Кіріспе
Француздық қарақшы және капер Жан Лафитт (шамамен 1780 – шамамен 1823 жылдары) – 19-шы ғасырдың басында Мексика шығанағында қызмет еткен француздық қарақшы және капер. Ол және оның үлкен ағасы Пьер өздерінің тегін Лаффит деп жазған, бірақ сол кездегі ағылшын тіліндегі құжаттарда "Лафитт" деп жазылған. Бұл АҚШ-та, соның ішінде оның құрметіне аталған жерлерде қолданылатын әдеттегі жазу түріне айналды. Лаффит Францияның Баск аймағындағы Биаррицте немесе Кариб теңізіндегі Францияның Сент-Доминг колониясында дүниеге келген деп саналады. 1805 жылға қарай Лаффит ағасы Пьер Лаффиттің контрабандалық тауарларын тарату үшін Нью-Орлеанда қойма ашқан. АҚШ үкіметі Ұлыбританиямен қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты 1807 жылы саудаға тыйым салатын Эмбарго заңын қабылдады. Лаффиттер өздерінің қызметін Луизиана штатындағы Баратариа шығанағындағы аралға көшірді. 1810 жылға қарай олардың жаңа порты өте табысты болды; Лаффиттер табысты контрабандамен айналысты және сонымен қатар қарақшылықпен шұғылдана бастады. 1812 жылы АҚШ пен Ұлыбритания соғысқа шықты. Лаффит өзінің базасына болатын әскери шабуыл туралы басқа Баратариалықтарды ескерткеніне қарамастан, АҚШ-тың теңіз күштері 1814 жылдың қыркүйегінде сәтті шабуыл жасап, оның флотының көп бөлігін басып алды. Кейіннен, заңды кешірім алғаннан кейін Лаффит және оның флоты 1812 жылғы соғыс кезінде Нью-Орлеан шайқасында қаланы қорғауға генерал Эндрю Джексонға көмектесті. Британдықтар АҚШ-тың ішкі аймақтарын бақылауға алу үшін Миссисипи өзеніне қол жеткізуді көздеді. Жеңіске жеткеннен кейін Джексон Лаффит ағайындыларының және олардың әріптестерінің еңбегіне құрмет көрсетті. Кейіннен Лаффиттер Мексика Тәуелсіздік соғысы кезінде испандықтардың тыңшылары болды. 1817 жылы Жан Галвестон аралында Кампеше деген жаңа колония құрды. Колонистер мен каперлер өркендеген кезеңде ұрланған немесе контрабандалық ақша мен тауарлардан жыл сайын миллиондаған доллар табатын. Лаффит туралы көп мәлімет белгілі емес, және тарихшылар арасында оның өмірі мен өлімі туралы әртүрлі болжамдар бар. Танымал аңыз бойынша Лаффит француз императоры Наполеон Бонапартты жер аударылудан құтқарған және екеуі де Луизианада өмірін аяқтаған. Бірақ мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ.
the privateer
Jean Lafitte (c. 1780 – c. 1823) was a French pirate and privateer who operated in the Gulf of Mexico in the early 19th century. He and his older brother Pierre spelled their last name Laffite, but English language documents of the time used "Lafitte". This has become the common spelling in the United States, including places named after him. Laffite is believed to have been born either in Biarritz, in the French Basque Country, France, or the French colony of Saint Domingue in the Caribbean. By 1805, Laffite was operating a warehouse in New Orleans to help distribute the goods smuggled by his brother Pierre Lafitte. The United States government passed the Embargo Act of 1807 as tensions built with the United Kingdom by prohibiting trade. The Laffites moved their operations to an island in Barataria Bay, Louisiana. By 1810, their new port had become very successful; the Laffites had a profitable smuggling operation and also started to engage in piracy. In 1812, the United States and the United Kingdom went to war. Despite Laffite's warning the other Baratarians of a possible military attack on their base, a US naval force successfully invaded in September 1814 and captured most of his fleet. Later, in return for a legal pardon, Laffite and his fleet helped General Andrew Jackson during the Battle of New Orleans to defend the city during the War of 1812. British forces sought access to the Mississippi River to gain control of the interior of the US. After securing victory, Jackson paid tribute in despatches to the Laffite brothers' efforts, as well as those of their fellow privateers. The Laffites subsequently became spies for the Spanish during the Mexican War of Independence. In 1817, Jean founded a new colony on Galveston Island named Campeche. At its height, the colonists and privateers earned millions of dollars annually from stolen or smuggled coin and goods. Very little is known about Laffite, and speculation about his life and death continues among historians. A famous persistent rumor claimed that Lafitte rescued French Emperor Napoleon Bonaparte from exile and both of them ended their days in Louisiana. No evidence supports it.
