Кіріспе
Барлық тірі организмдер сияқты мысықтарда да кейде дене пішініне әсер ететін мутациялар пайда болады. Кейде бұл мутациялар соншалықты айқын болады ki, адамдар оларды таңдап, көбейтуге тырысады. Дегенмен, салыстырмалы түрде шағын немесе оқшауланған жабайы мысық популяцияларында мутациялар адамның араласуынсыз да таралуы мүмкін, мысалы, аралдарда. Мысық өсірушілер табиғи мутацияларды пайдаланып, оларды шағын гендік қорында селекциялық өсіру арқылы ерекше физикалық қасиеттері бар жаңа мысық тұқымдарын шығарады. Мұндай мысық тұқымдарын «дизайнерлік мысықтар» деп атайды. Бұл, Манкс мысығының мутациясынан айырмашылығы, құйрықтың иілуімен ерекшеленеді, көбінесе құйрықтың ұшында түйіндей болып келеді. Манкс мысығының құйрықсыз генінен өзгеше, бұл мутация сүйек патологияларымен және өлімге алып келумен байланысты емес. Гетерозиготалық генотипті (Mm) мысықтарда құйрық ұзындығы қатты қысқарады, құйрық жоқтан бастап, жартылай немесе тоқпан құйрыққа дейін өзгеруі мүмкін.
Cats, like all living organisms, occasionally have mutations that affect their body type. Sometimes, these mutations are striking enough that humans select for and perpetuate them. However, in relatively small or isolated feral cat populations the mutations can also spread without human intervention, for example on islands. Cat breeders exploit the naturally occurring mutations by selectively breeding them in a small gene pool, resulting in the creation of new cat breeds with unusual physical characteristics. The term designer cats is often used to refer to these cat breeds. This can be distinguished phenotypically from the Manx cat mutation by the presence of kinking in the tail, often forming what looks like a knot at the distal end of the tail. Unlike the Manx tailless gene, there are no associated skeletal disorders and the gene is not associated with lethality. Cats with the heterozygous genotype (Mm) show severely shortened tail length, ranging from taillessness to a partial, stumpy tail.
Қаңқалық
Mk Munchkin немесе жәндік мысық гені (доминантты). Бұл генге (Mkmk) гетерозиготты мысықтардың аяқтары қысқарады және қалыңдайды, себебі бұл ген мысықтарда карликоздықты тудырады. Бұл мутацияға ие мысықтар әлемдегі жабайы популяцияларда табиғи түрде өмір сүрген. Дегенмен, бұл генді иеленетін мысықтар бірнеше қасақана таңдалған жәндік мысық тұқымдарының негізі болып табылады. Мунчкин – бұл алғаш құрылған карлик мысық тұқымы, ол басқа "спин-офф" тұқымдарының негізін қалау үшін пайдаланылды, мысалы, Минскин, Минуэт немесе Наполеон. Карлик мысықтар псевдоахондроплазия (басы үлкеймейтін карликоздық) деп аталатын генетикалық мутациядан зардап шегеді, бұл остеохондродисплазияның (сүйек және шеміршек бұзылысы) бір түрі. Бұл генетикалық бұзылыстар сүйек пен шеміршектің қалыпты емес пішінімен, өсудің нашарлауымен немесе тоқтауымен, аяқ-қолдың бүйірге иілуімен (әсіресе алдыңғы аяқтарда) және омыртқаның бұзылуымен көрінеді. Бұл бұзылыс мысықтың денесін қалыпты өлшемде қалдырады, бірақ пропорционалды емес, қысқа және қалың аяқтармен қамтамасыз етеді. Карлик мысықтар көбінесе лордоз (омыртқаның шамадан тыс қисықтығы) және пектус экскаватум (көкше қуысы) сияқты омыртқа бұзылыстарынан зардап шегеді. Адамдардағы карликоздық сияқты, мысықтардағы карликоздықтың ғылымында да әлі де көп белгісіз жайттар бар. Адамдардағы ахондроплазия FGFR3 генінің нәтижесінде пайда болады деп саналады.
