Кіріспе

Американдық радио тұлғасы (1933–2021)

Роберт Мортон Фасс (29 маусым 1933 – 24 сәуір 2021) – американдық радио тұлғасы және еркін форматтағы радионың негізін қалаушы, 50 жылдан астам уақыт бойы Нью-Йорк аймағында хабар таратқан. Фасс жүргізген "Аты жоқ радио" бағдарламасы 1963 жылдан бастап оның қайтысына дейін, негізінен Нью-Йорк қаласындағы WBAI радиостанциясында эфирге шықты.

Алғашқы жылдар

Роберт Мортон Фасс 1933 жылдың 29 маусымында дүниеге келді және Нью-Йорк қаласындағы Бруклинде өсті. 1955 жылы Сиракуза университетін бітірді.

Шоуға деген көзқарастар

Нью-Йорктегі ACLU-дің 1960 жылдардағы заң шығару директоры Нил Фабрикант Фасс есімді адамды "қарсы мәдениеттің тууындағы акушер" деп атады. Ральф Энглеман өзінің "Америкадағы қоғамдық радио және теледидар: саяси тарих" кітабында Фасс есімді адамды "еркін форматтағы радионың толық потенциалын дамытып, оны қарсы мәдениеттің маңызды құралына айналдырған" деп көрсетеді. Ал Уэви Грейви оны "еркін радионың әкесі" деп сипаттайды. Сонымен қатар, ол Марк Фишердің "Ауада бір нәрсе" кітабында маңызды рөл атқарады, онда теледидардан кейінгі жылдары радионың қоздырған әсері жайлы айтылады. The Washington Post газетінің тілшісі "Мен ашуға толымын және енді бұған шыдай алмаймын!" деген фраза "Жел" фильміндегі сахнаның WOR радиосының Жан Шепардтың тыңдаушыларын терезелерін ашып, бастарын сыртқа созып, "Экселсиор!" деп айғайлауға шақырған оқиғадан туындағанын жазады. Содан кейін ол "Атаусыз радио" музыкалық, сексуалдық, фармакологиялық, саяси және әлеуметтік өзгерістертің күшті толқынын тудырды деп түсіндіреді.

Шепард көрермендерге бір-бірін көруге мүмкіндік берді, бірақ Боб Фасс осыны бір деңгейге көтеріп, оған әлеуметтік және саяси мағына берді. Фасс шынымен есікті ашып, көрермендерді іс-қимылға шақырды. Ол бұқаралық ақпарат құралдарын нақты қозғалысты құру үшін пайдаланды.

Адамның ұшуы

Кейбіреулер бұл 1967 жылы бір түні эфирде басталды деп санайды, Фасс "Кабалды" өзіне қосылуға шақырды, Fly In-ға – JFK әуежайындағы бас қосуға, онда ол және оның достары Радионың атын атамайтын тыңдаушыларымен және олардың достарымен кездесіп, көңіл көтеруге болатын, ал аспаннан ұшақтар көтеріліп, қонатын. ("Менің ойымша, бұл сіз ұшақтан түскенде гүл шоғымен, сүйіспеншілікпен қарсы алып, ән салайтын гавайлықтарға ұқсас", - дейді Фасс.) Шамамен бір айдан кейін, 1967 жылдың 11 ақпанында, "жылдың ең суық күні" түнгі жарты сағатта 3000 адам жиналып, Халықаралық ұшулар терминалында гитара тартып, уақыт өткізді. Фасс автор Джей Сэндке: "Сол кезде ғана мен адамдардың қаншалықты көп екенін және олардың бірге болуға қаншалықты құштар екенін түсіндім" деді. "Осы электрондық нәрсе – осы радиостанция – өзгелерге ұқсас адамдарды тыңдауға мүмкіндік береді, соның арқасында олар жалғыз емес екенін сезінеді".

