборға жетті. Ол 17 желтоқсанға дейін Гавай аралдарында болды, содан кейін Батыстық Тынық мұхитқа қарай жолға шықты. 28 желтоқсанда Улити лагунасына келіп, жылдам тасымалдаушы операциялық тобының (TF 38/58) экранына қызмет етуге кірісті.

Екінші дүниежүзілік соғыс: 1945 жыл

Валдрон өзінің бүкіл екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметін жылдам ұшақ тасымалдаушыларда өткізді. Ол 30 желтоқсанда TF 38-мен бірге Улитиден шығып, 1945 жылдың 3 және 4 қаңтарында ұшақтарын жау қондырғыларына қарсы ұшырған кезде тасымалдаушыларды қорғады. 6 және 7 қаңтарда оның ұшақтары Лусон аралында нысаналарды ұрып-соқты. Екі рейд те 9 қаңтарда Лингаен шығанағында Лусонға жасалған десанттық шабуылға дайындықтың бір бөлігі болды. Әскерлер жағаға шабуыл жасағанда, Уолдрон мен авиакомпаниялар Формозадағы жаудың әуе күшін басып тастау үшін солтүстікке оралды. Сол күні ол Баши каналы арқылы Оңтүстік Қытай теңізіне TF 38 командасымен бірге Жапонияның ішкі қорғанысына шабуыл жасады. Күн тәртібінде бірінші орынға Индокитайдағы Камрань шығанағы келді, онда адмирал Халси жапондық "Исе" және "Хюга" атты жауынгерлік кемелерді табуға үміттенді. Алайда америкалық флоттың білмейтін бір жайт - екі жапондық әскери кеме оңтүстікке, Сингапурдың қауіпсіз суларына қарай қозғалды. 12 қаңтарда шабуылдар жалғасты, ал әскери-теңіз авиаторлары әлі де таңғажайып нәтижеге қол жеткізді: 44 кеме батты, оның 15-і жапон жауынгерлері, қалғандары сауда кемелері болды. 13 қаңтарда TF 38 зарядталғаннан кейін, Уолдрон әлі де экранда, Хайнань аралы мен Гонконгқа әуе шабуылдарын жасады. Келесі күні TF 38 ұшақтары Формозаға оралды. 16 қаңтарда авиакомпаниялар әуе кемелерін Хайнань мен Гонконгқа қарсы ұшырды. 20 қаңтарда "Вальдрон" антиминомет және субмаринаға қарсы TF 38 әскерін Оңтүстік Қытай теңізінен Балитанг каналы арқылы Филиппин теңізіне дейін айдауылдады. Аэропорттағы "Аэрофлот" кемесі 26 - тамызда Формоза мен Окинаваға соққы бергеннен кейін Улитидегі базасына оралды. Уолдрон Улитиде 10 ақпанға дейін болды, содан кейін ол 58-ші TF-мен бірге 19 ақпанда жоспарланған Иво Джимаға шабуыл жасау үшін жолға шықты. Осы қолдаудың бір бөлігі ретінде, тасымалдаушылар 1942 жылғы Дулиттл рейдінен кейін Жапонияға әуе шабуылын жүргізуді жоспарлады. 16 және 17 ақпанда 58-ші әскери-десанттық тобының авиакомпаниялары Токионың Хонсю аймағына рейдтер жүргізу үшін ұшақтарын ұшып жіберді. Содан кейін арнайы топ Iwo Jima-ға кетіп, келесі күнгі шабуылға әуеден қолдау көрсетуді бастады. 17 және 18 ақпан түнінде Уолдронның арнайы тобы бірнеше шағын жапондық қарауыл кемесін кездестірді. Бір кеме Дортчке 3 дюймдік пулеметпен шабуыл жасап, жойғыш экипажының үш адамын өлтірді. Қараңғылық пен Дортх пен Чарльз Сперридің жақын жеріне байланысты Уолдрон батареясын көтеріп ала алмады. Оның орнына ол жау кемелеріне бағыт берді және 18 ақпанда сағат 0509 шамасында Уолдрон жапондық пикет қайығын кеме ортасына соқты да, оны екіге бөлді. Төрт сағаттан кейін деструкторға TF 58-ден бөлініп, Сайпанға бару және оның алдыңғы жағын жөндеу туралы бұйрық берілді. Соғыс кемесі Сайпанға 20 ақпанда келіп, жөндеу жұмыстарын тез аяқтады және 23 ақпанның түстен кейін Сайпаннан кетті. 25 ақпанда Иво Джимаға келгеннен кейін Уолдрон 51-ші TF-ге уақытша қызмет көрсетуге келді. Сол тапсырма кезінде ол 26 және 27 ақпанда жағалауда жұмыс істейтін әскерлерге әскери-теңіздік оқпен қолдау көрсетті. 27 ақпанда жойғыш TG 58.3 экранына қайта қосылды. 1 наурызда Окинаваға әуе шабуылынан кейін ол тасымалдаушылармен бірге Улитиге қайтып, 4 наурызда сонда келді. Он күннен кейін Уолдрон лагунадан шығып, жылдам жүзушілермен Жапонияның мекен аралдарына қайтып оралды. Ол 18 наурызда Жапонияның ішкі суларына келіп, сол күні Кюсю әуеайлақтарына соққы бере бастады. Сол күні жаудың камикадзелері қарсы шабуыл жасап, "Франклин" әуе кемесіне зақым келтірді. Уолдрон - қатерлі зақымдалған кемеге көмек көрсету үшін тағайындалған кеменің бірі. Авиация қарсы күрес үш күн бойы жалғасты. Уолдрон Франклинге эскорт жасады. 20-21 наурыз түнінде оның радарлық батареясы жапондық Йокосука D4Y "Джудиді" атып түсірген кезде, эсминец өзінен-өзі ұрып кетті. Ол түнде тағы бір кісінің көзін құртты, бірақ техникалық проблемалар екінші өлтірудің алдын алды. 22 наурызда ол негізгі тасымалдаушы күшке қосылды және Окинаваға шабуылға дайындық ретінде ұшақтар Окинава мен Кюсюге шабуыл жасағанда, оның тексеру міндеттерін қайтадан бастады. Келесі үш айда Уолдрон Окинавадағы науқаны кезінде әуе кемелерін тексеруді жалғастырды. Осы уақыт ішінде ол бірнеше әуе шабуылына қарсы іс-қимылға қатысып, Минами Дайто Шимадағы әуе қондырғыларын екі рет жағалауға бомбалауға қатысты. 14 мамырда бірде-бір әуе кемесіне қарсы әрекет жасалып, жойғыш қаза тапты, бірақ ол осы кезеңде төр�...

