Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз-орыс суретшісі (1887–1985)
Russian French artist (1887–1985)
Марк Шагал (туған Моише Шагал; 6 шілде 1887 [е.к. 24 маусым 1887] – 28 наурыз 1985) – француз-орыс суретшісі.
Marc Chagall (born Moishe Shagal; 6 July 1887 [O. S. 24 June 1887] – 28 March 1985) was a Russian French artist.
Көркемөнер білім беру
Сол кезде Ресей империясында еврей балаларына қалыпты мектептерге баруға рұқсат берілмеген, ал университеттер еврейлерге квота қойған. Олардың қала ішіндегі қозғалысы да шектелген. Сондықтан Шагал бастауыш білімін жергілікті еврей діни мектебінде алды, онда иврит тілін және Киелі кітапты оқыды. 13 жасында анасы оны қалыпты орта мектепке беруге тырысты, ол былай деп еске алады: «Бірақ сол мектепке еврейлерді қабылдамайды. Менің батыл анам бірден профессорға барып айтты». Ол мектеп директорына оны оқуға қабылдау үшін 50 рубль ұсынды, ол оны қабылдады. Льюис былай деп қосты: «Ол кейіннен космополиттік суретші болғанымен, оның көрнекті бейнелер қоймасы ешқашан балалық шағының пейзажынан – қарлы көшелерінен, ағаш үйлерінен және әр жерде кездесетін скрипкашылардан аспайтын, балалық шақтың есте қаларлық көріністерімен және оларды осылай күшті эмоционалдық күймен беруге, тек бірдей құпиялы символдар мен идеограммаларды қайта-қайта қолдану арқылы ғана мүмкіндік болатын». Ол «Витебск» ложасына қатысты. 1908-1910 жылдары Шагал Званцева сурет және кескіндеме мектебінде Леон Баксттың шәкірті болды. Санкт-Петербургте жүргенде ол тәжірибелік театрды және Поль Гоген сияқты суретшілердің туындыларын ашты. Бакст, еврей болғандықтан, декоративтік өнердің дизайнері болды және Ресей балеті үшін сахналық безендірулер мен костюмдердің дизайнымен танымал болды, сондай-ақ Шагалға еврейлердің табысқа жетуіне үлгі болды. Бір жылдан кейін Бакст Парижге көшті. Өнер тарихшысы Реймонд Когниат төрт жыл жеке өнерді оқып, зерттегеннен кейін «Шагал заманауи өнердің бағытына енді. Оның оқуы аяқталды, Ресей оның өмірінде есімде қалған бастапқы рөл атқарды» деп жазды. Шагал 1910 жылға дейін Санкт-Петербургте тұрды, жиі Витебске сапар шегіп, онда Белла Розенфельдпен танысты. «Өмірімде» атты еңбегінде ол онымен алғашқы кездесуін былай сипаттады: «Оның үнсіздігі – менікі, оның көзі – менікі. Ол менің балалық шағымды, қазіргі және болашақ өмірімді білетіндей, менің бойымды көре алатын сияқты».
In the Russian Empire at that time, Jewish children were not allowed to attend regular schools and universities imposed a quota on Jews. Their movement within the city was also restricted. Chagall therefore received his primary education at the local Jewish religious school, where he studied Hebrew and the Bible. At the age of 13, his mother tried to enrol him in a regular high school, and he recalled: "But in that school, they don't take Jews. Without a moment's hesitation, my courageous mother walks up to a professor." She offered the headmaster 50 roubles to let him attend, which he accepted. Lewis adds: "As cosmopolitan an artist as he would later become, his storehouse of visual imagery would never expand beyond the landscape of his childhood, with its snowy streets, wooden houses, and ubiquitous fiddlers [with] scenes of childhood so indelibly in one's mind and to invest them with an emotional charge so intense that it could only be discharged obliquely through an obsessive repetition of the same cryptic symbols and ideograms " He belonged to the "Vitebsk" lodge. Between 1908 and 1910, Chagall was a student of Léon Bakst at the Zvantseva School of Drawing and Painting. While in Saint Petersburg, he discovered experimental theater, and the work of such artists as Paul Gauguin. Bakst, also Jewish, was a designer of decorative art and was famous as a draftsman designer of stage sets and costumes for the Ballets Russes, and helped Chagall by acting as a role model for Jewish success. Bakst moved to Paris a year later. Art historian Raymond Cogniat writes that after living and studying art on his own for four years, "Chagall entered into the mainstream of contemporary art. His apprenticeship over, Russia had played a memorable initial role in his life." Chagall stayed in Saint Petersburg until 1910, often visiting Vitebsk where he met Bella Rosenfeld. In My Life, Chagall described his first meeting her: "Her silence is mine, her eyes mine. It is as if she knows everything about my childhood, my present, my future, as if she can see right through me."