Ішіне кір

"Fly In" бағдарламасына жауап берген көпшілікке қуанған Фасс пен оның достары тағы да жиналуға мүмкіндік іздеді. "Diggers" тобының өкілі Эммет Гроган келесі жиынды энергияны жақсы мақсатқа жұмсауға бағыттауды ұсынды, мысалы, "Lower East Side" ауданындағы қоқыстарды тазалауға. Олар 1967 жылдың 8 сәуірінде өтетін "Тазалау акциясы" жоспарын жариялады және көрермендерді Красснердің қоқысқа толы блогын – D және C даңғылдары арасындағы 7-ші көшені тазалауға шақырды. Бұл жайт Нью-Йорк қалалық санитарлық қызметіне де жетті. Қалалық қызметкерлер, өз жұмысын "ластанған хиппилер" істеп жатыр деген ойға қынжылғаннан болар, таңғы сағаттарда блокты толыққанды тазалау үшін көліктерін жіберді – мұндай жағдай бұрын-соңды болған емес. Бірақ бұл Фасс тыңдаушыларының ынтасын басып алмады. Олар сыпырғыштармен, шүберектермен, сүңгілермен және тазалау құралдарымен келгенде, бастапқы мақсатқа қол жеткізілгенін көрді. Сондықтан олар 3-ші көшеге көшіп, онда тазалау жұмыстарын бастады. "Нью-Йорк Таймс" газеті хабарлағандай, қатысушылардың көп бөлігі Вестчестер округі мен Лонг-Айлендтен келген балалар еді.

Иппилер

Көп ұзамай Нью-Йоркте туған қозғалыс ұлттық деңгейге жетті. Эбби Хоффман 1967 жылғы тамыз айында Нью-Йорк қор биржасында капитализмге қарсы демонстрация ұйымдастырғаннан кейін, саудагерлерге долларлық банкноттар шашып, елге әйгілі болды. "Радио Unnameable" – Хоффман, Джерри Рубин, Фасс, Красснер және тағы бірнеше адам құрған "Yippies!" – Жастар халықаралық партиясының байланыс орталығына айналды. Олар гүл балаларын, психоделик дәуірдің өкілдерін және ескі солшылдарды американдық қоғамның бағытын өзгерте алатын біртұтас топқа біріктіруді көздеді. "Yippies!" қазан айында Вьетнам соғысына қарсы өткен үлкен демонстрацияда Пентагонды левитациялауға рұқсат сұрағандарынан кейін бүкіл әлемге танылды, бұл демонстрацияға 50 мың адам Вашингтонға келді. Оқиғаның жазбаларында Фасс (рок-тобының мүшесі Эд Сандерспен бірге "The Fugs" және Mountain Girl) "Шайтандарды қуғыннан шығарыңыз!" деп ұран салып, Соғыс министрлігіндегі зұлым күштерді жоюға тырысқандарын естіруге болады.

Колумбияның басып алынуы

Келесі айда Колумбия студенттері университеттің соғысқа қатысты ұстанымына және Гарлем тұрғындарын шығарып, спорт залы салу жоспарына қарсылық білдіру үшін оқу ғимараттарын басып алғанда, Фасс бағдарламасымен бірге WBAI "демонстранттар үшін негізгі байланыс орталығына" айналды. Мартин Лютер Кинг және Роберт Кеннедиге жасалған қастандықтардан кейін Фасс тыңдаушылар мен тәуелсіз зерттеушілерге қайғыруға, теорияларды талқылауға, өз пікірлерін білдіруге және ірі БАҚ үшін тым ықпалды деп есептелетін ақпарат алмасуға мүмкіндік беріп, жан-жақты және үздіксіз баламалы ақпарат ұсынды.