Шығу тегі
Жан Лафиттің ерте өміріне қатысты көптеген мәліметтер әлі де анық емес және көбінесе дереккөздер бір-бірімен қайшы келеді. Жан Лафиттің күнделігінде, оның шынайылығы күмәнді, Лафит 1780 жылы Францияның Бордо қаласында сефардтық еврей отбасында дүниеге келгенін жазады. Оның анасы мен әжесі, екеуі де Конверсолар, 1765 жылы Испаниядан Францияға қашқан. Оның әжесі Инквизиция тарапынан «жүдейлікпен» айыпталып өлім жазасына кесілген. Кейбір деректерде оның әкесі француз, ал анасының туған-туыстары Испаниядан келгендігі айтылады. Лафит және оның інісі Пьер де Байоннада туғандарын мәлімдеген. Осы кезеңдегі басқа құжаттарда оның туған жері Сент-Мало немесе Брест деп көрсетілген. 1996 жылы Лафиттің өмірбаянын жариялаған Джек Рамзи: «Бұл француз азаматы болуға ыңғайлы кезең болды, бұл американдық заңдардың күшін енгізуден қорғады» дейді. Ол сондай-ақ, басқа замандас куәліктерде Лафит Испанияның Ордунья қаласында немесе Манхэттеннің солтүстігіндегі Нью-Йорк штатының Уэстчестер округінде дүниеге келгені айтылғанын атап көрсетеді. 18 ғасырдың соңында Сент-Домингтегі француз плантаторларының ересек балалары көбінесе Миссисипи өзенінің бойындағы Ла Луизианаға, әсіресе оның ең ірі қаласы Нью-Орлеанға қоныс аударды. Лафит фамилиялы отбасылар туралы мәліметтер 1765 жылдан бастап Луизиана құжаттарында кездеседі. Рамзидің сөзіне сүйенсек, Лафиттің жесір анасы екі ұлы Пьер мен Жанмен бірге 1780 жылдары Сент-Домингтен Нью-Орлеанға көшіп келген. Шамамен 1784 жылы оның анасы Нью-Орлеан саудагері Педро Обриге үйленді, ал Жан анасымен бірге қалды. Пьерді Луизиананың басқа аймағындағы туыстарына тәрбиелеуге берді. Рамзидің пікірінше, Лафит жас кезінде Нью-Орлеанның оңтүстігіндегі батпақтар мен байуларды зерттеуге көп уақыт жұмсаған. Кейінірек ол «Көл шығанағының барлық саласын басқаларға қарағанда жақсы білетін» адам ретінде сипатталды.
Франция
Биограф Уильям С. Дэвис Лафитте үшін басқаша балалық шақты ұсынады. Оның 2005 жылғы кітабына сәйкес, Лафитт Франциядағы Пойяк қаласында немесе оның жанында дүниеге келген, Пьер Лафитт пен оның екінші әйелі Маргарита Дестейдің ұлы. Олардың алты баласы болған, соның ішінде кем дегенде үш қызы. Жан Лафитт шамамен 1782 жылы туған, бірақ ол 1786 жылға дейін крещениеден өткен жоқ. Пьер Лафитттің тағы бір ұлы болған, оның аты да Пьер, ол бірінші әйелі Мари ЛаГранжтан туған, ол бала туғанда қайтыс болған. Ұлдар католик дінінің негізгі білімін алған. Лафиттің өмірінің алғашқы жиырма жылы туралы мәліметтер аз екенін мойындаған Дэвис, Лафитт бала кезінде әкесіне тиесілі кемелерде, теңізде көп уақыт өткізгенін болжайды, ол белгілі саудагер болған. Дэвис Лафиттің ағасы Пьерді 1790-шы жылдардың соңы мен 19-шы ғасырдың басында Сент-Домингке орналастырған. Гаити революциясының күшейген зорлық-зомбылығынан 1803 жылдың басында Пьер Нью-Орлеанға қашқандарды тасымалдаған кемеге отырған. Бұл Наполеон Бонапарттың Сент-Домингке билігін қайтаруға тырысқан соңғы жылы болды. Ол шаршаған әскерлерін кері қайтарып, Солтүстік Америкадағы француз әскерлерінің қатысуын тоқтатты және 1803 жылы АҚШ-қа Луизиананы сатты: француздар Миссисипи өзенінің батысындағы жерлерге талап еткен. 1806 жылға қарай Нью-Орлеанда бірнеше «Капитан Лафитт» болған, және Жан Лафитт олардың бірі болуы мүмкін. Ол көптеген әріптес каперлерінен гөрі, аристократтық мінез-құлық пен киім киюге бейім екені белгілі болды. Ол әскери академияда ағасымен бірге Сент-Китсте оқыған.