Франция (1910-1914 жылдар)
1910 жылы Шагал өнер стилін дамыту үшін Парижге көшіп барды. Өнер тарихшысы және куратор Джеймс Суини Шагал Парижге алғаш келген кезде кубизм өнердің басым түрі болғандығын, ал француз өнерінде әлі де "19 ғасырдың материалистік көзқарасы" үстемдік еткенін атап өтеді. Бірақ Шагал Ресейден "қанық түс сезімі, жаңа, ұялмайтын эмоцияға жауап, қарапайым поэзияға құштарлық және юмор сезімімен" келді, - дейді ол. Бұл идеялар сол кездегі Париж үшін жат еді, сондықтан оның алғашқы танылуы басқа суретшілерден емес, Блез Сендрар және Гийом Аполлинер сияқты ақындардан болды. Өнер тарихшысы Жан Леймари Шагалдың өнерді "ішкі болмыстан сыртқа қарай, көзделген нысаннан психикалық құйылуға қарай" деп ойлағанын байқайды, бұл кубистік жаратылыс тәсіліне кері болды. Сондықтан ол Гийом Аполлинермен және Роберт Делоней мен Фернан Лежерді қоса алғанда, басқа да авангард суретшілерімен достық қарым-қатынас орнатты. Баал Тешува "Шагалдың Париж туралы арманы, жарық пен, ең бастысы, еркіндік қаласы, орындалды" деп жазады. Шагал 30 жаста болды және танымал бола бастады. Ол 1921 жылдың басында Шолем Алейхемнің бірнеше пьесаларын қоюға кірісті. Оның ашылуы үшін ол өзінің алғашқы ұстазы Баксттан үйренген тәсілдерді пайдалана отырып, бірнеше үлкен фондық қабырғалық суреттер жасады. Олардың бірінің биіктігі 3 метр, ал ұзындығы 7 метр болатын және бишілер, домбырашылар, акробаттар және шаруа жануарлары сияқты әртүрлі жанды суреттерді қамтыды. Сол кездегі бір сыншы оны "суретпен бейнеленген иврит джазы" деп атады. Льюис атап көрсеткендей, Шагал оны "символдар мен тәсілдердің қоймасы" ретінде жасады. 1926 жылы ол Нью-Йорктегі Рейнхардт галереясында өзінің алғашқы көрмесін өткізді, онда 100-ге жуық туынды қойылды, бірақ ол ашылу рәсіміне қатыспады. Баал Тешуваның айтуынша, ол Францияда қалып, "үзіліссіз сурет салды". Ресейлік жазушы Виктор Серж Марсельде уақытша тұрып, АҚШ-қа эмиграциялауды күтіп отырған көптеген адамдарды сипаттады:
In 1910, Chagall relocated to Paris to develop his artistic style. Art historian and curator James Sweeney notes that when Chagall first arrived in Paris, Cubism was the dominant art form, and French art was still dominated by the "materialistic outlook of the 19th century". But Chagall arrived from Russia with "a ripe color gift, a fresh, unashamed response to sentiment, a feeling for simple poetry and a sense of humor", he adds. These notions were alien to Paris at that time, and as a result, his first recognition came not from other painters but from poets such as Blaise Cendrars and Guillaume Apollinaire. Art historian Jean Leymarie observes that Chagall began thinking of art as "emerging from the internal being outward, from the seen object to the psychic outpouring", which was the reverse of the Cubist way of creating. He therefore developed friendships with Guillaume Apollinaire and other avant garde artists including Robert Delaunay and Fernand Léger. Baal Teshuva writes that "Chagall's dream of Paris, the city of light and above all, of freedom, had come true." Chagall was 30 years old and had begun to become well known. It was set to begin operation in early 1921 with a number of plays by Sholem Aleichem. For its opening he created a number of large background murals using techniques he learned from Bakst, his early teacher. One of the main murals was 9 feet (3 m) tall by 24 feet (7 m) long and included images of various lively subjects such as dancers, fiddlers, acrobats, and farm animals. One critic at the time called it "Hebrew jazz in paint". Chagall created it as a "storehouse of symbols and devices", notes Lewis. By 1926 he had his first exhibition in the United States at the Reinhardt gallery of New York which included about 100 works, although he did not travel to the opening. He instead stayed in France, "painting ceaselessly", notes Baal Teshuva. Russian author Victor Serge described many of the people living temporarily in Marseille who were waiting to emigrate to the US:
Алеко балеті (1942)
Оған Нью-Йорк балет театрының хореографы Леонид Массине өзінің жаңа балеті – «Алеко» үшін декорациялар мен костюмдерді жасауды тапсырды. Бұл балет Александр Пушкиннің «Цыгандар» атты поэмасы Чайковскийдің музыкасына қойылып, сахнаға шығарылатын еді. Балет алғаш рет Нью-Йоркте көрсетілуі жоспарланған, бірақ шығындарды қысқарту мақсатында, Нью-Йорктан арзан еңбек ақысы бар Мексикаға көшірілді. Шагал бұрын Ресейде сахна безендірумен айналысқан болса да, бұл оның алғашқы балеті болды және ол осы арқылы Мексикаға бару мүмкіндігіне ие болды. Cogniat атап көрсеткендей, ол Мексикалықтардың «еркіндік жолдары мен жарқын өнерін» тез арада бағалай бастады. Ол «өзінің жанына өте жақын нәрсені» тапты және декорациялардың түсін сол жерде жасады.