1968 ж. ДНК

1968 жылғы Демократиялық партияның ұлттық съезіне дейінгі апталарда радионың шақырушылары мен қонақтары астаналық мэр Ричард Дэйлидің әскеріне тікелей басып кірудің ақылға қонымдылығын талқылады. Фасс тыңдаушыларды "егер баруды шешсе, неге бара жатырларын білуге" ескертті. "Чикагода жәймен істемейді". Кейіннен Нью-Йорк радиосының ірі хабаршысы болған, сол кезде WBAI тыңдаушысы Вин Сселса Джей Сэндке: "Біздің бәрімізге, ғана емес, Чикаго жетілігіне де, қылмыскерлер ретінде айыптама тағылуы керек еді. Біздің бәріміз де істескенбіз. Бұл оқиға Бобтың бағдарламасында жоспарланған". Фасс WBAI-дың бас бақылауындағы командалық орталығынан сирек шықты, бірақ соңғы сәтте Чикагоға ұшып барып, көрген-естігендерін жазды. "Біреудің басына M1 атқандай" дыбыс естілгенін хабарлағаннан кейін, Фасс кейбір ұлттық гвардияшылардың "өте қорқып қалғандарын" байқады. "Олар газ маскаларын киіп жатыр. Олардың тәжірибесі аз". Содан кейін болған шабуыл, хиппилер мен телеарналардың тілшілерін қатыгездікпен ұрып-сапалағандарын тікелей теледидардан көрсетті. Бәрі тынышқаннан кейін Фастың бірнеше серігі заговор жасады және бүлікке ұйытты деген айыппен тұтқындалды. Фасс айыптаудан құтылып, WBAI-ға қайтып келді, онда келесі он жылда оның бағдарламасы баламалы қалалық кеңес сияқты болды; Эбби Хоффман Чикаго жетілігінің сот процесінен жаңалықтармен әр түнде шақырып тұрды, ол сот процесі айлар бойы жалғасты.

Рубин Картер

Фасс айтқандай, Рубин Картер жасаған жоқ қылмыс үшін ұзақ жылдар түрмеде отырғанда адвокат Фло Кеннеди "Атаусыз радионы" үнемі қоңырау шалып, "кем дегенде түнгі радио тыңдаушыларының санасында осы істі ұстап тұру үшін" деп айтқан. Ол 1970-ші жылдардың басында Вудстокқа сапар шегіп, Боб Диланға "Картер "өждіксіз қара нәсілді" болғаны үшін әділетсіз жазаға тартылып жатыр" дегенін еске алады. Бірнеше жыл өткен соң Дилан оның әділетсіз айыпталу туралы эпикалық әнін ("Жылдамдату") шығарды және Картердің қорғанына қаражат жинау үшін арнайы Rolling Thunder Revue тобын құрды. Фасс Картердің кейіннен қайта қаралуын және ақталуын "Джесси Джексонның "Радуга коалициясына" дейін хиппилер мен қара нәсілділердің өзгерістерге қол жеткізу үшін біріккен ұлы ынтымақтастық күш-жігерінің бірі" деп сипаттайды.

1970-ші жылдардан бастап

Фасс Нью-Йорк қаласы мен WBAI радикалды өзгерістер басынан өткен кезде өзінің хабарларын беруді жалғастырды. 1970 жылдары Қозғалыс топтарға бөлінді, ал жаңа бағдарлама директорлары мен станция басшылары бағдарламаның мақсатын өзгерте бастады, эфир уақытын феминистерге, гомосексуалдар құқықтары үшін күресушілерге, афроамерикандықтарға, латиноамерикандықтарға, американдық индейлерге және басқа да мүдделі топтарға бөліп берді. Фасс пен көптеген басқалар бұл тәсілдің WBAI радиостанциясының ерекше есімділігіне қайшы келетінін ойлады.

Станцияны басып алу және бұғаттау

1977 жылы Фасс станцияның болашағы үшін күрес жүргізудің алдыңғы қатарында болды. Ол қызметкерлердің кәсіподақ құруға жасаған әрекетіне қатысты. Басшылық оны "өткенге тікелген" деп айыптап, эфирде станцияның ішкі мәселелерін талқыламауды бұйырды. Ол бұл талапты орындау мүмкін емес деп ойлады, себебі коммерциялық емес радионы қаржылай қолдау көрсеткен тыңдаушылар жоспарланып жатқан жайттарды білуге және оларға қатысты пікір білдіруге құқылы екеніне сенді. Нәтижесінде, бір топ қызметкерлер WBAI станциясының Empire State Building-дегі хабар тарату құрылымын басып алды, ал басқалары (Фасс та олардың ішінде) студияда бекініп, телефон желілері үзіліп, полиция келгенше хабар таратуды жалғастырды. Нью-Йорк қаласының сөз бостандығына арналған радиостанциясы есіктерін жауып, 35 күнге хабар таратуды тоқтатты. Фассқа бес жылға тыйым салынды, ол осы уақытта сахнадағы актерлік қызметіне қайта оралды, Нью-Джерсидегі WFMU радиостанциясында қонақ ретінде тұрды және WBAI-ға оралу үшін үгіт жүргізді.