Қаптар
Sh Аяқ бөліктерінің гендері (Syndactyly). Бұл доминантты ген саусақтардың санын азайтып, "омардың қызылшасы" тәрізді көрініс тудырады. Бұл жағымсыз мутация саналады. Полидактилия Мысықтарда полидактилияны тудыратын көптеген гендер бар, олар доминантты да, рецессивті де болуы мүмкін. Мысықтардағы полидактилияның көптеген жағдайлары мүлдем зиянсыз. Pd бас бармақ полидактилиясы гені. Pd гені (толық емес экспрессиямен доминантты) полидактилияның оңтайлы, преаксиалдық түрін тудырады, онда тұнбаның жанында бір немесе бірнеше қосымша саусақтар пайда болады. Көбінесе тұнба бас бармаққа айналады. Тырнақтардың бірігуі немесе тырнақтардың қате бағытта өсуі сияқты кейбір мәселелер кездесуі мүмкін, бірақ әдетте полидактилияның бұл түрі зиянсыз. Екінші жағынан, "гамбургер аяқтары" полидактилиясы гені радиалдық гипоплазия (RH) генімен байланысты. 1990 жылдардың соңында Техастағы тәжірибелі селекционер бұл кемшілікті "Бұрылып тұрған мысық" тұқымы ретінде таратуға тырысты. Жеңіл RH полидактилияның пост-аксиалдық түрін тудыруы мүмкін: үлкейген аяқтар, аяқтардың сыртқы, кішкентай саусақ жағында қосымша үш буынды саусақтар және бас бармақ жоқ. Дөңгелек құлақтар Италиядағы бір мысықта дөңгелек құлақ мутациясы пайда болды және оны тұқымдық әлеуетіне қарай бағалауда. Ұқсас мутация Техастағы бос жүріп жүрген мысықтар арасында да болған, бірақ ол жойылды. Құлақтар тік емес, дөңгелек пішіндес.
Шашсыздық
Сфинкс мысығы – түгі жоқ болуымен танымал мысық тұқымы. Мысықтардағы түксіздік – табиғи генетикалық мутация, ал Сфинкс 1960-шы жылдардан бастап селекциялық шаралар арқылы шығарылған. Осы ерекше түксіздіктің себебі кератин 71 геніндегі рецессивті мутация. Жақында Сфинкс тұқымымен будандастырылған Bambino, Dwelf және Elf сияқты эксперименталды түксіз мысық тұқымдары да осы генетикалық мутацияны алып жүреді. Донской немесе Дон Сфинксі – басқа түксіз мысық, ол Сфинкспен туыс емес, оның түксіздігі рецессивті емес, доминантты мутациядан туындайды. Питербалд Донскойға жақын және сол доминантты түксіз мутацияға ие.
Шағын өлшемді
1995 жылы Трекер есімді парсы мысығының ұрығында тұқымдық клетка мутациясы орын алды, нәтижесінде өте кішкентай, бірақ сау және қалыпты пропорциялы балалар дүниеге келді. Трекер мен оның жұптасқан аналықтары қалыпты өлшемде болды, бірақ Трекерден туған мысықтардың 75%-ы кішкентай бойлы, бірақ пропорциялары дұрыс болды. Геннің үстемдік ететіні анықталды, ал кішкентай ұрпақтар «шай құтысы» немесе «ойыншық» парсы мысықтары ретінде сатылды. «Ойыншық» және «шайшақ» парсы мысықтары – жеке тұқым, сондықтан осы есімдермен жарнамаланатын барлық мысықтар Трекердің үстемдік мутациясының нәтижесі емес. Қазіргі кезде өсірілетін көптеген «шай құтысы» және «ойыншық» өлшемді парсы мысықтары мысықтардың мөлшерін кішірею үшін күміс және алтын түс тобынан шыққан және Трекермен ешқандай қатысы жоқ.