Баратария
1803 жылы АҚШ Луизиананы сатып алды. 1808 жылдың қаңтар айында үкімет 1807 жылғы эмбарго заңын күшіне енгізе бастады, бұл заң американдық кемелердің кез келген шетел портына тоқтауына тыйым салып, АҚШ-қа импортталатын тауарларға эмбарго қойды. Бұл, екі ел арасындағы қарым-қатынастың нашарлауына байланысты, Ұлыбританиямен сауданы тоқтату мақсатында жасалған. Бұл Нью-Орлеан саудагерлері үшін қиындық тудырды, себебі олар Кариб теңізіндегі басқа елдердің колонияларымен саудаға үлкен тәуелділікте болған. Лафит ағайындылары жергілікті саудагерлерге тауар жеткізуге болатын жаңа портты іздеуге кірісті. Олар Баратариа шығанағындағы Баратариа аралында база құрды. Бұл шығанақ Гранд-Тер және Гранде-Иль аралдары арасындағы тар жолдың ар жағында орналасқан. Баратариа АҚШ-тың теңіз күштерінің базасынан алыс болғандықтан, кемелер кеден қызметкерлерінің назарына ілікпей, оңай тауар тасымалдай алатын. Жұмысшылар тауарларды кіші партияларға бөліп, көптеген су жолдары арқылы Нью-Орлеанға жеткізу үшін пирогаларға немесе баржаларға тиеп қайтадан жүктейтін. Жаңа Орлеанда тұратын Пьер Лафитт қаладағы мүдделерін қорғап, жасырын серіктес ретінде әрекет етті. Жан Лафитт өзінің уақытының көп бөлігін Баратариада сарбаздарды жарақтандыру және ұрланған тауарларды контрабандалық жолмен өткізумен айналысты. 1810 жылға қарай арал гүлденген портқа айналды. Теңізшілер аралға ағылып келіп, доктарда немесе қоймаларда жұмыс істеді, содан кейін олардың бірі сарбаздық кемеге алынды. 1812 жылдың қазан айында Лафит ағайындылары делдалдық қызметтеріне қанағаттанбағандықтан, шхуна сатып алып, оны жүргізу үшін капитан Трей Кукты жалдады. Бірақ шхунаның ұлттық үкіметтен ресми тапсырысы болмағандықтан, оның капитаны заңсыз әрекет ететін қарақшы саналды. 1813 жылдың қаңтар айында олар алғашқы олжасын алды – 77 құлмен жүктелген британдық гермафродит бригі. Құлдарды сатудан және қосымша жүктерден 18 000 доллар пайда түсті. Ағайындылар олжаланған кемені қарақшылыққа пайдалану үшін жаңартты және оған Дорада деп ат қойды. Бірнеше апта ішінде Дорада 9 000 доллардан астам құндылықтағы тауармен жүктелген шхунаны басып алды. Басып алынған шхуна қарақшылыққа пайдалы емес деп есептелді, сондықтан жүк түсірілгеннен кейін Лафиттер кемені бұрынғы капитан мен экипажға қайтарды. Лафиттер тұтқынға алынған экипаж мүшелерімен жақсы қарым-қатынас жасағаны үшін және көбінесе басып алынған кемелерді бастапқы экипажға қайтарғаны үшін танымал болды. Ағайындылар жақын арада үшінші кеме – Ла Дилигентті сатып алды. Олар оны 12 14 фунттық зеңбірекпен жабдықтап, күшейтті. Дорада төртінші кемесін, олар Петит Милан деп атаған шхунаны басып алды. Ағайындылар бұрынғы кемесін бөлшектеп, оның зеңбіректерін жаңасына орнатты. Олар үш кемемен жүзіп, Дэвис оларды "жағалаудағы ең ірі жеке меншік корсарлық флот және ең әмбебап флот" деп сипаттады. Бірнеше ай бойы Лафиттер кемелерді заңды жүкпен тікелей Нью-Орлеанға жіберіп, қаладағы шығынға кететін азық-түліктерді қабылдады. Экипаж сатып алынған азық-түліктерді емес, Баратариада сақталған контрабандалық тауарларды тізімдеген манифест жасады. Нью-Орлеаннан экспортқа қызығушылық танытпаған кеден қызметкерлері манифесттердің дұрыстығын тексермейтін. Кеме Байо Лафурш сағасына жетіп, контрабандалық тауарларды тиеп, "заңды түрде" Нью-Орлеанға қайтатын, манифестте көрсетілген тауарлармен.
