Кіріспе

Француз еврей суретшісі Эммануэль Мане Кац, туған аты Мане Лейзерович Кац (1894–1962), Париж мектебінің литвак суретшісі, Ресей империясының Кременчуг қаласында (қазіргі Украинада) дүниеге келген, Шығыс Еуропадағы еврей штетлінің бейнелерімен ең көп танылған.

Өмірбаян

Мане Кац 19 жасында Парижге өнер оқуға көшті, бірақ әкесі оның раввин болғанын қалаған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ресейге қайтып келді, бастапқыда Петроградта жұмыс істеп, көрмелер ұйымдастырды; Қазан революциясынан кейін Кременчукқа сапар шекті, онда өнер сабақтары берді. 1931 жылы Мане Кацтың "Еске қақтыратын қабырға" картинасы Париждегі Әлемдік көрмеде алтын медальмен марапатталды. Мане Кац 1928 жылы Палестинаға алғаш рет сапар жасады, содан кейін елге жыл сайын барып тұрды. Ол өзінің нақты үйі Париж екенін, ал рухани үйі – Израиль жері екенін айтты.

Мане-Кац мұражайы

Мане Кац өзінің суреттерін және еврей ритуалдық өнерінің кең жеке коллекциясын Израильдің Хайфа қаласына мұра етіп қалдырды. Өлімінен төрт жыл бұрын Хайфа қаласының мэрі Абба Хуши оған Кармел тауындағы шығармаларын сақтау үшін ғимарат ұсынды, ол Мане Кац мұражайына айналды. Көрмеге Мане Кацтың майлы бояулары, жылдар өткелі бері стильдегі прогрессивті өзгерістерді көрсететін, Пикассоның 1932 жылғы суретшінің қол қойған портреті және еврей ритуалдық заттарының үлкен жинағы кіреді. 1953 жылы Мане Кац өзінің сегіз суретін Сафед қаласындағы Глицштейн мұражайына сыйлады. Оның суретшілер кварталы 1950 және 1960 жылдары Израильдің жетекші суретшілерін тартты және елдің ең маңызды галереяларының біріне орналасты.