Кіріспе

18-ғасырдағы испан теңізшілеріне қарсы соғысқан ағылшын капері Джон Клипертон (1676 жылы 1722 жылы маусым) - 18-ғасырда испандарға қарсы соғысқан ағылшын капері. Ол Оңтүстік Тынық мұхитына екі пираттық экспедицияға қатысты - біріншісі 1703 жылы Уильям Дэмпьер бастаған, ал екіншісі 1719 жылы өзінің қолбасшылығымен. Ол Тынық мұхитының шығысындағы Клипертон аралын шабуылдар үшін база ретінде қолданды.

Ерте өмір және жеке тұлға

Джон Клипертон 1676 жылы Норфолк штатының Грейт-Ярмут қаласында теңізшілер отбасында дүниеге келген. Жас кезінде ол Еуропаның барлық теңіздерін аралап, Батыс Үндістанға бір рет және әлемді бір рет аралап шықты. Ол жақсы ұшқыш әрі кемеші болған, бірақ кемшіліктері де болған. Ол ашық, ашық сөйлеген теңізші еді. Ол әрине, джентльмен емес еді, бірақ кейде оны бір ретінде көрінуге тырысты. Ол тез арада тынышталған болса да, ашу-ызасы оған тиді. Сонда ол ашу-ызаға кенелген кезде жасаған әділетсіздіктерді мүмкіндігінше түзетуге дайын болады.

Дампиермен бірге рейд

1703 жылы Испанияның мұрагерлік соғысы кезінде капитан Уильям Дампьердің экспедициясымен бірге жүзіп кетті. Дампир Клипертонды олар олжа ретінде алған испандық кемелердің бірінің капитаны етіп тағайындады. Клипертонның алғашқы сапары жақсы жүрмеді. Ол Дампиерге қарсы көтеріліс ұйымдастырды, кейіннен испандықтар оны тұтқынға алды. Жозе Антонио де ла Роша и Карранса, Вилла Роша маркизі, кейін Панаманың губернаторы болды, оған көп көңіл бөлмеді. 1712 жылы Клиппертон төрт жыл тұтқында болғаннан кейін үйіне оралды. Алайда, ол осы сапар барысында жасырынған жері ретінде пайдаланатын Клипертон аралын тапты. Кейіннен ол басқа пираттық синдикаттың бір бөлігі ретінде "Секс" кемесінің капитаны болды, онда ол өзінің номиналды командасы астында "Спидуэлл" кемесінің капитаны Джордж Шелвокке болды. Американың батыс жағалауындағы испандық нысаналарға шабуыл жасау кезінде ол Клипертон аралын шабуылдарын жүргізу және олжа мен заттарды сақтау үшін база ретінде пайдаланды, Клипертон тасын нығайтып, оның үңгір желісін кеңейтті. 1714 жылы Клипертон Манила галеонаға экипаж Баха-Калифорния түбегінің етегінде Кабо-Сан-Лукаста демалып жатқан кезде шабуыл жасады. Бұл оқиға Испания королі Филипп V-ге Сан-Диего қаласын құруға шақырды, бұл жаңа Испанияның батыс жағалауын қорғауға арналған база ретінде қарастырылды.