Қайта қабылдау

1982 жылы қызметке қайта келгеннен кейін Фасс бұрынғысынша жұмысын жалғастырды. Джеффри Льюис, Рой Циммерман, Дебби Далтон, Кэти Циммер және Рав Шмуэль сияқты әншілер, Тоби Уокер және Гай Дэвис сияқты блюз гитаристері, радикалды экологиялық белсенді Кит Лэмпке, сондай-ақ Кит Харринг, Арт Шпигельман және МакАртур стипендиясын алған Бен Катхор сияқты суретшілер – бәрі де «Атын атамауға болатын радио» эфиріне келген қонақтардың қатарына қосылды. Фасс «The Lovin' Spoonful» тобының мүшелерін эфирде қайта жинады, Фил Окс еске алу кешіне қатысты, ал Джерри Джефф Уокердің туған күнін тойлау үшін Хьюстонға ұшты, осы шараны жазып алып, радиода ойнады. 1980-жылдардың ортасында Фасс дерлік үйсіз қалды. А.Ж. Веберман Фасс үшін жүк көлігін жалға алып, оның мұрағаты үшін үлкен қойманы ұсынып, көп жылға аванс төледі. Фасс радио эфирі үшін соңғы рет 1977 жылы ақы алған. Дэйв Бромберг сияқты музыканттар Бобқа «бізге мансап сыйлағаны үшін» алғыс айту үшін арналған шараларға қатысады. Оның көптеген шәкірттері әріптестеріне айналды, мысалы, Стив Пост, Ларри Джозефсон және Вин Сселса, олар оның жомарттығы туралы айтып берді. Тыңдаушылар оның зейнет қорына қайырымдылық жасады. «Менің есімді есте сақтағандары, менің ақы төлегенімнен жақсы», – деді Фасс. 2006 жылға қарай Фасс WBAI радиосындағы эфир уақыты аптасына бір түнге дейін қысқартылды. Ол сол бір апталық түнгі эфирді жалғастырды. 2019 жылдың 4 қазанында Pacifica басқармасының азшылық тобы WBAI радиосын заңсыз басып алып, Фасс бағдарламасын қоса алғанда, WBAI-дың барлық түпнұсқа бағдарламаларын тоқтатты, оларды Калифорниядан келген жазба бағдарламалармен алмастырды. Бұл бір айға созылды, содан кейін сот шешімімен түзетілді және «Атын атамауға болатын радио» қайта іске қосылды.

Құрметті қонақтар

Фасс өзінің эфирде алғашқы қонағы "Реалист" журналының редакторы Пол Красснер екенін еске алды, одан кейін Дзен ақыны Д. А. Леви келіп өтті. Красснер Тимоти Лири, Уэви Грейви (комедиан Хью Ромни), кинорежиссер Роберт Дауни, Дэвид Амрам, комик актер және жазушы Маршалл Эфрон, клуб артисі Бауырлас Теодор және Кинки Фридманмен бірге тұрақты қонаққа айналды (ол детективтік әңгімелер жаза бастаған және саясатқа қатысқанға дейін). Атақты қонақтардың арасында тергеуші журналист Мэй Брюсселл, Чикаго жетілігінің ісі бойынша пікір білдірген Абби Хоффман, Орталық парктегі "Be In" жоспарлау отырысы және Фиби Сноудың радиодағы алғашқы сұхбаты болды. Шоуда Арло Гатридің "Алисаның мейрамханасы" және Джерри Джефф Уокердің "Мырза Божанглс" шығармалары мен алғашқы орындалулары көрсетілді. Аллен Гинзберг, Питер Орловский және Грегори Корсо бірнеше рет келіп тұрды. Жылдар бойы белсенді адвокат Фло Кеннеди тыңдаушыларды Американың сот жүйесіндегі соңғы әділетсіздіктер туралы хабардар етіп отырды. Стив Бен Израиль мен Джудит Малина, актер Рип Торн (жақында оның ұлы, режиссер Тони Торн), Эд Сандерс, Тули Купферберг және The Fugs тобының қалған мүшелері Фасс шоуында өздерін жайлы сезінді. Бұрынғы азаматтық құқық қорғаушысы, кейіннен саяси провокаторға айналған Абби Хоффман 1968 жылдан 1973 жылға дейінгі аласапыран жылдары үнемі қатысты.

