Кіріспе
Израильдегі Рош Пина немесе Рош Пина (, лит. Cornerstone) - Солтүстік Израиль округінің Кнаан тауының шығыс беткейіндегі Жоғарғы Ғалилеядағы Коразим үстіртіндегі жергілікті кеңес. Ол 1878 жылы Сафедтен келген жергілікті яһудилер Gei Oni ретінде құрылды, бірақ Йосеф Фридман, Аарон Келлер және басқа да бірнеше отбасылардан басқа, қайтпай қалды. 1882 жылы Румыниядан көшіп келген отыз еврей отбасы елді мекенді Рош Пина деп аталатын мошава ретінде қайта құрды. Бұл қала Израильдегі ең көне сионисттік қоныстардың бірі. Оның тұрғындары:
Rosh Pina or Rosh Pinna (, lit. Cornerstone) is a local council in the Korazim Plateau in the Upper Galilee on the eastern slopes of Mount Kna'an in the Northern District of Israel. It was established as Gei Oni in 1878 by local Jews from Safed but was nearly abandoned, except for the families of Yosef Friedman, Aharon Keller, and possibly a few others. In 1882, thirty Jewish families who had immigrated from Romania reestablished the settlement as a moshava called Rosh Pina. The town is one of the oldest Zionist settlements in Israel. In it had a population of .
География
Рош Пина Ғалилея теңізінің солтүстігінде, Кнаан тауының шығыс беткейінде, Сафед қаласынан шығысқа қарай, теңіз деңгейінен жоғары, солтүстік кеңістігі 32° 58', шығыс бойлығы 35° 31'. Рош Пинаның солтүстігінде Хула көлі орналасқан, ол 1950 жылдары сусыз қалған батпақ аймақ болды.
Тарих
1878 жылы әл-Жауна араб ауылы ауыл тұрғындарының кейбірінің Хауранға көшіп кетуін қаржыландыру үшін Сафедтен келген яһудилерге жерлерінің жартысын, шамамен 2500 дунумды сатты. Елазар Роканың басшылығымен яһудилер әл-Жаунаға көшіп барды, олар арабтар арасында өмір сүрді, өйткені олар бедуиндер шабуылдарына өздері төтеп бере алмайтындай қорқынышты болды. Бір жыл мол егін жинағаннан кейін, бір жыл құрғақшылық арабтардың жерлерін несие берушілерге ипотекаға бергенін көрді, бірақ яһудилер солай істеуге дайын болмады және кетті. Ол 1886 жылы Рош-Пинаға жасаған сапары туралы былай деп жазды: "Мен баратын ауылдың аты Жауна Сафедтен 5 шақырымдай жерде, арық үстінде орналасқан еді. Бұл жердегі жазық тек дамуды күтіп тұрды. Жаңа колония сегіз айдай бұрын құрылған, жерді мұсылман ауыл тұрғындарынан сатып алған, олардың жиырма отбасы қалды, олар яһудилермен достық қарым-қатынаста өмір сүрді. Олардың ішінде румындықтар жиырма үш, орыстар төрт отбасы, барлығы жүз қырық адам болды. Мен келгенде олардың көбі картоп егіп, еңбек етіп жүрді. Алты рет реттелген кішкентай үйлер салынып, тағы бірнешеуі салынып жатыр екен. Жалпы алғанда, бұл - мен Палестинада көрген отарлаудың ең үмітті әрекеті. Олар бір гектарын 3-4 доллардан сатып алады. Ресейліктер румындардан жарты мильдей қашықтықта орналасып жатыр, өйткені әртүрлі ұлттың еврейлері бір-бірімен жақсы қарым-қатынаста болады. Олар бұл елді мекенді "Рош Пина" немесе "Көшен басы" деп атады. 1922 жылы британдық мандат билігі жүргізген санаққа сәйкес, Рош-Пиннада 468 адам тұрады, олардың ішінде 460 еврей, 4 мұсылман және 4 христиан.