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейінгі кезеңде Уолдрон Американың басқыншы күштерін қолдап, Қиыр Шығыста қалды. Жапониядан басқа, ол жапондық әскери және азаматтық қызметкерлерді Жапонияға қайтару кезінде Сайпан, Эниветок және Окинаваға барды. 4 қарашада Окинавадан үйіне қарай кетіп қалды. Эниветок пен Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, әскери кеме 1946 жылы 20 қаңтарда Сан-Францискоға келді. Сол жерден ол Портлендке (Орегон штаты) көшіп барды. 14 ақпанда Панама каналы арқылы өтіп, 19 ақпанда Вирджиния штатының Норфолк қаласына келді. Уолдрон АҚШ-тың шығыс жағалауында үш айдай жұмыс істеді. Мамыр айының басында ол Бостон әскери кеме жасау зауытында ұзақ жөндеуден өтіп, жыл соңына дейін белсенді қызметке қайта оралған жоқ. 1947 жылдың алғашқы айларында апатшы Charleston, South Carolina-да жұмыс істеді; бірақ маусымға қарай ол Нью-Орлеанға қайта тағайындалды. Келесі екі жыл бойы ол Мексика шығанағы мен Батыс Үнді аралдарында 8-ші әскери-теңіз округінің резервтегі әскери қызметшілерін жаттықтыру алаңына айналды. 1949 жылдың тамызында ол 6 қыркүйекте Еуропа суларына жіберілгенге дейін Норфолкке сапармен барды. Бұл жұмыстың алғашқы бөлігінде Уолдрон британдық және батыс Еуропалық порттарға барып, солтүстік Еуропа суларында жүрді. Алайда қарашаның ортасында ол Гибралтар тұйықтан өтіп, Жерорта теңізіне кірді. Ол Жерорта теңізінің ұзындығы мен енін аралап, 1950 жылдың 28 қаңтарына дейін бірнеше портқа кірді. Ол 7 ақпанда Норфолкке оралды, бірақ 16 ақпанға дейін ғана қалды, сол күні ол Чарльстонға қысқа сапар жасады. 1950 жылы 17 мамырда "Волдрон" кемесі қызметінен шығарылды.

