Кіріспе
Оңтүстік-Батыс Австралияда кездесетін қосмекенділер түрі – жасыл және алтын қоңыраулы бақа (Ranoidea aurea), сондай-ақ жасыл қоңыраулы бақа, жасыл және алтын батпақты бақа және жасыл бақа деп те аталады. Бұл бақа Австралияның шығысында таралған, жерде тіршілік ететін ағаш бақасы. Классификациясына және өрмелеу қабілетіне қарамастан, ол ағаштарда өмір сүрмейді және уақытының көп бөлігін жер бетіне жақын өткізеді. Оның денесінің ұзындығы 7,5 см-ге жетеді, бұл оны Австралиядағы ең ірі бақалардың бірі етеді. Алтын және жасыл түсті денесі бар бұл бақалар жәндіктерді ашкөздікпен жейді, бірақ құрттар мен егеуқұйрықтар сияқты ірірек азықтарды да тұтынады. Олар көбінесе күндіз белсенді, бірақ бұл көбінесе күн сәулесінде жылыну үшін. Қыс айларында олардың белсенділігі төмендейді, бірақ жылы немесе ылғалды ауа-райында олар жанданады. Жылы айларда көбейеді. Еркек бақалар шамамен 9 айда жетіледі, ал аналықтары екі жылға толғанға дейін жетілмейді. Бұл бақалар каннибализмге бейім, және егер еркек бақалар бір-бірінің территориясына еніп кірсе, бір-біріне шабуыл жасап, жарақаттауы мүмкін. Көптеген популяциялар, әсіресе Сидней аймағында, гольф алаңдары, тоқтап тұрған өнеркәсіптік жерлер, кірпіш орлары және қоқыс полигондары сияқты сирек бұзылатын жерлерде қоныстанады. Бұрын Оңтүстік-Шығыс Австралиядағы ең көп таралған бақалардың бірі болған жасыл және алтын қоңыраулы бақаның саны, әсіресе таулы аймақтарда, күрт төмендеді, нәтижесінде қазіргі кезде ол дүниежүзілік түрлердің қорғалатын тізіміне енгізілді. Оның саны азаюда және ормандардың жойылуы мен нашарлауы, ластану, жаңадан келген түрлер, паразиттік жәндіктер мен патогендер, соның ішінде хитрид Batrachochytrium dendrobatidis салдарынан қауіп төндірілуде. "Aurea" деген эпитет латын тіліндегі "алтын" деген мағынаны білдіретін "aureus" сөзінен алынған. Қазіргі кезде бұл түр Ranoidea aurea кешеніне жатқызылады, ол Ranoidea туысына жататын, өте жақын түрлердің тобы. Бұл кешен Австралияның өңірлеріне тараған: үш түрі Оңтүстік-Шығыс Австралияда, біреуі Солтүстік Австралияда, ал екеуі Оңтүстік-Батыс Австралияда кездеседі. Ranoidea aurea R. castanea және R. raniformis түрлерімен ең жақын туыс. Сыра альбуминдерін қолданатын микрокомплементтік бекіту әдісі R. aurea-ға ең жақын түрдің R. raniformis екенін көрсетті. Альбуминнің иммунологиялық қашықтығы туралы мәліметтер екеуінің арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін көрсетеді, ал жасыл және алтын қоңыраулы бақа шамамен 1,1 миллион жыл бұрын басқа екі түрден эволюциялық жолмен бөлінген. 1995 жылы жүргізілген протеиндік вариациялар туралы зерттеу 19 протеин жүйесінің төртеуінің өзгергенін, ал тек екеуінің ғана айырмашылық көрсеткенін анықтады.
