Кіріспе

Лейопельма – Жаңа Зеландияның Археобатрахиялар подрядына жататын алғашқы бақалар туысы. Бұл Leiopelmatidae монотиптік отбасының жалғыз туысы. Леопельматидтердің салыстырмалы түрде бастапқы пішіні олардың көне тегін көрсетеді. Кейбір таксономистер Солтүстік Американың Ascaphus туысын Ascaphidae отбасымен, ал Жаңа Зеландияның Leiopelma туысын Leiopelmatidae отбасымен біріктіруді ұсынған, бірақ қазіргі ағым бойынша бұл екі топ екі жеке отбасыны құрайды. Leiopelmatidae отбасының үш түрі тек Жаңа Зеландияда ғана кездеседі.

Шолу

Жаңа Зеландияның алғашқы бақаларының ерекше белгілері – олардың қосымша омыртқалары (барлығы тоғыз) және құйрық бұлшық еттерінің қалдықтары (құйрық ересектерде жоқ, бірақ жас бақаларда бар, олар өкпелері толық жетілгенге дейін қосымша тері бетіне мұқтаж). Ascaphidae туысы (тек Солтүстік Америкада кездеседі), осы бірге тиісті топтың, осы алғашқы белгілерін бөліседі, сондықтан екеуі де жиі туыс немесе тіпті бір отбасының бөлігі ретінде сипатталады. Лейопельматидтерде кешкі секіруден қалпына келу ерекше. Лейопельматидтер түрлері секіргенде, олар "құрсаумен" жерге түседі, келесі секіру үшін аяқтарын қайта орналастыру үшін денелерінің құрсау жағымен жерге тигеннен кейін ғана дайын болады. Көбірек дамыған таксондарда ерте секірудің пайда болуы – анура эволюциясының маңызды жаңалығы. Олар өте кішкентай бақалар, тек ұзындығы шамамен. Көптеген түрлер жұмыртқаларын ылғалды жерге, әдетте тастар мен өсімдіктердің астына салады. Жұмыртқадан шыққаннан кейін, шабақтар аталықтың арқасында тіршілік етеді, бұл үшін тұрақсыз немесе ағынды судың қажеті жоқ. Дегенмен, Хохстеттер бақасы жұмыртқаларын шағын тоғандарға салады және еркін тіршілік ететін шабақтары бар, бірақ олар жұмыртқадан шыққан жерден алыс жүзбейді және тіпті ересек бақаға айналуға дейін тамақтанбайды. Мұндай кішкентай организмдердің өмір сүру ұзақтығы 30 жылдан аса болуы мүмкін. Жаңадан келтірілген жануарлардың осы жергілікті бақаларға кері әсер еткені туралы пікірлер бар, жергілікті бақаларға жасалған барлық шабуылдардың 93% жаңадан келтірілген жануарларға, негізінен кеме егеуқырларына байланысты.

Эволюциялық тарих

ДНҚ талдауы Лейопельматидтердің барлық басқа бақалардан өзге Аскафидалармен алыс ортақ тегі бар екенін көрсетеді, және Лейопельматидтер мен Аскафидалар шамамен 200 миллион жыл бұрын басқа бақалардан бөлініп шыққан. Геномдық дивергенцияны бағалауларға сүйене отырып, L. archeyi және L. hochstetteri арасындағы айырмашылық 40-50 миллион жыл бұрын пайда болған деп саналады. Осы туыстың қазба қалдықтары Жаңа Зеландияның ерте миоцендік (19-16 миллион жыл бұрынғы) Сент-Батханс фаунасынан белгілі.