"Jauna, which was the name of the village to which I was bound, was situated about three miles (5 km) from Safed, in a gorge, from which, as we descended it, a magnificent view was obtained over the Jordan valley, with the Lake of Tiberias lying three thousand feet below us on the right, and the waters of Merom, or the Lake of Huleh, on the left. The intervening plain was only waiting for development. The new colony has been established about eight months, the land having been purchased from the Moslem villagers, of whom twenty families remained, who lived on terms of perfect amity with the Jews. These consisted of twenty three Roumanian and four Russian families, numbering in all one hundred and forty souls. The greater number were hard at work on their potato patches when I arrived, and I was pleased to find evidences of thrift and industry. A row of sixteen neat little houses had been built, and more were in process or erection. Altogether this is the most hopeful attempt at a colony which I have seen in Palestine. The colonists own about a thousand acres of excellent land, which they were able to purchase at from three to four dollars an acre. The Russians are establishing themselves about half a mile from the Roumanians, as Jews of different nationalities easily get on well together. They call the colony Rosch Pina, or "Head of the Corner," the word occurring in the verse, "The stone which the builders rejected, the same is become the head of the comer." According to a census conducted in 1922 by the British Mandate authorities, Rosh Pinna had a population of 468 inhabitants, consisting of 460 Jews, 4 Muslims and 4 Christians.
Жабайы балықтардың табылғаны
Ботаник Аарон Ааронсон 1906 жылы далалық сапар кезінде Рош Пина айналасында жүріп, "бидайдың анасы" деп санаған жабайы өсіп келе жатқан эмерді (Triticum dicoccoides) тапты, бұл агрономдар мен адамзат өркениетінің тарихшылары үшін маңызды табылған. Генетиктер жапайы эмердің қатал бидайдан басқа, қазіргі кезде кең ауқымды дақылдалатын үйреншікті бидайдың түп атасы екенін дәлелдеді; бірлік, басқа ежелгі түр, қазіргі уақытта тек қалдық дақыл.
Білім
1899 жылы Ғалилеяда алғашқы еврей тілінде білім беретін мектеп ашылды. Директор Ешак Эпштейн төрт араб баласын мектепке жазды.
Көлік
Бен Я'аков әуежайы (Маханим әуежайы) Рош Пинадан алыста орналасқан.
Медициналық мекемелер
Мифне орталығы, яғни аутистік спектрдегі бұзылыстарды емдеу бағдарламасы Рош Пинада орналасқан.
Көрнекті орындар
Мицпе Хаямим - бұл әлемдік деңгейдегі шипажай, Рош Пинаға жақын жердегі тау беткейінде орналасқан. Үй-жайда түрлі медициналық және косметикалық ем-домдар, қонақтар жұмыс істеп жатқан суретшілерді көретін галерея, өнер шеберханалары және органикалық бақ бар. Қадір-қасиеттілердің үйі 1882 жылы салынған және Рош Пина мен Ғалилея аймағындағы басқа қалалардың әкімшілік және қаржы орталығы ретінде пайдаланылған. Бұл ғимараттан жергілікті жаңалықтарды тарату үшін дыбыс қорын қолданды. Барон тапсырған ескі мәжілісхана. Профессор Мердің резиденциясы - 1930 жылдары безгекті жоюға маңызды үлес қосқан, безгек жөніндегі сарапшы, эпидемиолог профессор Гидеон Мердің үйі. Үйде оның есіне арналған бөлме және әр түрлі кезеңдегі ескі бұйымдар, мысалы ескі орақтар, зертханалық құралдар мен оқулықтар бар. PICA House Рош Пинаның тарихын баяндайтын аудиовизуалды презентация ұсынады. PICA үйі Барон Ротшильдтің клерктері, кеңесшілері мен ауыл шаруашылығы кеңесшілерінің әкімшілік орталығы және резиденциясы болды. Барон Ротшильдтің бақшасы. Бақтарды француз ландшафт сәулетшісі жобалап, 1886 жылы отырғызған. Бугенвилья, қарағай сияқты көптеген өсімдіктер Франциядан әкелінді. Яһуди ғалымы Хони ХаМ'агелдің қабірі Хацор Хаглит қаласының шетінде, Рош Пинадан бірнеше шақырым жерде орналасқан. "Нимрод" көрінісі, су көрінісі бар жасыл жер, ол Хула аңғарының, Голан биіктігінің және Хермон тауының пейзаждарына қараған, ескі Рош Пинадағы Пионерлер ұлттық қалпына келтіру алаңында салынады.