Сананың өзгеруі
Губернатор Уильям К. К. Клейборн 1810 жылдың қыркүйегінде демалысқа шықты, соның салдарынан Томас Б. Робертсон губернатор міндетін атқарушы болды. Робертсон Лафиттің іс-әрекетіне наразылық білдіріп, оның адамдарын «жағалауымызды тоналған, елімізге шабуыл жасаған қарақшылар» деп атады. Жаңа Орлеан тұрғындары Лафитттерге алғыс айтты, себебі олар эмбарго салдарынан импорттау мүмкін болмаған заттармен оларды қамтамасыз еткен. 1812 жылдың 18 маусымында АҚШ Ұлыбританияға соғыс жариялады. Ұлыбританияда қуатты теңіз флоты болды, бірақ АҚШ-тың теңіз күштері шектеулі болды. АҚШ Ұлы көлдердегі соғыс кемелерін салған, бірақ басқа аймақтарда жеке меншік қарулы кемелерге маркалық хаттар ұсыну арқылы флотын толықтырды. Нью-Орлеан мұндай алты хат берді, негізінен Лафиттпен Баратариада жұмыс істеген контрабандистерге. Контрабандистер көбінесе әртүрлі елдерден олжа алуға рұқсат беретін бірнеше маркалық хатқа ие болды. Олар тұтқынға алынған британдық кемелерден алынған олжаны Нью-Орлеандағы американдық билік органдарына тапсырды, ал басқа кемелерден алынған олжа Лафиттің операциялары арқылы нарықта сатуға жіберілді. Контрабандалық операциялар кедендік кеңселер жинаған кірісті азайтып, американдық билік Баратариадағы бизнесті тоқтатуға бекінді. АҚШ-тың теңіз флотының Баратариа контрабандистеріне қарсы әрекет етуге жеткілікті кемелері болмағандықтан, үкімет сотқа жүгінді. 1812 жылдың 10 қарашасында АҚШ округтік прокуроры Джон Р. Граймс Лафитті «кіріс заңын бұзу» айып тақты. Үш күннен кейін 40 әскер Баратариалықтарға шабуыл жасап, 16 қарашада Лафитті, оның інісі Пьерді және 25 қарусыз контрабандистерді тұтқындады, сондай-ақ бірнеше мың долларлық контрабанданы тәркіледі. Сот қызметкерлері контрабандистерді кепілдікке жібергеннен кейін босатты, олар із-түзсіз жоғалды және сотқа келуден бас тартты. Оның өмірбаянын жазған Джек Рамзи бұл сапардың Лафитті «жеке қарақшылық капитаны ретінде бекітуге» бағытталғанын болжайды. Лафитт көп ұзамай Картахенадан маркалық хат алды, бірақ ол онда ешқандай олжа жібермеді. Ол барлық қолға түскен заттарды Баратариаға әкелді. Лафиттің заңдарды үнемі бұзуы губернатор Клейборнның ашуын тудырды, ол 15 наурызда Баратариа «құқық бұзушылықтарға қатысты, федералды үкіметтің кірісіне зиян келтіретін бандиттерге» қарсы жариялады. Келесі айда губернатор Лафитті ұстаған адамға 500 доллар сыйақы ұсынды. Оның ұсынысынан екі күн өткен соң, бүкіл Нью-Орлеанға губернаторды тұтқындаған адамға ұқсас сыйақы ұсынылған хабарламалар жапсырылды. Рамзи бұл хабарламалар Лафиттің атынан жасалғанын мойындаса да, «олар одан шыққан деп ойламайды». Сыйақы ұсынысынан кейін Лафитт Клейборнға пираттық айыптауларын жоққа шығарып хат жазды. Соқыртыс кезінде бір адам қаза тауып, екеуі жараланды. Клейборн контрабанда салдарынан жоғалған кірістер туралы жаңа штат заң шығарушыларына шағымданды. Ол «Баратария көліндегі жағалауларымызды бейтарап елдердің туларына қорқыныш туғызған жауыздарды таратуға» әскери жасақ құруға рұқсат сұрады. Заң шығарушы орган мәселені зерттеу үшін комиссия құрды, бірақ олардың сайлаушыларының көпшілігі контрабандадан пайда көріп, милицияны бекітпеді. Үлкен қазылар алқасы Пьер Лафитті қаланың жетекші саудагерлерінің бірінің куәлігін тыңдағаннан кейін айыптады.