Корей соғысы

Алайда алты аптадан соң Қиыр Шығыста болған оқиғалар оны жыл соңына дейін белсенді қызметке қайтарып алды. 25 маусымда коммунистік Солтүстік Корея әскерлері Оңтүстік Корея Республикасына басып кірді. Оңтүстік Кореяға көмек көрсету жөніндегі АҚШ пен БҰҰ-ның міндеттемелерін қолдау үшін Қиыр Шығысқа барынша көп белсенді жауынгерлік кемелерді жіберу қажеттілігі резервтегі көптеген басқа кемелерді олардың орнын алу үшін қайта жандандыруға тура келді. Осыған байланысты 17 тамызда "Волдронды" қайта іске қосу туралы шешім қабылданды. 1950 жылы 20 қарашада Уолдрон Чарльстонда қайтадан қызметке алынды, командир Джеймс С. Шоу. 1950 жылдың желтоқсанынан 1951 жылдың наурызына дейін Кубадағы Гуантанамо шығанағында сынақ жаттығуларын өткізді. Чарльстонда қол жетімділік болғаннан кейін, ол тамыз айында өзінің жаңа портқа, Норфолкке көшті. Қыркүйек айында ол Норфолктен шығып, Солтүстік Еуропа суларына 10 апталық круизге шықты. 1952 жылдың ақпан айының басында эсминец Норфолкке оралып, сол базадан 2-ші флоттың жұмысын қайта бастады. 1952 жылдың жазында Уолдрон Еуропаға тағы бір рет әскери-теңіз академиясының мичмандарымен бірге жазғы оқу-жаттығу круизіне аттанды. Ол осы сапарын қыркүйек айында аяқтап, Норфолктен Атлантика флотына оралды. 1953 жылдың наурыз айында Чарльстон әскери кеме жасау зауытында әскери кеме күрделі жөндеуден өтті. Ол маусым айында жөндеу жұмыстарын аяқтап, Гуантанамо шығанағының операциялық аймағында жаңарту курстарын өткізді. 2 қарашада жойғыш Норфолктен шығып, Қиыр Шығысқа аттанды. Ол 9 - тамызда Панама каналы арқылы өтіп, батысқа қарай сапарын жалғастырды. Ол Перл-Харборда тоқтап, 9 желтоқсанда Йокосукаға жетті. Шығыс елдерінде болған қызметі оны Жапония мен Корея порттарына алып барды. Ол өткен жылы жазда Кореяда соғыс тоқтағаннан кейін БҰҰ қауіпсіздік күштерінің бірлігі ретінде патрульдік сапарға аттанды. Бұл тапсырма 1954 жылдың 7 сәуіріне дейін жалғасты, сол кезде ол Сасебодан үйіне кетті. Гонконг, Сингапур, Цейлон, Суэц каналы, Жерорта теңізі және Атлант мұхиты арқылы жүзіп, Уолдрон 4 маусымда Норфолкте жер шарын айналды.

1954-1967 жылдар

Шілде айында кеме шығыс жағалауда және Батыс Үндістандағы қалыпты жұмысын қайта бастады. Бұл міндет 1956 жылдың көктемінде аяқталды. 1 сәуірде ол Шесапик шығанағынан шығып, Жерорта теңізіне екінші рет 6-шы флотпен бірге қызмет етуге барды. Келесі онжылдықта Валдрон Норфолктен шығып, "орта теңізде" 6-шы флотқа бірнеше рет орналасты. 1959 жылы маусымда кеме Ұлы көлдерге ішкі теңіздер операциясына кірді. 1962 жылы маусымда Норфолк кеме жасау зауытында флотты жаңғырту мен қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Осы өзгерістердің қорытындысы бойынша әскери кеме қалыпты жұмыс істеуіне оралды және өзінің он жылдық қызметін және ішкі суларда қызмет етуін аяқтады.