Музыканттар

Радио Unnameable-де көптеген музыканттар өнер көрсетті, олардың ішінде Таунс Ван Зандт, Дэвид Пил, Ричи Хевенс, Хосе Фелисиано, Джони Митчелл, The Fugs, Карен Далтон, Пэтти Смит және Фил Окс ("Positively 4th Street" әнін пародиалады; жартылайлай Боб Диланмен әзілдесу сайысы сияқты көрінді, бірақ кейін Диланның электр гитарамен және топпен ойнау құқығы бар екенін наразылық білдірген тыңдаушыларға айтты). Incredible String Band Англиядан менеджері Джо Бойдпен бірге келді, ал Хепи мен Арти Траум Вудстокқа қайтқанға дейін жиі тоқтады. Басқа орындаушылар: Тадж-Махал, Пол Сибель, Мэдди Уотерс, Отис Спанн, Скип Джеймс, Розали Соррелс, Тинни Тим, Джейк және оның отбасылық тобы, Мысық ана және түнгі жаңалықтар тобы, Мелани, Пенни Аркаде, Рэмблинг Джек Эллиот, Том Рапп және Pearls Before Swine, Фрэнк Заппа, Джереми Стайг, The Holy Modal Rounders, Сис Каннингэм және Сэмми Уокер.

Стиль

Фасс 50-жылдардың аяғында WOR радиосында одан бұрын болған Жан Шепард сияқты шебер монологші де, жұлдызды сұхбаттасушы да болған жоқ. Оның стилі – қонақты ақырын сөйлетіп, ойын ашуға тырысып, сосын оқиға қалай жүрсе, солай бару еді. Sand "The Radio Waves Unnameable" еңбегінде атап өткендей, оның ерекше қабілеті – керемет үйлесімді жасай білуі болды; "Фасс үшін әсемдік – оқиғалардың қалай тоғысқанында, өнер – толыққанды ұсынылымда жатыр. Жақсы немесе жаман, Фасс ұсынған өмірдің сан алуан бағыттары ол "Бай-бай" деген сәтте айқын тұтастыққа бірігіп кететін еді". Радио немесе теледидардағы көптеген тұлғалардың айырмашылығы, Фасс үнсіздіктен ешқашан сескенген жоқ. Ол қонақтарының ойларын тереңінен ойлап, оларға немесе тыңдаушыға ойларын толықтыруға кеңістік беретін. Фасс керемет әдемі әңгімеші ғана емес, жақсы тыңдаушы да еді. Ол әрқашан құлақ асып, ауаны кез келген ойы бар адаммен бөлісуге дайын тұратын. Мұндай жомарттық көбінесе ұзақ, мағынасыз сөздерге алып келсе де, жиі динамикалық, жақын, көрегендікке толы, қуатты, әзіл-қалжың мен түсініктікке бастайтын. Бір кезде "Радио Аты белгісіз" бағдарламасында болған Бруклиннің "Қара пантераларының" эпизодын еске алып, Фасс: "Адамдар аздап дұрыс емес, күдікпен келгенде маған ұнайды. Мен және көрермендер оларды жылытып, бағдарлама соңына қарай оларды өз жағымызға көндіреміз" деді. Қоғамдық ұйымдастырушылар Фассқа қазіргі дағдарыстар мен болашақ оқиғалар туралы хабар тарату үшін әрқашан сене алатынын білді. Ол әнсіз, сөзсіз, назарсыздардың, беймәлімдердің үні болды.

