Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брансвик-Люнебург герцогы және Брансвик-Вольфенбюттельдің билеуші князі (1633–1714)
Duke of Brunswick Lüneburg and ruling Prince of Brunswick Wolfenbüttel (1633–1714)
Антоний Ульрих (нем. Anton Ulrich; 4 қазан 1633 – 27 наурыз 1714), Вельф әулетінің мүшесі, 1685 жылдан 1702 жылға дейін ағасы Рудольф Августпен бірлесіп, ал 1704 жылдан өліміне дейін Брансвик-Люнебург герцогы және Брансвик-Вольфенбюттельдің билеуші князі болды. Ол Брансвик герцогтары арасында саяси тұрғыдан ағартушылық абсолютизмінің негізгі қолдаушыларының бірі еді.
Anthony Ulrich (German: Anton Ulrich; 4 October 1633 – 27 March 1714), a member of the House of Welf, was Duke of Brunswick Lüneburg and ruling Prince of Brunswick Wolfenbüttel from 1685 until 1702 jointly with his elder brother Rudolph Augustus, and solely from 1704 until his death. He was one of the main proponents of enlightened absolutism among the Brunswick dukes.
Өмір
Ол Хитцакерде дүниеге келді, сол кезде оның әкесі, Брауншвейг-Люнебург герцогы Август Кенже (1579–1666) және оның екінші әйелі, Ангальт-Цербст ханшайымы Доротея (1607–1634) мұнда тұрып жатқан. Келесі жылы оның әкесі 55 жасында, Вельф әулетінен туған әйелі, герцог Фридрих Ульрих баласыз қайтыс болғаннан кейін, Брауншвейг-Вольфенбюттель княздығын билеуге кірісті.
He was born in Hitzacker, then the residence of his father Duke Augustus the Younger of Brunswick Lüneburg (1579–1666) and his second wife Princess Dorothea of Anhalt Zerbst (1607–1634). The next year his father, at the age of 55, assumed the rule in the Principality of Brunswick Wolfenbüttel after his Welf cousin Duke Frederick Ulrich had died childless.
Алғашқы жылдар
Антоний Ульрих герцогтық жұптың екінші тірі қалған ұлы болды; ол және оның бауырлары Вульфенбюттель сарайында Юстус Георг Шоттель және Зигмунд фон Биркен сияқты ғалымдардан, сондай-ақ өнерге құштар өгей анасы Мекленбургтік Елизавета Софиядан (1613–1676) толыққанды білім алды. Антоний Ульрихтың әпкесі Сибилла Урсула фон Брауншвейг-Люнебург (1629–1671) жазушы және аудармашы ретінде көзге түсті. Ол Хелмштедт университетінде оқып, теология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Саяхаты барысында Италия мен Төмен елдерге барып, Мадлен де Скудеримен танысып, театрға әуестенді. 1656 жылы Шлезвиг-Гольштейн герцогы Фредерик Сандербург-Норбургтың қызы Элизабет Юлианаға (1633–1704) үйленген кезде, ол осы оқиғаға арналған пьеса жазды.
Anthony Ulrich was the second surviving son of the ducal couple; he and his siblings received a comprehensive education at the Wolfenbüttel court by scholars like Justus Georg Schottel and Sigmund von Birken, as well as by his art minded stepmother Elisabeth Sophie of Mecklenburg (1613–1676). Anthony Ulrich's sister was Sibylle Ursula von Braunschweig Lüneburg (1629–1671), who stood out as a writer and translator. He studied at the University of Helmstedt where he obtained a doctorate in theology. On his Grand Tour, he travelled to Italy and the Low Countries, he met with Madeleine de Scudéry and became passionate about theatre. When he married Elisabeth Juliane (1633–1704), daughter of Duke Frederick of Schleswig Holstein Sønderburg Norburg, in 1656, he wrote a stage play on this occasion.
Бірлескен басқарушы
Әкесі оған саясатта және мемлекеттік істерде кеңес сұрады. 1666 жылы Август кішінің қайтысынан кейін, Антоний Ульрихтің ағасы Рудольф Август патшалық герцог болды және Антоний Ульрихті өзінің уәкілі етіп тағайындады. Рудольф Август үкіметтік істерге қарағанда аң ауруға және кітапханасына көбірек қызығушылық танытты және көптеген шешімдерді ағасына қалдырды; 1685 жылы ол Антоний Ульрихті тең құқықты ко-регент етіп ресми түрде бекітті. Жас ханзада 1671 жылы бүлікші Брансвик қаласына қарсы күресу үшін Вельф княздықтарының күштерін біріктірді, оның тұрғындары герцогтік үстемдікті қабылдауға мәжбүр болды. Бірақ келесі жылы оның басты мәселесі 1679 жылдан бастап Каленберг Брауншвейк княздығын басқарған туысы герцог Эрнест Августпен бәсекелестік болды. Эрнест Август 1692 жылы император Леопольд I-ден жаңа тоғызыншы сайлаушы титулын алып, Ганновердің сайлаушысы ретінде билік еткеннен кейін екі мемлекет арасындағы шиеленіс күшейді, себебі Антоний Ульрих пен Рудольф Август екеуі де тұңғыш баланың құқығы бойынша сайлаушы титулын алмағандарына наразы болды. Эрнест Августтың ұлы, сайлаушы Георг Луидің Ганновері мен Люнебург Вельф княздығы Испан мұрагерлік соғысында Габсбург императорының жағында болғанда, Антоний Ульрих Франция королі Людовик XIV-пен келісімге келуді шешті. Бұл 1702 жылдың наурызында Ганновер мен Люнебург әскерлерінің Вольфенбюттель княздығына басып кіруіне әкелді; Антоний Ульрих Вольфенбюттельдегі резиденциясынан Брансвикке бара жатқанда дерлік тұтқынға алынды. Императордың бұйрығымен Антоний Ульрих ағасының қарсылығына қарамастан герцог лауазымынан шеттетілді, ал Рудольф Август Вольфенбюттельдің жалғыз билеушісі болып қалды, Антоний Ульрих Саксония-Готаға қашты. 1702 жылдың сәуір айында Рудольф Август Антоний Ульрихтің кейін келіскен Ганновер мен Люнебургпен келісімге қол қойды.