He was offered a commission by choreographer Léonide Massine of the Ballet Theatre of New York to design the sets and costumes for his new ballet, Aleko. This ballet would stage the words of Alexander Pushkin's verse narrative The Gypsies with the music of Tchaikovsky. The ballet was originally planned for a New York debut, but as a cost saving measure it was moved to Mexico where labor costs were cheaper than in New York. While Chagall had done stage settings before while in Russia, this was his first ballet, and it would give him the opportunity to visit Mexico. While there, he quickly began to appreciate the "primitive ways and colorful art of the Mexicans", notes Cogniat. He found "something very closely related to his own nature", and did all the color detail for the sets while there.
Екінші дүниежүзілік соғыспен күресу
1943 жылы Нью-Йоркке оралғаннан кейін Шагалл қазіргі оқиғаларға көбірек қызығушылық таныта бастады, және бұл оның өнерінде көрінді, онда ол Крестке айдалу және соғыс сахналары сияқты тақырыптарды бейнеледі. Ол немістердің өзі өскен Витебск қаласын қиратқанын естіп, қатты қайғыға батты. 1952 жылдың сәуір айында Вирджиния Хаггард фотограф Чарльз Лейренсқа көшті; ол өзі кәсіби фотограф болды. Шагалдың қызы Ида 1952 жылдың қаңтарында өнер тарихшысы Франц Майерге тұрмысқа шықты. Әкесі үйінде әйел серіктестігін сағынғанын сезіп, оны Лондонда сәтті шляпа шеберханасын басқарған, орыс-еврей тегін бөлісетін Валентина (Вава) Бродскиймен таныстырды. Ол оның хатшысы болды, ал бірнеше айдан кейін Шагалға тұрмысқа шықса ғана қалуға келісті. Той 1952 жылдың шілде айында өтті.
After Chagall returned to New York in 1943 current events began to interest him more, and this was represented by his art, where he painted subjects including the Crucifixion and scenes of war. He learned that the Germans had destroyed the town where he was raised, Vitebsk, and became greatly distressed. In April 1952, Virginia Haggard left Chagall for the photographer Charles Leirens; she went on to become a professional photographer herself. Chagall's daughter Ida married art historian Franz Meyer in January 1952, and feeling that her father missed the companionship of a woman in his home, introduced him to Valentina (Vava) Brodsky, a woman from a similar Russian Jewish background, who had run a successful millinery business in London. She became his secretary, and after a few months agreed to stay only if Chagall married her. The marriage took place in July 1952
Алдағы жылдары ол сурет пен графикадан бөлек, көптеген мүсіндер мен керамика, оның ішінде қабырғалық плиткалар, боялған вазалар, табақтар мен құмыралар жасады. Ол ірі форматта да жұмыс істей бастады, алып қабырғалық суреттер, витраждар, мозаикалар мен гобелендер жасады. Шагал осы стильдік ерекшеліктерді өзінің халықтық стилімен үйлестіре алды. Гудманның айтуынша, ол хасидтік яһудилердің ауыр өмірін «баянды әлемнің романтикалық түсімен» көркейтті. Ол модернизмнің элементтерін өзінің «ерекше көркем тілімен» біріктіре отырып, Еуропа бойынша сыншылар мен коллекционерлердің назарын аударды. Жалпы, оның шығармашылық күшіне үздіксіз шабыттандырған – Ақ Беларусьдің провинциалды қаласындағы балалық шағы. Шагал көптеген еврей эмигранттарының бірі болды, кейін олар белгілі суретшілерге айналды, олардың барлығы бұрын «Ресейдегі ең көп және ең шығармашыл азшылықтардың» құрамында болған, деп атап өтті Гудман. Өнер тарихшысы Франц Майер оның туындыларының ерекшелігінің басты себебі оның балалық және жастық шағындағы әлемге әсер еткен хассидизммен байланысты екенін, және 18 ғасырдан бері Шығыс Еуропа яһудилерінің көпшілігіне әсер еткенін айтады. Ол былай деп жазады: «Шагал үшін бұл – шабыттың емес, белгілі бір рухани көзқарас, хасидтік рух оның өнерінің негізі және күш-қуатының көзі».