Мәселелер

Фасс, оның айтуынша, "Буштың мұнай үшін соғысы" деп аталатын қатаң және тұрақты сыншы болды, сондай-ақ өлім жазасына қарсы сөйлеуді жалғастырды, көбінесе түрмеден қоңырау шалған тұтқындарды эфирге шығарып отырды. Әскери шақыруға қарсы наразылар сот үйінен телефон соғып, Бобтың тыңдаушыларынан кепіл төлеуге көмектесуді сұрады. Бір әйел үй иесі үйіне өрт қойғанын және баруға басқа жері жоқ екенін айтты – тыңдап тұрған шеберлер бар ма, оның үйін қайта тұрғызуға көмектесер ме? Ол Нью-Йорктегі тұрғын үйсіздер мәселесіне көп рет оралып, қалалық баспаналардың қауіпті екенін жариялады, қаланың көптеген аудандарының, дәстүрлі түрде қолжетімді бағадағы тұрғын үй ұсынған аудандарының жаңаруы туралы хабарлады және қаланың "жалға алу бағасын реттеуге жасаған шабуылын" сынады. 1980 жылдардың ортасында Фасс Томпкинс-сквер паркінде, Төменгі Шығыс жағында, тұрғын үйсіздер салған шатырлар қалашығында дауыс жазды. Ол "Тірі Театр" және олардың қауымдастығымен бірге олардың тәжірибелеріне негізделген (кәсіби актерлер мен тұрғын үйсіздер қатысқан) "Құдайдың қолдары" атты пьесаны жасау үшін жұмыс істеді. Кемінде бір суицидтік ойдағы тыңдаушы кеңес алу үшін қоңырау шалды. 1971 жылы шамамен сағат 2:45-те бір ер адам (кейін Майкл Валенти есімді екені анықталды) телефон арқылы үш түрлі ұйықтау таблеткасын ішкенін және өзіне қол жұмсайтынын мәлімдеді. Фасс шамамен бір жарым сағат бойы тікелей эфирде осы адаммен сөйлесіп, WBAI қызметкерлері полицияға хабарласты, ал телефон компаниясы қоңыраудың қайдан соғылғанын анықтауға тырысты. Полиция ер адамды есігінен танып, оның жатын бөлмесінде есін жоғалтқан күйде жатқанын тапты. Телефон құбылысынан шығып, радио WBAI-ға қосылған. Ол ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді, бірақ аман қалды. Фасс кейін ол оған хабарласып, келгені үшін алғыс айтқанын айтты. Баспасөз Фассты батыр ретінде көрсетуге тырысты, бірақ ол одан бас тартты. Daily News тілшісі оның үйіне келіп, суретке түсіргісі келгенде, Фасс оған есік жарығынан әріптесі Ларри Джозефсонның суретін берді. Джозефсон газеттің бірінші бетіне шықты, бұл қате түрде "WBAI-дың батыр ди-джейі Боб Фасс" деп жазылды. Кейін Фасс "Ларри газетте суретінің шығуына қуанбаса, несіне қуанады?" деді.