the frog found in Southwest Australia
The green and golden bell frog (Ranoidea aurea), also named the green bell frog, green and golden swamp frog and green frog, is a species of ground dwelling tree frog native to eastern Australia. Despite its classification and climbing abilities, it does not live in trees and spends almost all of its time close to ground level. It can reach up to in length, making it one of Australia's largest frogs. Coloured gold and green, the frogs are voracious eaters of insects, but will also eat larger prey, such as worms and mice. They are mainly diurnal, although this is mostly to warm in the sun. They tend to be less active in winter except in warmer or wetter periods, and breed in the warmer months. Males reach maturity after around 9 months, while for the larger females, this does not occur until they are two years old. The frogs can engage in cannibalism, and males frequently attack and injure one another if they infringe on one another's space. Many populations, particularly in the Sydney region, inhabit areas of infrequent disturbance, such as golf courses, disused industrial land, brick pits, and landfill areas. Though once one of the most common frogs in south east Australia, the green and golden bell frog has endured major population declines, particularly in highland areas, leading to its current classification as globally endangered. Its numbers have continued to fall and are threatened by habitat loss and degradation, pollution, introduced species, and parasites and pathogens, including the chytrid Batrachochytrium dendrobatidis. The specific epithet aurea derived from the Latin aureus for 'golden'. The species is now classified within the Ranoidea aurea complex, a closely related group of frogs in the genus Ranoidea. This complex is scattered throughout Australia: three species occur in south east Australia, one in northern Australia, and two in Southwest Australia. Ranoidea aurea is equally and most closely related to R. castanea and R. raniformis. A microcomplement fixation technique using serum albumins has indicated the species closest to R. aurea is R. ranifomis. Albumin immunological distance data suggest no differentiation between the two, and the green and golden bell frog evolutionally separated from the other two species about 1.1 million years ago. A 1995 study of protein variations showed four of 19 protein systems had variation and only two had differentiation.
Тарату
Жасыл және алтын түсті қоңырау бақасы Австралияның оңтүстік-шығысында табиғи түрде қоныстанды. Халық санының азаюына дейін оның таралу аймағы Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі Брансуик-Хедс қаласынан бастап, Виктория штатындағы Шығыс Гиппслендке және батысқа қарай Батурст, Тумут және Австралия астанасы аумағына дейін созылған. Қазіргі кезде қоңырау бақасының таралу аймағы Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі Байрон шығанағынан Виктория штатындағы Шығыс Гиппслендке дейін ғана қамтиды; көбінесе популяциялар жағалау бойында кездеседі. Қазіргі таңда оның барлығы шамамен 40 ғана жерінде табылды, олардың көп бөлігі Сидней аймағында орналасқан. Викториядағы азаю көбінесе ішкі аймақтарда, мекендеу орындарының жоғалуына байланысты болды. Жасыл және алтын түсті қоңырау бақасы Сиднейдің кейбір аймақтарында, мысалы, Сидней Олимпиадалық паркіндегі Брикпитте (2000 жылғы Сидней Олимпиадасы үшін теннис корттарының жоспарланған орны) тіршілік етеді. Осы бақалардың табылуынан кейін теннис корттары басқа жерге салынды және одан бері олардың саны қадағаланып келеді. Бұл бақа Homebush Bay аймағының бейресми талисманына айналды. Сонымен қатар, ол табиғи ортасында Сиднейдегі кейбір жерлерге енгізілді, бірақ бұл әрекеттер көп нәтиже берген жоқ.
Сипаттама
Жасыл және алтын қоңыраулы бақа - ірі, денелі бақа; ересектердің ұзындығы әртүрлі, бірақ шамамен 7,5-11 см аралығында болады. Типик мысалдардың өлшемдері орташа есеппен 9-10 см құрайды. Ересек еркектер әдетте ересек әйелдерге қарағанда кішірек, ал олардың арқалық бетіндегі түсі әйелдерден айқын ерекшеленеді. Ол қараңғы бұршақ жасылынан бастап жарқыраған зөбәржәт, металл қола, күңгірт мыс қоңыр немесе алтын іздері бар толығымен жасыл болуы мүмкін; немесе толығымен қола түсті болуы да мүмкін. Олар қараңғы жерде бірнеше минут тұрса, түсі қараңғырап, өмір бойы өзгеріп отыруы мүмкін. Көбейтілген кезде әйелдердің аяқтары көкшіл түске ие болады, ал еркектердің аяқтары тоң қызғылт сары түске айналады.