Галвестон қаласы
1815 жылдың соңы мен 1816 жылдың басында Лафит ағайындылары Мексиканың тәуелсіздік соғысында соғысып жатқан Испания үшін тыңшы ретінде жұмыс істеуге келісті. Олар «Он үшінші нөмір» деп танылды. Пьер Нью-Орлеандағы жағдай туралы хабарлауға міндетті болды. Жан испандық Техастың бөлігі болған Галвестон аралына жіберілді, ол француз капері Луи Мишель Оридің штаб-пәтері болды, ол өзін мексикалық революционер деп жариялаған. 1817 жылдың басында Мексиканы испандықтардың билігінен босатуды үміттене отырып, басқа революционерлер де Галвестонға жинала бастады. Лафит 1817 жылдың наурыз айында келді. Екі аптадан кейін революционерлердің екі жетекшісі аралдан кетіп қалды. Келесі күні Лафит аралдың басқаруын өз қолына алып, өз офицерлерін тағайындады. 18 сәуірде ол өзінің іс-әрекеттерін баяндау үшін Нью-Орлеанға аттанды. Испанияның рұқсатымен Лафит Галвестонға оралып, өз қызметі туралы апта сайын есеп беруге уәде берді. Лафит Галвестон аралын контрабандалық база ретінде дамытты. Баратария сияқты, Галвестон да үлкен ішкі шығанақты қорғайтын теңізге қарап орналасқан арал болды. Мексиканың бөлігі ретінде ол АҚШ билігінен тыс жерде орналасқан және негізінен Каранкава үндістерінен басқа адам тұрмады. Техас сол кезде сирек қоныстанған болды және базаның жанында маңызды елді мекендер болған жоқ. Ол, кемінде бастапқыда, аймақтағы үкіметтердің күдігінен аулақ болды. Лафит өзінің колониясын Мексика шығанағының оңтүстігіндегі мексикалық бекінісінің атымен Кампече деп атады. Оның адамдары ескі үйлерді бұзып, 200 жаңа, берік құрылыстар салды. Галвестоннан шыққан кемелер Мексика туын көтеріп жүрді, бірақ олар революцияға қатыспады. Лафит испандықтардың шапқынынан сақтануды қалады. Бірнеше айдан кейін Ори Галвестонға оралды, бірақ шілдеде адамдар көтерілуге дайын емес екенін түсінген соң кетіп қалды. Бір жыл ішінде Лафиттің колониясы 100-200 еркек және бірнеше әйелге дейін өсті. Лафит барлық жаңа келгендермен сұхбаттасып, олардан оған адалдық серт беруді талап етті. Штаб-пәтер кемелердің түсірілетін ішкі портына қараған екі қабатты ғимараттан тұрды. Ғимараттың айналасын қамал қоршап, қызыл түспен боялған, ол Maison Rouge деп аталды. Лафит өзінің ісін «Прайд» кемесінде жүргізді, сонымен қатар сол жерде тұрды. Лафит Галвестоннан шыққан барлық кемелерді жекеменшік кемелер ретінде заңды түрде бекіту үшін ойдан шығарылған елден маркалық хаттар жасады. Бұл хаттар кемелерге барлық елдердің кемелеріне шабуыл жасауға рұқсат берді. Өркендеген кезеңінде колонияда екі мыңнан астам тұрғыны және 120 жеке құрылысы болды. Жылдық табысы ұрланған валюта мен тауарлар есебінен 2 миллион доллардан асты (қазіргі шарттарда). Лафит бір кезде қызметшілермен, ең жақсы үй жиһаздарымен және басқа да заттармен толыққан сәнді өмір салған. 1818 жылдың сәуір айында АҚШ АҚШ-тың кез келген портына құлдарды әкелуге тыйым салатын заң қабылдады. Заңда бірнеше ережелік бос орындар қалдырылып, кез келген кемеге, егер ол қай елден келгеніне қарамастан, құл кемесін тоқтатуға рұқсат берілді. Мұндай әрекеттерде ұсталған құлдар кеденге тапсырылса, олар АҚШ-та сатылатын, ал пайданың жартысы оларды тапсырған адамдарға берілетін. Лафит Джим Боуи сияқты бірнеше контрабандистермен жұмыс істеді, олар нашар жазылған заңнан пайда көруге тырысты. Лафиттің адамдары құл кемелерін анықтап, тоқтатып алды. Контрабандистер құлдарды арзан бағаға сатып алып, Луизианаға жеткізіп, кеден қызметкерлеріне тапсыратын. Содан кейін контрабандистің өкілі аукционда құлдарды сатып алатын, ал контрабандист сатып алу бағасының жартысын алатын. Контрабандист құлдардың заңды иесіне айналып, оларды Нью-Орлеанда қайта сата немесе сол кездегі құл саудасының негізгі орталығы болған Оңтүстік аймақтарында сату үшін тасымалдайтын. Ол мақта өсіру үшін дамып жатқан, себебі мақта тазартқыш машинасының ойлап табылуы қысқа талшықты мақтаны тиімді еткен. 1818 жылы Кампече колониясы қиындықтарға тап болды. Лафиттің адамдары Каранкава әйелін ұрлап кеткеннен кейін, оның тайпасының жауынгерлері колонияның бес адамын шабуылдап өлтірді. Корсарлар артиллерияны Каранкаваға бағыттап, рудың көптеген ер адамдарын өлтірді. Қыркүйек айында болған дауыл аралдың көп бөлігін су басып, бірнеше адам қаза тапты. Ол төрт кеме мен көптеген ғимараттарды қиратты. Тек алты үй ғана тұруға жарамды болып қалды.