Кейінгі қарақшылық экспедициясы

1719 жылы Клипертонның Тынық мұхитқа екінші сапары туралы көбірек мәлімет бар. Ол сол кезде жақсы да, құлшынысты капитан болғанмен, ашуы тез шығатын. 1718 жылы Лондон саудагерлерінің тобы "Джентльмен Венчурлер" төрт жақты одақтың соғысы басталады деп күтіп, Каперлік экспедицияны қаржыландырып, Оңтүстік теңізде испандарға қарсы круизге шығуға тапсырыс берді. "Клиппертон" "Секс" Жорж Шелвокке капитаны болып табылатын "Спидуэлл" кемесімен жүзіп кетті. 1719 жылы ақпанда екі кеме Плимуттан кетер алдында, экспедицияның жалпы командирі ретінде Шелвокке ауысты. Бішкек шығанағында болған дауыл кезінде кемелер бір-бірімен байланысын жоғалтып, екі жылдан кейін Тынық мұхитында кездесті. Клиппертон Торн түбегінен айналасында аралдарды аралап, дауыл кезінде Успейден бөлініп қалған Спидвеллдің жақындауына үміттенді. "Успех" кемесі сол аймақтан кеткенде, Клипертон екі адамды Хуан Фернандеске жаза ретінде қалдырды, ол Александр Селкирк (ал Робинзон Крузо оқиғасын жарым-жартылай шабыттандырған болуы мүмкін) бірнеше жыл бұрын қамауға алынған болатын. Клипертон Оңтүстік Американы аралап, Перудің жағалауында "Оңтүстік теңіздер" деп аталатын испандық кемелерді шабуылдады, онда оны испан адмиралы Блас де Лезо аймақтағы алғашқы қауіпсіздік операциялары кезінде қуып кетті. Караптер Блас де Лезодан қашып құтылып, Азия жағалауларына қашып кетеді, ол жерде ол өліп қалды деп есептеледі. Ол өзінің бұрынғы жауы маркиз де Вилла Рошаны тұтқындап, оған үлкен құрметпен қарады. Кейіннен оның саяхаттары оны Мексикаға әкелді. 1721 жылы 10 мамырда Клипертон Мексикадан 53 күндік сапардан кейін Мариана аралдарына жетті, ол алты экипажды жоғалтып, қалғандары әлсіз болды. Ол Гуам аралынан азық-түлік алып, Меризоға келіп тоқтады. Клипертон Мариана аралдарының испан губернаторы Луис Антонио Санчес де Таглемен азық-түлікпен сауда жасауға келісті. Айтпақшы, Клиппертон губернаторға әлі де кемеде жүрген маркиз де Вилла Рошаны төлемге тартуды ұсынған кезде жағдай күшейе түсті. Маркиз және "Сукцесс" экипажының екі мүшесі жағаға түсті, бірақ Клиппертон уәде етілген төлем мен оның экипажы қайтарылмаған кезде көбейе түсті. Шелвокке жазған күнделікте ол өз талаптары орындалмаса, "жағалаудағы барлық үйлерді қиратып, кемеге от жағуды және Филиппин аралдарында мүмкіндігінше көп зиян келтіруді" уәде етіп, жағаға хат жіберген. 28 мамырда испандықтар "Сукцес" өзінің оқ-дәрісі мен оқ-дәрісін саудалауды жалғастырмаса, азық-түлікпен сауда жасаудан бас тартты. Жауап ретінде Клипертон жағаға жақын жүзуге және оқ атуды бастауға бұйрық берді. Алайда "Успех" кемесі жерге тұрып, испандықтардың оқ атуының оңай нысанасына айналды. Шелвокк былай деп жазады: "Сол кезде арақ ішіп алған Клипертон команда бере алмады. Басқа офицер үш күн бойы қате бастағаннан кейін, кеме жағадағы испандардың шабуылынан кейін суға шығады". Ақыры, 1721 жылдың 31 мамырында Клипертон Гуам аралынан кемеге мініп шығады. Испанияның Индия кеңесі Манила галеон саудасына және Испанияның Тынық мұхиттағы иеліктеріне қауіп төндіретін бәсекелестік теңіз флоттары туралы алаңдай бастады, ал бұл оқиға ақыры Испанияны Гуамдағы кемелерін жақсырақ қорғауға мәжбүр еткен көрінеді. 1734 жылы Апра портында жаңа кемежайлар ашылды және екі оқ батареясы жақындауды қорғауға салынған. Содан кейін Клипертон Макаоға сапар шегіп, денсаулығы нашарлаған кезде сол жерде қалды. Содан кейін ол Голландияның Шығыс-Индия аралдарындағы Батавияға (қазіргі Джакарта) кемеге мініп, 1722 жылдың маусым айында Ирландияның Галвей қаласындағы отбасына оралды. Ол үйге оралғаннан кейін бір аптадан кейін қайтыс болды.