Кіріспе
Бонди (/'bɒn/d/aɪ/) – Сиднейдің шығыс жаққа орналасқан шағын ауданы, Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында, Сиднейдің орталық бизнес аймағынан жеті шақырым қашықтықта, Уэверли кеңесінің жергілікті басқару аймағында орналасқан.
Bondi (/'//b//ɒ//n//d//aɪ/) is a suburb of eastern Sydney, in the state of New South Wales, Australia, seven kilometres east of the Sydney central business district, in the local government area of Waverley Council.
География
Бонди – Бонди жолының төңірегінде орналасқан, көбінесе орташа және жоғары тығыздықтағы тұрғын үйлерден тұратын аудан, дәл сол жерде сауда аймағы да орналасқан. Бонди Бич – Бондидің шығысындағы көршілес маңы және жағажай. Бонди Джанкшн – Бондидің батысындағы көршілес маңы және сауда орталығы. Тамарама, Бронте және Уэверли Бондидің оңтүстігінде жатыр.
Тарих
Бонди атауы абориген тілінен алынған «бунди» сөзінен шыққан, яғни тасқа құлайтын судың күшін білдіреді. Уақыт өте келе, ол әртүрліше жазылған, мысалы, Бунди, Бунди, Бунди. Қазіргі жазу түрі 1827 жылы қабылданды. Бонди аймағы 1809 жылы жол салушы Уильям Робертсқа берілген жердің бір бөлігі болды. 1851 жылы «Сидней Монитор» газетінің редакторы Эдвард Смит Холл осы жерді сатып алды. 1880 жылдары Малкольм Кэмпбелл Веллингтон көшесінде екі қабатты, итальян стиліндегі Scarba үйін салды. Кейін ол үй жергілікті кеңес мүшесі А.М. Ловенталдың резиденциясына айналды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі оны сатып алды, содан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльс қайырымдылық қоғамы сатып алып, оны Scarba үйі деп аталған балалар үйіне айналдырды. Бұл 1986 жылға дейін жалғасты, одан кейін Scarba үйі Бонди орталығының бір бөлігіне қосылды, ол зейнеткерлер шайқабы мен түрлі әлеуметтік қызметтерді қамтыды. Ол жергілікті үкімет мұра тізіліміне енгізілген. Қазір ол Оушен-стрит және Веллингтон-стриттегі үлкен пәтерлер кешенінде орналасқан. Веллингтон көшесінде орналасқан Бонди мемлекеттік мектебі 1883 жылы салынды. Ол да жергілікті үкімет мұра тізіліміне енгізілген. Одан бұрын мектеп Оушен-стриттегі Сент-Мэтьюс шіркеуінде жұмыс істеген, ол қазір Бонди Англикан шіркеуінің бірі болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақтағы басты тартымды орындар Бонди жағажайы және Бонди тоғысындағы сауда орталығы (жергілікті жұртшылық «тоғыс» деп атайды) болды. Осы мақаладағы Бонди, негізінен тұрғын үй ауданы ретінде, тоғыс пен жағажайдың арасында дамыды, ал Бонди жолы бойында сауда орындары орналасқан. Ғимараттардың стильдері әртүрлі, Виктория дәуірінен (1840–1890), Федерациядан (1890–1915), Соғыс аралық кезеңнен (1915–1940) және заманауи стильдерден үлгілер кездеседі. Бонди жолында Виктория дәуіріндегі дүкендердің қатарлары Федерация дәуіріндегі дүкендермен кезектесіп орналасқан. Бондиде көптеген белсенді қоғамдық ұйымдар жұмыс істейді. Бонди Англикан шіркеуі – шіркеулердің бірі және Бонди тоғысында, Бондиде және Бонди жағажайында үш филиалы бар. Уэйсайд Чапел – Бонди жағажайында жұмыс істейтін тағы бір шіркеу. Уэверли регби клубы 1971 жылы құрылды және Бондиде орналасқан жергілікті регби одағы клубы болып табылады. Құрылғаннан бері Уэверли төрт рет бірінші дивизион чемпионатын жеңіп алды (оның ішінде үш рет бірінші лигада жеңіске жетті); екінші дивизионда екі рет; және үшінші дивизионда бір рет.
In the 1880s, Malcolm Campbell built Scarba, a two storey, Italianate house in Wellington Street. It was later the residence of A. M. Loewenthal, an alderman in the local council. It was purchased by the New South Wales Government just before the First World War, then acquired by the Benevolent Society of New South Wales, who turned it into a children's welfare home known as Scarba House. This lasted until 1986, after which Scarba House became part of the Bondi Centre, which included a retirement village and various other welfare services. It is listed on the local government heritage register. It is now a residence within a large set of apartments on Ocean Street and Wellington Street. Bondi Public School, located in Wellington Street, was built in 1883. It is also listed on the local government heritage register. Before that, the school ran from St Matthews Church on Ocean Street, which is now one of the sites of Bondi Anglican Church. Historically, the attractions in the area were Bondi Beach and the shopping centre at Bondi Junction (locally called 'the Junction'). The Bondi of this article developed as a predominantly residential area between the Junction and the beach, with a shopping strip along Bondi Road. Building styles are varied, with examples from the Victorian period (1840–1890), Federation (1890–1915), Inter War (1915–1940) and contemporary. Terraces of Victorian shops alternate with Federation shops along Bondi Road. There are a number of active community groups in Bondi. The Bondi Anglican Church is one of the churches and has three sites – at Bondi Junction, Bondi and Bondi Beach. The Wayside Chapel is another church working in Bondi Beach. Waverley Rugby Club was founded in 1971 and is the local rugby union club, located in Bondi. Since its foundation, Waverley won the first Division Championship four times (in three of which won the First Grade title); Second Division twice; and Third Division once.