Неке және отбасы
Тарихшы Уильям С. Дэвистің айтуынша, Лаффит 1815 жылы өзінің сүйіктісі, Кэтрин (Кэтиш) Виллардпен ашық қарым-қатынас бастады. Ол Мари Виллардтың әпкесі, оның інісі Пьердің сүйіктісі еді. Кэтиш жүкті болып, 1815 жылы 4 қарашада ұлы Жан-Пьерді дүниеге әкелді. Кэтиш 1813 жылы 10 қарашада Мари есімді қызын дүниеге әкелді. Оның әкесі кім екені белгісіз. Кейбіреулер оны Жан деп ойлайды. 1820-жылдардың ортасында Жан қайтыс болғаннан кейін жесір қалған Кэтиш Фелисиано Рамоспен бірге болды. Олардың екі баласы болды. Жан Пьер, оның Жан Лафиттегі ұлы, 1832 жылы қазан айында Нью-Орлеанда холера эпидемиясы кезінде 17 жасында қайтыс болды. Кэтиш 1858 жылы 2 шілдеде шамамен 65 жасында қайтыс болды. Тағы бір мәлімет бойынша Лафитт Кристина Левинге 17 жасында үйленген. Олардың 3 баласы болды: Жан Антуан Лафитт, Люсьен Жан Лафитт және Денис Жаннет Лафитт. Кристина қызын туғаннан кейін қайтыс болды. Үш баласы есейгеннен кейін, Лафитт 50 жасында ауырып қалды. Оны Эмма Хортенс Мортимер емдеді. Олар үйленіп, екі ұл туды, Жюль Жан және Гленн Анри. Лафитт, мүмкін, Джон Лафлин деген есімді қабылдап алған және бұл тегін екі кіші ұлына берген болуы мүмкін.
Кампечтің соңы
1821 жылы «Энтерпрайз» шхунасы Лафитті шығанақтан алып кету үшін Галвестонға жіберілді. Бір пираттың капитаны американдық сауда кемесіне шабуыл жасады. Лафитт аралды соғыссыз тастап кетуге келісті және 1821 жылдың 7 мамырында «Прайд» кемесімен жолға шықты. Оның адамдары «Кызыл үйді», бекіністі және елді мекенді өртеп жіберді. Лафитт көптеген қазынаны және мулатталық сүйіктісі мен нәресте ұлын алып кетті. Екі аптадан кейін олар испан кемесін басып алып, оны Галвестонға жіберді, Лонгтар тауарларды Нью-Орлеанға контрабандалық жолмен әкетеді деп үміттенді. Екіпаждың қалған бөлігі Лафитке қосылды, ол өзінің жарамды тапсырмасы жоқ екенін мойындады. Ол кемелері пираттар ретінде жүзіп жүретінін айтты. Бірлескен экипаждың жартысына жуығы пират ретінде жүзуден бас тартты; Лафитт оларға өзінің ең үлкен кемесі «General Victoria» бригінде кетуге рұқсат берді. Сол түні оның қалған адамдары «Генерал Викторияға» қайта оралып, оның мачталары мен стеньгаларын жойып, кемені істен шығарды, бірақ экипажға зиян келтірмеді. Лафит пен оның адамдары Мексика шығанағында испан кемелерін ұстауды жалғастырды және көбінесе Галвестонға немесе Нью-Орлеанға жақын аралдарға жүкті түсіру немесе Пьер ұйымдастырған жабдықты алу үшін оралды. Луизианадағы конгресс делегациясы федералды үкіметтен контрабанданы тоқтату үшін шаралар қабылдауды талап етті, ал АҚШ әскери-теңіз күштерінің кемелері Перс шығанағына жіберілді. Олардың патрульдеуі мен араласуы аймақтағы белсенді пираттардың санын азайтты. 1821 жылдың қазан немесе қараша айында Лафиттің кемесін ол жақында алған олжаны құны үшін алуға тырысқанда тосқауылға алды. Бірнеше адаммен бірге қашып шыққаннан кейін, ол және оның адамдары тұтқындалып, түрмеге қамалды. 13 ақпанда ол, мүмкін, сырттан көмекпен қашып құтылды. Келесі бірнеше айда Лафитт Куба жағалауында база құрып, жергілікті билік өкілдеріне пайданың бір бөлігін сыйлық ретінде берді. 1822 жылдың сәуір айының соңында Лафитт өзінің алғашқы американдық кемесін алғаннан кейін қайтадан тұтқындалды. Оны тұтқындаған американдық әскери кеме Лафитті жергілікті билікке тапсырды, олар оны дереу босатты. Лафит және сол аймақта жұмыс істейтін басқа да пираттар Кубаға заңды тауарлар тасымалдайтын сауда кемелеріне шабуыл жасағанда, олар кубалық билік өкілдерін ашуландырды. 1822 жылдың соңында Кубада теңізде шабуыл жасаудың барлық түрлеріне тыйым салынды. 