Ықпал

Стив Пост WBAI радиосындағы өмір туралы кітабында Фассты "қайырған сары шашы мен қалың қара жиекті әйнегі бар, қолы өте үлкен, оның алып денесіне үстемдік ететіндей көрінетін алып адам" деп сипаттайды. Оның жұмсақ, мейірімді дауысы, мен оны кеңсе мониторларынан естігенімде, денесінен бөлек естілгендей болды. Пост, өзінің жеке бағдарламасы – The Outside бағдарламасын жүргізбей бұрын WBAI-дың бухгалтері қызметін атқарды, Фасс оны "өзінің кең қанатының астына" алып, жұмысын қадағалауға мүмкіндік беріп, білгенін үйреткенін және бүкіл процесті түсіндіргенін айтады. Бұрынғы SNCC фотографы Джулиус Лестер Фассқа қатты тәнті болғанын еске алады, сондықтан ол WBAI-да өзінің бағдарламасын бастаған алғашқы жылы адамдар оны Бобпен шатастырып жатқан. Ларри Джозефсон, WBAI-дың таңертеңгі эфирдегі жүргізушісі және кейін станция директоры болған, Боб оны алғаш рет Бас бақылауға шақырған кездегі әсерін еске алады: "Бұл Доротидің Оз еліне кіргендей болды". Фасс ондаған диджей болғысы келетін жандарға көмектесті. Марк Фишердің "Ауадағы бірдеңе" (Random House, 2007) кітабының авторы айтқанынша, оның үздіксіз әсері анық көрінеді, Фасс Sirius радиосының скандалды жүргізушісі Ховард Стерн (бала кезінде Бобты көп тыңдаған), Том Лейкис және Вин Сселса сияқты көптеген адамдарды радио толқындарында жүруге шабыттандырды. "Мен әркімнің қабілетіне қарай беруге және әркімнің қажеттілігіне қарай алуға болатын идеяны ұнатамын", - деді Фасс. "Мен бір қаладағы адамдарды екінші қаладағы адамдармен байланыстыруды қалаймын. Менің ойымша, ақпарат көбінесе жақсы нәтиже береді". "Боб та көптеген адамдар сияқты әлемді өзгертуді қалады. Бірақ көптеген адамдардан айырмашылығы, ол эфирге қол жеткізе алды, сондықтан оның оны іске асыруға нақты мүмкіндігі болды", - дейді Сэнд.

Мұра

2005 жылы GWU әлеуметтік саясат мектебінің экс-президенті Нил Фабрикант Фасс үшін жалға алу кешін ұйымдастырды. "Оңшылдар бір дәуірдің тарихын өзгертуге және ұжымдық естеліктерді бұрмалауға миллиардтаған доллар жұмсады", - дейді Фабрикант. Ол Боб Фасс бағдарламасының 45 жылдық архивін қалпына келтіру және дұрыс сақтау "сол тарихты қайтарудың маңызды алғашқы қадамы болар еді" деп санайды. Фасс және оның бағдарламасы туралы "Атаусыз радио" деп аталған деректі фильм 2013 жылдың 17 қыркүйегінде America ReFramed телесериалында көрсетілді. "Атаусыз радионың" 80 сағаттық жазбалары Нью-Йорктегі Телевизия және радио мұражайында сақтаулы. Флорида штатындағы FM радиостанциясындағы апталық "Good Evening Cabal" бағдарламасын жүргізуші Курт Вернер, 1960 жылдары Бруклиндегі жасөспірім кезінде Фасссты WBAI арнасында тыңдаған. 1960-1970 жылдардағы музыканы және сол дәуірдегі суретшілер мен жазушылармен тікелей сұхбаттарды ұсынатын бағдарлама төрт жылдан бері Флорида штатының Сарасота қаласындағы WSLR 96.5 LPFM радиостанциясында эфирде. Фасс өзі 2007 жылы бағдарламаға қонақ ретінде қатысты.

Фасс туралы цитаталар

Бүгінде 60-жылдары Боб Фассты тұрақты түрде тыңдаған адамдармен сөйлескенде, олардың "Аты белгісіз" радиосына деген дерлік рухани құрметін сезінесіз. 1960 жылдардың ортасындағы мәдени жарылыстан бұрын, қаланың қарсы мәдениет қауымдастығы үшін "Аты белгісіз" радионы тыңдау – қасиетті дәстүрге айналмаған кезде, Фассты бірінші болып тапқандар, өздері сиқырлы әлемге жол тапқандай сезінді, және көптеген адамдар бірден "Аты белгісіз" радионың ықыласшыларына айналды.

Өлім

Фасстың қазасы WBAI Twitter аккаунты арқылы хабарланды: "Боб Фасс, Легендарлық тұлға, 1963 жылдан бері @WBAI арнасында бағдарламасы мен үйі болған, еркін форматтағы радионың әкесі, 24 сәуірде 2021 жылы тыныш қайтыс болды. Ол 87 жаста еді. Біз сені жақсы көреміз, Боб. Құран оқып, жатсын." Фасс ұзақ жылдар бойы жүрек жеткіліксіздігінен және COVID-19 жұқпасынан көз жұмды. Фасс қайтыс болғаннан бері WBAI оның бұрынғы эфир уақытында "Атаусыз радио" бөлімдерін қайталап көрсетуде.