Трамвайлар
Солтүстік Бондиге Бонди жолы мен Кэмпбелл Парады арқылы КҚБ-дан трамвай қызметтері Circular Quay (Бридж және Элизабет көшелері арқылы) немесе Railway Square (Елизабет және Ливерпуль көшелері арқылы) Оксфорд көшесіне дейін жүргізілді. Содан кейін желі Оксфорд көшесінен Бонди тоғысына дейін өтті, онда ол Бронте бағытынан бөлініп, Бонди жолынан Флетчер көшесіне, Кэмпбелл Парадына және одан кейін Солтүстік Бонди трамвай аялдамасына дейін жүрді. Бұл желінің ерекшелігі – 1946 жылы ашылған Солтүстік Бондидегі төбеге қазылған үлкен үш рельсті аялдама, сондай-ақ 331a Бонди жолындағы жер асты жолы болды. Трамвайлар Бонди жолының тым тік болған жерінде жер асты жолы арқылы Кэмпбелл Парадына кірді. Қазір жер асты жолы мен қазба толықтырылды, оның бір бөлігі мемлекеттік резерв және тұрғын үйлерге айналдырылды. Жол 1884 жылы Бондиге дейін, ал 1894 жылы Бонди жағажайына дейін бу трамвайы ретінде ашылды. Электрлік қызмет 1902 жылы басталды. Жол 1960 жылы жабылды. Қазіргі 333 автобус маршруты Солтүстік Бондиге дейін бұрынғы трамвай желісінің бойымен жүреді. Бір кезде Бондиден Кугиге дейін қала аралық трамвай желісі болған. Жол 1887 жылы бу трамвайы ретінде ашылды және 1902 жылы электрлендірілді. 1910 жылдан бастап Бонди жағажайынан Куги жағажайына, ал кейін Уэверли депосынан Куги жағажайына тікелей рейстер іске қосылды. Бұл желі Уэверлидегі Бронте жолынан тармақталып, оңтүстікке қарай Альбион көшесі мен Френчманс жолынан өтіп, содан кейін Фрэнсис және Кук көшелері арқылы Рэндвиктегі Белмор көшесіндегі Куги желісімен қосылды. Жолдың барлық бөлігі бір рельстік болды, Френчманс жолында өткізу тізбегі болды. Бастапқыда қызмет Уэверлидегі Альбион көшесіндегі түйіскен жерден Рэндвикке дейін ғана жүргізілді, кейіннен 1907 жылы Кугиге дейін ұзартылды. Ол 1954 жылы жабылды және оның орнына 314 автобус маршруты енгізілді.
Демография
2021 жылғы санақ бойынша Бондиде шамамен 10 411 тұрғын болды, олардың 47,7%-ы Австралияда туған. Басқа елдердің ішінде ең көп кездесетін туған жерлер: Англия – 8,9%, Оңтүстік Африка – 3,0%, Бразилия – 2,7%, Жаңа Зеландия – 2,4% және Америка Құрама Штаттары – 2,1%. Халықтың 69,2%-ы үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді, ал қалғандары үйде испан тілінде – 4,5%, орыс тілінде – 2,9%, португал тілінде – 2,8%, француз тілінде – 2,1% және итальян тілінде – 1,7% сөйлейді. Бондидегі дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: діні жоқ – 45,2%, католик – 18,7%, иудаизм – 13,7% және англикан – 5,2%.
Спорт және демалыс
Бонди Австралиядағы ең танымал спорттық жарыстардың бірі – Ұлттық регби лигасы жарысында жергілікті «Сидней Ростерс» командасы (ресми атауы – Шығыс қала маңы аудандық регби лигасы футбол клубы, ESDRLFC) және Оңтүстік Сидней ауданының жасөспірімдер регби футбол лигасы жарысында «Бонди Юнайтед» командасымен өкілдік етеді.
Медиа
Бонди FM 2000-шы жылдардың басында құрылып, Бонди қонақ үйінің шатырынан тәулігіне 24 сағат хабар таратқан, бірақ 2014 жылы жабылды. Қазіргі жергілікті радио станцияларына Бонди радиосы, Бонди Бич радиосы және Радио Бонди FM кіреді. Бонди Вет – Солтүстік Бондиде орналасқан клиникадағы мамандандырылған ветеринарлар тобы туралы ветеринариялық телебағдарлама.