1822 жылдың маусым айында Лафитт Ұлы Колумбияның басшыларына жүгінді, оның үкіметі генерал Симон Боливар басшылығымен бұрынғы каперлерді жаңа әскери флотта офицерлер ретінде тағайындауға кірісті. Лафитке комиссия берілді және жаңа кеме берілді, 43 тонналық шхуна «Генерал Сантандер» деп аталды, вице-президент генерал Франсиско де Паула Сантандердің құрметіне. Лафитке алғаш рет испан кемелерін басып алуға заңдық рұқсат берілді. Лафитт Кубаның айналасындағы кеме қатынасы жолын қарауылдауды жалғастырды. 1822 жылдың қарашасында ол американдық шхунаны пираттар қоныстанған аймақ арқылы алып өтіп, оларға қосымша оқ-дәрі мен тамақ бергеннен кейін американдық баспасөзде жаңалықтарды жариялады. 1823 жылдың ақпан айында Лафитт Гондурастың Омоа қаласынан өзінің шхунасы «Генерал Сантандермен» жүріп бара жатқан еді. Омоа - бұл Орталық Америкадағы ең үлкен испан бекінісі, ол Тегусигальпа шахталарынан теңізден тыс жерлерге испан күмісін тасымалдауды күзету үшін салынған. Лафитт 4 ақпан күні түнде екі испан сауда кемесін басып алуға тырысты. Бұлтты және көрінуі нашар болды. Испандық кемелер қашып бара жатқандай көрінді, бірақ 22:00-де Лафиттің кемесіне қарсы шабуыл жасау үшін кері бұрылды. Испандық кемелер қатты қаруланған пираттар немесе соғыс кемелері болды және қатты отқа жауап берді. Лафит шайқаста жараланып, 5 ақпан күні таң атқаннан кейін қайтыс болды деп есептеледі. Ол Гондурас шығанағында теңізде жерленді. «Гасета де Картахена» және «Гасета де Колумбия» газеттерінде «осы батыл теңіз офицерінің жоғалуы өте қайғылы» деп жазылған некрологтар жарияланды. Америка газеттерінде оның өлімі туралы хабарлама жарияланбады. 2021 жылы жарық көрген кітапта Лафитт Кариб теңізінде өлімін жасамалап, содан кейін Миссисипиге көшіп, солтүстіктегі Линкольнтоннан Хендерсон отбасымен танысқандығы туралы мәлімдеме жасалды. Содан кейін ол Хендерсондарға еріп Линкольнтонға барды, атын Лоренцо Феррер деп өзгертті және қалған өмірін сонда өткізді, 1875 жылы қайтыс болды. Феррер жергілікті тұрғындар «Пират қабірі» деп атаған жерге, Сент-Люк епископ шіркеуінің маңына жерленген. Кітап авторлары Лафиттің кейінгі өмірі туралы мәлімдемелерін растау үшін Принстон университетінің кітапханасынан Лафиттің адвокаты мен Лафиттің жақын досынан алынған құжатты тапты, онда ол өлімінен көп кейін жасырынып ұсталғаны айтылған. Сондай-ақ Линкольнтон масон ложасында «J. N. Laffite» (Лафиттің өзі жазған есімі) деген жазуы бар өте ескі қылыш табылды, Феррер мен Хендерсон оны құруға көмектескен.
Мұра
Дэвис Лафиттің өлімі оның қарттығына жетіп, маңызын жоюға бөгет болды деп жазады; 1825 жылға қарай Мексика шығанағында қарақшылық көтеріліссіз жойылды, ал "шығанақтың жаңа әлемінде оның [осындай] адамдарға орын болмады". Оның аңызға толы атының арқасында, Лафиттің қалай өлгені туралы көптеген әңгімелер тарады. Ол Галвестонды қалдырғаннан кейін атын өзгертіп, із-түзсіз жоғалды, Галвестоннан кеткеннен кейін көп ұзамай өз адамдары өлтірді, немесе Наполеонды құтқарып, екеуі де Луизианада қайтыс болды деген қауесеттер айтылды. Лафиттің көптеген жерлерге қазына жасырғаны туралы әңгімелер бар, соның ішінде Галвестон және Луизиана жағалауындағы Контрабанд Байу (Лейк-Чарльс) сияқты жерлер. Рамзидің пікірінше, уақыт өте келе "Гранде-Айлдың әрбір қадамы қарақшылардың алтынын табу үшін қазылған". Луизиана штатының Джефферсон округінде, Баю Баратариа бойындағы екі балықшылар ауылы оның құрметіне аталды: Жан Лафитт, оның қалалық әкімдігі Жан Лафитт бульварының бойында орналасқан; және Лафитт деп аталатын халық санағындағы белгіленген аудан (CDP). Жан Лафитт ұлттық тарихи паркі мен қорығы оның есімімен аталады.