Экология және мінез-құлық
Ағаштық бақалар тұқымдасына жататын көк алтын қоңыраулы бақа көп уақытын өсімдіктер, тастар мен қамыс аралығында, әдетте судың жанында күн сәулесінде демалады немесе осы орындар арасында секіріп жүреді. Көптеген бақа түрлерінен айырмашылығы, ол көбінесе күндіз белсенді болады. Қолға алынғанда, бұл түр 17 ауреин пептидінен тұратын сілекейлі, қышқылды шырыш бөліп шығарады. Олардың 13-і кең спектрлі антибиотиктер мен қатерлі ісікке қарсы әсерге ие. Бұл секреция бақаны сырғалқы және ұстау қиын етеді, сондай-ақ басқа бақа түрлері үшін уытты болып табылады, сондықтан жасыл және алтын қоңыраулы бақалар үшін пайдалы қорғаныс құралы болып табылады. Көк және алтын қоңыраулы бақалар кең ауқымды тіршілік ортасында табылған және оларға ұнайды. Олар көбінесе жағалаудағы батпақтармен, ылғалды жерлермен, батпақтармен, бөгеттермен, арықтармен, шағын өзендермен, орманды және орманды жерлермен байланысты, бірақ олардың популяциялары бұрынғы өнеркәсіптік жерлерде де (мысалы, Brickpit) кездеседі. Тіпті ванна сияқты адамдар қолданатын ыдыстарда да табылған. Олар көбінесе қысқа ғұмырлы, тұщы сулы, тыныш, көлеңкесіз және ластанбаған тоғандарда кездеседі, ал жергілікті немесе әкелінген жыртқыш балықтар бар сулардан аулақ жүреді. Олар құм, тас немесе сазды субстраттары бар су жолдарын артық көреді. Кейбір бақалар ең жақын су көзінен 400 метрге дейін байқалған. Көбейтілу осы өлшемдегі немесе одан кіші тоғандарда айтарлықтай баяулайды. Тоғанның pH деңгейі 4 пен 10 аралығындағы мәндерде жұмыртқаның ұрықтану ықтималдығына әсер етпейді. Олардың каннибализмге бейімділігі жоғары, сондықтан бірге ұсталған бақалар жиі бірін-бірін жейді. Табиғаттағы зерттеулер мен сынақтар каннибализм табиғатта да кездесетінін көрсетті. Дамудың озық сатысындағы түйеқұйрықтар өсімдік заттарын артық көреді, сонымен қатар су жануарларын жейді немесе етқоректі болады. Тұтқындағы түйеқұйрықтар пісірілген салат пен үй жануарларына арналған жемді жеген. Ересек бақаларды қызылбелді қара жылан, жолбарыс жылан және әйел жылан жейтіні анықталған. Бақа жұмыртқаларын қалдырып, кейде өзіне оралып кететін із қалдырады. Түйеқұйрық кезеңінің соңында артқы аяқтары пайда болады, содан кейін алдыңғы аяқтары пайда болады, ал алдыңғы аяқтары толық дамыған кезде кезең аяқталады. Бұл әдетте қазан және сәуір аралығында көбейту маусымына байланысты болады, бірақ жабайы табиғатта жыл бойы түйеқұйрықтар байқалды, бұл кейбір түйеқұйрықтар қыстайды дегенді білдіреді; бұл тұтқындағы түйеқұйрықтарда да кездеседі. Түйеқұйрық кезеңінің ұзақтығы жабайы және тұтқындағы ортада әдетте 10-12 апта аралығында болады, бірақ 5 аптадан 1 жылға дейін созылуы мүмкін. Баяу өсетін түйеқұйрықтар әдетте қыс айларында өседі, өйткені өсу жылдамдығы мен температура арасында оң байланыс бар. 4, 7 және 9 pH мәндеріндегі өсу жылдамдығының өзгеруі айтарлықтай болған жоқ. Алғашқы төрт аптада 