Already his father consulted him in politics and the government business. After Augustus the Younger's death in 1666, Rudolph Augustus, Anthony Ulrich's elder brother, became reigning duke and made Anthony Ulrich his proxy. Rudolph Augustus had more interest in hunting and his library than in government affairs and left most decisions to his brother; in 1685, he officially made Anthony Ulrich a coregent with equal rights. The young prince united the forces of the Welf principalities to combat the rebellious City of Brunswick, whose citizens finally had to accept the ducal overlordship in 1671. In the following year, however, his main concern was the rivalry with his cousin Duke Ernest Augustus, who from 1679 ruled over the Brunswick Principality of Calenberg. After the Ernest Augustus had received the new ninth prince electorship from Emperor Leopold I in 1692 and went on to rule as Elector of Hanover, tensions between the two states rose, as both Anthony Ulrich and Rudolph Augustus were dismayed that they had not received the electorship according to the right of primogeniture. While both Hanover under Ernest Augustus' son Elector George Louis and the Welf Principality of Lüneburg sided with the Habsburg emperor in the War of the Spanish Succession, Anthony Ulrich decided to enter into an agreement with King Louis XIV of France. This led to Hanover and Lüneburg forces invading the Principality of Wolfenbüttel in March 1702; Anthony Ulrich was almost captured while travelling from his Wolfenbüttel residence to Brunswick. By order of the emperor, Anthony Ulrich was deposed as duke against his brother's protestations, and Rudolph Augustus remained as the only Wolfenbüttel ruler, while Anthony Ulrich fled to Saxe Gotha. In April 1702, Rudolph Augustus signed a treaty with Hanover and Lüneburg that Anthony Ulrich later agreed to.
Жалғыз билеуші
Рудольф Август 1704 жылы қайтыс болғаннан кейін Антоний Ульрих тағы да үкіметке келді. Ол 1705 жылы Лүнебургті мұра еткен Ганноверлік туысы Георг Луимен түрлі дауларды шешуді жалғастырды, соның нәтижесінде 1706 жылы екі бауырлас княздық арасында соңғы келісімге қол жеткізілді. Вольфенбюттель бұрынғы Саксен-Лауенбург герцогтығына қойған барлық талаптарынан бас тартып, орнына бірнеше шағын иеліктерді өтемақы ретінде алды. Енді Антоний Ульрихтің Габсбургтер әулетіне жақындау кезегі келді. 1704 жылы ол өзінің туысы Вильгельмина Амелия Брансвик-Люнебургтікпен, болашақ император Иосиф I-нің әйелімен келісім жасады, осыған сәйкес немересі Элизабет Кристинаны Иосифтің інісі, Австрия архиегерці Карлға ұзатты. Жас келіншек католик дініне өтуге құлшынбады, бірақ ақыры 1707 жылдың 1 мамырында Бамберг соборында салтанатты түрде дін аударды. Неке келесі жылы Венада болды. 1709 жылы Антоний Ульрих өзі католик дініне көшті. Ол өкіметіне бұл өзгеріс ешқандай әсер етпейтініне халқына кепілдік берді, бірақ Брансвик қаласындағы алғашқы католик шіркеуінің қасиеттілік рәсіміне рұқсат берді. Ол 1711 жылы Карл VI император болып сайланғанын және сол жылы немересі Шарлотта Кристинаның патша Петр I-нің ұлы Алексей Петрович Романовпен үйленгенін көріп қалды. 80 жасында ол өзі салған Сальцдалум сарайында қайтыс болды және Вольфенбюттель Мариакирхе шіркеуінің мазарда жерленді. Оның орнын ең үлкен баласы Август Вильгельм басты.
After Rudolph Augustus' death in 1704, Anthony Ulrich took over government again. He continued to settle various disputes with his Hanover cousin George Louis, who in 1705 also inherited Lüneburg, until a final agreement between the two sister principalities was reached in 1706. Wolfenbüttel also renounced all claims to the former Ascanian duchy of Saxe Lauenburg and received several smaller estates in compensation. It was now Anthony Ulrich's turn to approach the Imperial Habsburg dynasty. In 1704, he had concluded an agreement with his cousin Wilhelmine Amalia of Brunswick Lüneburg, wife of the future Emperor Joseph I, to marry his granddaughter Elisabeth Christine off to Joseph's brother Archduke Charles of Austria. The young woman was reluctant to convert to the Catholic faith, which she finally did in a solemn ceremony at Bamberg Cathedral on 1 May 1707. The marriage took place the next year in Vienna. In 1709, Anthony Ulrich himself converted to the Catholic Church. He guaranteed to his subjects that this would not influence his government, although he allowed the consecration of the first Catholic church in Brunswick. He lived to see the election of Archduke Charles as Emperor Charles VI in 1711 and also the marriage of his granddaughter Charlotte Christine with Alexei Petrovich Romanov, son of Tsar Peter I, in the same year. He died at the age of 80 at his Schloss Salzdahlum residence, which he had built, and was buried in the crypt of the Wolfenbüttel Marienkirche. He was succeeded by his eldest surviving son, Augustus William.