Жаңа Орлеан туризм
Лафиттей темір шеберханасы оның құрметіне аталған. Бурбон көшесінде орналасқан, ол Лафитпен байланысты, және ол жастайында онда уақыт өткерген болуы мүмкін. Ол оны контрабандалық тауарларды тасымалдауды ұйымдастыру үшін база ретінде пайдаланғаны айтылады. Оның інісі Пьер Лафитте темірші болған. 1720 жылдары салынған бұл құрылыс бүгінде АҚШ-та барды ұстайтын ең көне ғимараттардың бірі болуы мүмкін (Лафиттей темір шеберханасы бары). Сонымен қатар, Жан Лафитте атымен аталатын Жан Лафитте ұлттық тарихи саябағы мен қорығында өткізілетін Жан Лафитте батпақ туры да осы пират/жекеменшік иесінің есімімен аталған. Жаңа Орлеан қаласының орталығынан 25 минуттық жерде орналасқан Jean Lafitte Swamp Tours 1980 жылдан бері күнделікті батпақ аймағына саяхаттар ұйымдастырып келеді. Гидтер халыққа жабайы табиғат, каджун мәдениеті және батпақтағы өмір туралы білім береді.
Фильм
Саксонның романы Сесил Б. Демиллдің "Буканер" (1938) фильміне бейімделді. Фильм Лафиттің 1812 жылғы соғысқа қосқан үлесін көрсетеді, және Фредерик Марч Лафитт рөлінде ойнады. 1950 жылы Пол Хенрид Жан Лафитте туралы "Буканерлердің соңғысы" атты тағы бір фильмде түсті. Фильмді Леу Ландерс режиссерлап, Сэм Кацман продюсерлік етті. 1958 жылы Энтони Квинн "Буканер" фильмінің қайта түсірілімін жасады, онда Юл Бриннер Лафитт, ал Чарлтон Хестон Эндрю Джексон рөлінде ойнады. 18 минуттық "Жан Лафиттің қарақшы аралы" (1998) фильмін C. Грант Митчелл режиссерлаған, және ол Галвестон қаласындағы Пирс 21 театрында жыл бойы көрсетіледі.
Лафиттедің журналы
1948 жылы Джон Андречин Лафлин Миссури тарихи қоғамына француз тіліндегі қолжазбамен жүгінді, ол 1845 жылдан 1850 жылға дейін Лафиттің өзі сақтап келген күнделік деп мәлімдеді. Тарихи қоғам бұл мәлімдемені растай алмаған соң, Лафлин Луизианалық жазушы Стэнли Артурға жүгінді. Ол осы күнделікке негізделген «Жан Лаффит: джентльмен-саяхатшы» атты кітап жазды. 1958 жылы Лафлин күнделіктің ағылшын тіліндегі аудармасын өзі жариялады. Ол 1969 жылға дейін түпнұсқа құжаттарды ешкімге көрсетпеді, содан кейін оларды кәсіби құжат сатушыға сатты. 1980 жылы қолжазба Техас штатындағы Сэм Хьюстон аймақтық кітапханасы мен ғылыми-зерттеу орталығына тапсырылды. Ол алғаш рет зерттеу жұмыстары үшін қолжетімді болды. Қазіргі таңда көптеген тарихшылар Лафиттің күнделігі жалған екеніне сенеді.
Рөлдік ойын
Call of Cthulhu New Orleans кітабында Жан Лафитте тірі және 1920 жылдардағы Нью-Орлеан қаласында жаһандық оккульттік белсенділікті ұйымдастырып отыр. Nancy Drew: Кристалл бас сүйегінің аңызы (PC 2007) Жаңа Орлеандағы құпия қоғамды шақыру үшін Жан Лафитте коды ретінде пайдаланылады.
Тамақ жарнамасының талисманы
1960 және 70-ші жылдары аяқ киімсіз карикатуралық пират Жан Лафут анимациялық теледидар жарнамаларында Cap'n Crunch таңғы астықтарын ілгерту үшін пайда болды. Лафиттіге шала негізделген Лафут – күлкілі жаман қаһарман, ол астықтардың атын атаған мультфильмдік талисман, Капитан Хорацио Магеллан Кранчқа қарсы тұрды. 1970 жылдары ол Кранчпен бірге Cinnamon Crunch астықтарының қораптарының бетінде бейнеленді, бұл Cap'n Crunch брендінің нұсқасы және оның толық атауы "Жан Лафуттің Cinnamon Crunch астығы" болды.
Диснейленд
Лафитке Диснейлендте кеме аяқ монументі және онымен бірге орналасқан тақта арқылы құрмет көрсетіледі. Ол сондай-ақ «Кариб теңізінің қарақшылары» аттракционында, қайық тоқтағыш орны Лафиттің қонуы деп аталады. «Кариб теңізінің қарақшылары», «Үрей үйі» аттракционы және Том Сойер аралын Лафиттің арқасымен байланыстыру жоспары болған. Қонақтар Лафиттің мазарына «Үрей үйінің» жанынан кіре алатын еді. Қарақшылардың катакомбалары стилінде жасалған туннель Лафиттің бұрынғы тығынына, Сойер аралындағы суға батқан кемеге алып шығарған. Жоспарлар күштен шығарылғанмен, «Кариб теңізінің қарақшылары» аттракционына жақын жердегі кірпішпен қаланған кіреберіс осы идеяны еске түсіреді.