Вьетнам соғысы

1967 жылдың жазында Қиыр Шығыста басқаша, бірақ жаңа емес, тапсырмалар болды. 1967 жылы 5 шілдеде ол Норфолктен Панама каналына қарай бет алды. Жоқшы 10 шілдеде каналдан өтті. Сан-Диего мен Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, 10 тамызда Йокосукаға келді. 13 тамызда Йокосукадан шығып, 24 тамызда Окинава мен Субик шығанағында тоқтағаннан кейін Вьетнам суларына жетті. 17-ші параллельдің маңында патрульдік қызмет атқарып, Вьетнам соғысы кезінде жағалаудағы операциялар кезінде ІІІ теңіз десантының десанттық күштеріне (МАФ) қару-жарақпен қолдау көрсетті. Бұл бірінші кезек 17 қыркүйекке дейін созылып, ол Тайваньның Каосиунг портына сапармен кетті. Ол 20 қыркүйек пен 1 қазан аралығында Каосиунгта тоқтады, содан кейін Гонконгқа көшті, ол портқа 2 мен 6 қазан аралығында барды. 9 қазанда Вьетнам суларында әскери-теңіздік атысты қолдауды жалғастырды, бұл жолы ІІ корпустың тактикалық аймағының жағалауында. Екінші рет қару сызығында болған кезде Уолдронның негізгі батареясы 1-ші Әуе атқыштар дивизиясының және Оңтүстік Вьетнамның 40-шы дивизиясының әскерлерін қолдады. 20 қазанда ол өз тапсырмасын аяқтады және ТҚ-77 жылдам тасымалдаушыларына қосылу үшін Янки станциясына қарай бет алды. Екі күннен кейін ол 77.8 операциялық топпен екі апта бойы әуе кемелерін күзету қызметін атқарды. 3 қарашада ол соғыс аймағынан шығып, Окинаваға тоқтағаннан кейін, 8 қарашада Йокосукаға келді. Бір аптадан кейін ол TG 77.8 рейсімен Янки станциясына қайтып барды, бірақ 18-і күні топпен Субик шығанағына аялдама үшін бөлінді. Уолдрон 24 қарашада Вьетнам суларына оралды және ІІ корпус аймағының жағалауында тағы да әскери-теңіздік атыс қызметін қолға алды. Бұл тапсырма 10 желтоқсанға дейін жалғасты, сонда ол соғыс аймағын соңғы рет тазартты. Ол Субик шығанағына тоқтап, 22 желтоқсанда Йокосукаға келді.

1968-1973 жылдар

Төрт күннен кейін апатшыл АҚШ-қа бет алды. Мидуэй мен Перл-Харборға тоқтағаннан кейін ол Сан-Францискоға 1968 жылы 9 қаңтарда келді. Сол жерден ол Сан-Диего арқылы Панама каналына қарай бет алды. Уолдрон Норфолкке 30 қаңтарда қайта кірді. Келесі екі жылда эсминец Атлант жағалауындағы операцияларын жалғастырды. 1970 жылдың 1 сәуірінде Уолдрон 6-шы әскери-теңіз округінің командующийының бақылауымен әскери-теңіз резервінің оқу-жаттығуына қайта тағайындалды. Оның жаңа мекен-жайы Флорида штатының Мейпорт қаласы болды. Ол сол жерге 1970 жылы 7 мамырда келіп, Флорида жағалауы мен Вест-Индияда резервістерді жаттықтыра бастады. Бұл міндет 1973 жылдың күзіне дейін жалғасты.

Пайдаланудан шығару

1973 жылы 30 қазанда Уолдрон Майпорттан шығарылды. Бір мезгілде ол Колумбия әскери-теңіз флотына сатылып берілді. Оның есімі 1973 жылы 31 қазанда Әскери-теңіз флотының тізімінен өшірілді.

Колумбия теңіз флоты

Колумбияда ол ARC Santander (DD 03) ретінде тағайындалды. Сантандер 1986 жылы зардап шекті және жойылды.