18°C мен 26°C аралығында өсу жылдамдығының айтарлықтай тәуелділігі байқалмады, бірақ осы уақыттан бастап 18°C-да өсу айтарлықтай тежелді. Бұл процесс төмен температурада баяулайды, бірақ әдетте түйеқұйрық кезеңі аяқталғаннан кейін 3-8 күн аралығында созылады. Метаморфоз аяқталғаннан кейін бақаның ұзындығы шамамен бірдей болады. Жастар бастапқыда тез өседі, екі ай ішінде 45 мм, ал жарты жылда 50-60 мм-ге жетеді, содан кейін өсу баяулайды. Жыныстық жетілуге жеткеннен кейін бақалардың денесінің өсуі өте баяулайды. Тұтқында 10-15 жыл өмір сүретіні белгілі болса да, жабайы табиғаттағы бақалардың өмір сүру ұзақтығы толыққанды түсініксіз. Ол ұлттық деңгейде тек қана осал деп саналса да, Ұлттық бақаларға қатысты жоспар көк және алтын қоңыраулы бақаны жойылып бара жатқан түр деп санайды. Австралиядағы осы түрдің күрт азаюына тіршілік ортасының бөлшектелуі, топырақтың эрозиясы және шөгіндісі, су жүйелерін ластайтын инсектицидтер мен тыңайтқыштар сияқты көптеген факторлар себеп болып отыр. Зертханалық зерттеулер көк және алтын қоңыраулы бақаның жұмыртқалары мен түйеқұйрықтары осы балықтың жыртқыштығына өте сезімтал екенін және ылғалды жерлерді жою арқылы тіршілік ортасының жоғалуын көрсетті. Бақалар саңырауқұлақтың таралуынан гөрі шитридке бейімделген болуы мүмкін. Кейбір аймақтарда бақалардың каннибализмі олардың азаюына себепші болуы мүмкін, өйткені кішігірім түйеқұйрықтар уытты болуы мүмкін. Көк және алтын қоңыраулы бақаны зерттеу және бақылау көптеген зерттеулердің нысаны болды, бұл оның сақталуын жақсарту үшін маңызды. Зерттеулер енгізілген маса балықтарын бақылауға алу үшін басқару шараларын әзірлеуге бағытталған. Жеке меншік жерлерде тіршілік ортасының бұзылуын тоқтату үшін заңнама қабылдау туралы шақырулар жасалды, бұл бақаларға зиян келтірмейді. Халықтың осы мәселеге қатысты хабардарлығы артып, құжаттық фильмдер мен жаңалықтардағы жағдай нашарлап бара жатқаны туралы хабарлар көбейді, сондай-ақ бақалардың суреттері қоршаған орта логотиптерінде және көркем туындыларда көбейді. Көк және алтын қоңыраулы бақа туралы халықтың білуін арттыруға оның түстері ұлттық түстермен сәйкес келуі де көмектесті. Көк және алтын қоңыраулы бақалар көбінесе адамдардың әрекеттерінен бұзылған ортада кездесетіндіктен, тіршілік ортасын жақсарту үшін мақсатты экологиялық араласу мүмкін болып көрінеді. Бағдарлама кейіннен бірнеше басқа салаларға тарады. 1998 мен 2004 жылдар аралығында түйеқұйрықтар Солтүстік Сиднейдегі Collaroy жеріндегі Long Reef Golf Course-тағы арнайы жасалған тоғандар мен бөгеттерге жіберілді, бірақ нәтижесі аз болды. Көк және алтын қоңыраулы бақалар бұрыннан бері осы аймақта табылған болса да, олардың популяциясы жойылған. Ересек еркек бақалар кейде онда табылады, бірақ тұрақты көбейетін популяция әлі құрылмаған. Inner Sydney-дегі Marrickville-де жасалған қайта енгізу әрекеті шитридиомикозға байланысты сәтсіз аяқталды.