Кіріспе

Ағаштар туысы

Каделья – Суриана тұқымдасына жататын ағаштардың монотиптік туысы. Бір ғана түрі бар – Cadellia pentastylis, ол көбінесе оллин деп аталады. Бұл ашық жасыл жапырақтары мен кедір-бұдыр плитка тәрізді қабығы бар орташадан үлкен ағаш. Оның тарихы плеистоцен дәуірінен басталады, сол кезде Австралияның көп бөлігі қазіргіден ылғалдырақ болған. Ол орташа құнарлы топырақтарда жақсы өседі, әсіресе ауыл шаруашылығына немесе мал жаюға қолайлы жерлерде. Орманды кең көлемде жою салдарынан, қазір Австралияда осы өсімдік әрекетсіз қорғалатын түрге жатқызылған.

Сипаттама

Каделия ағашының биіктігі шамамен 10 метрге жетеді, сирек жағдайларда 25 метрге дейін өседі. Оның жапырақтары кезектесіп орналасқан, бөлінбеген және кері жұмыр немесе "овал" пішіндес. Гүлдеу шамамен қазаннан желтоқсанға дейін жүреді. Гүлдерінде 5-7 мм ұзындығындағы бес ақ жапырақшасы бар. Оолининнің жемісі қоңыр, әжімді және түбінде бес қызыл тостаған жапырақтарымен қоршалған күйде қалады. Жеміс беру әдетте қарашадан желтоқсанға дейін болады. Адамдарға жеуге жарамдылығы туралы мәлімет жоқ.

Тарату

Cadellia pentastylis 1999 жылғы Австралияның қоршаған ортаны және биологиялық әртүрлілікті сақтау заңы бойынша осал түр ретінде тізілген. Оулиннің шағын және көбінесе үзіліс-пара-үзіліс тұқымдастары Австралияның үлкен бөлініс қатарының төменгі батыс беткейлерінде, 24° оңтүстік ендік пен 30° оңтүстік ендік арасында шашыраңқы жерлерде кездеседі. Жаңа Оңтүстік Уэльстің Солтүстік-Батыс беткейлерінен белгілі популяциялар бар; мысалы, Гуннеда қаласының жанындағы Блэк Джек тауы, Тентерфилд, Терри Хи Хи және Мори. Оулин Квинслендтегі Сандаун ұлттық паркі мен Треголь ұлттық паркінде де табылады.

Таксономия

Каделия – Фабалдар кладының төрт бөлігінің бірі. Оның тозаңы сопақша шар тәрізді, жолақты, түйіршікті апертура беттік мембранасымен сипатталады. Тозаң морфологиясы Surianaceae тұқымдастығын Polygalaceae, Fabaceae және Quillaja тұқымдастығын қамтитын кладка байланыстырды. Мексикаға ендемик Recchia және Cadellia туыстары арасында да мықты генетикалық байланыс бар. Бұлар жарық микроскопиясы, сканерлік электрондық микроскопия, трансмиссиялық электрондық микроскопия сияқты микроскопияның әртүрлі түрлері арқылы анықталуы мүмкін.