In the years ahead he was able to produce not just paintings and graphic art, but also numerous sculptures and ceramics, including wall tiles, painted vases, plates and jugs. He also began working in larger scale formats, producing large murals, stained glass windows, mosaics and tapestries. Chagall was able to blend these stylistic tendencies with his own folkish style. He gave the grim life of Hasidic Jews the "romantic overtones of a charmed world", notes Goodman. It was by combining the aspects of Modernism with his "unique artistic language", that he was able to catch the attention of critics and collectors throughout Europe. Generally, it was his boyhood of living in a Belarusian provincial town that gave him a continual source of imaginative stimuli. Chagall would become one of many Jewish émigrés who later became noted artists, all of them similarly having once been part of "Russia's most numerous and creative minorities", notes Goodman. Art historian Franz Meyer points out that one of the main reasons for the unconventional nature of his work is related to the hassidism which inspired the world of his childhood and youth and had actually impressed itself on most Eastern European Jews since the 18th century. He writes, "For Chagall this is one of the deepest sources, not of inspiration, but of a certain spiritual attitude the hassidic spirit is still the basis and source of nourishment of his art."
Бейбітшілік, Біріккен Ұлттар Ұйымының ғимараты (1964)
1964 жылы Шагал Даг Хаммаршельдтің құрметіне БҰҰ үшін "Бейбітшілік" атты боялған шыны терезе жасады. Даг Хаммаршельд – 1961 жылы Солтүстік Родезиядағы әуе апатында қаза болған БҰҰ-ның екінші бас хатшысы еді. Терезенің ені шамамен 5 метр, биіктігі 4 метр және оның ішінде бейбітшілік пен махаббаттың, сондай-ақ музыкалық символдар бар. 1967 жылы ол Нью-Йорк штатының Покантико-Хиллз қаласындағы Юнион шіркеуіне Джон Д. Рокфеллерге арналған боялған шыны терезе сыйлады.
In 1964 Chagall created a stained glass window, entitled Peace, for the UN in honor of Dag Hammarskjöld, the UN's second secretary general who was killed in an airplane crash in Northern Rhodesia in 1961. The window is about 15 feet (5 m) wide and 12 feet (4 m) high and contains symbols of peace and love along with musical symbols. In 1967 he dedicated a stained glass window to John D. Rockefeller in the Union Church of Pocantico Hills, New York.
Фраумюнстер Цюрихте, Швейцария (1967)
853 жылы негізі қаланған Швейцарияның Цюрих қаласындағы Фраумюнстер шіркеуі Шагалдың 1967 жылы салған бес үлкен әйнек суретімен әйгілі. Әрбір әйнек суретінің биіктігі 10 метр, ені 1 метр. Дінтaрихшы Джеймс Чарльзворт "қатаң және ортодоксал еврей отбасында тәрбиеленген суретшінің туындыларында христиандық символдардың болуы таң қалдырады" дейді. Ол Шагалдың орыс тегі болғандықтан, суреттерінде орыс иконаларын жиі қолданғанын, олар христиандық символдарды өзшелеп түсіндіргенін болжайды. Ол таңдаған тақырыптарының көбінесе Киелі кітаптардағы оқиғалардан алынғанын және жиі "Құдайдың таңдалған халқының бағынуы мен қасіретін" бейнелегенін түсіндіреді. Бір панелінде Мұсаның Тораны алуы көрсетілген, оның басынан нұр шашырап тұр. Ал екінші панелінің үстіңгі бөлігінде Исаның айқышқа асылып өлтірілуі суреттелген.
The Fraumünster church in Zurich, Switzerland, founded in 853, is known for its five large stained glass windows created by Chagall in 1967. Each window is 32 feet (10 m) tall by 3 feet (1 m) wide. Religion historian James H. Charlesworth notes that it is "surprising how Christian symbols are featured in the works of an artist who comes from a strict and Orthodox Jewish background." He surmises that Chagall, as a result of his Russian background, often used Russian icons in his paintings, with their interpretations of Christian symbols. He explains that his chosen themes were usually derived from biblical stories, and frequently portrayed the "obedience and suffering of God's chosen people." One of the panels depicts Moses receiving the Torah, with rays of light from his head. At the top of another panel is a depiction of Jesus' crucifixion.
Майнцтегі (Германия) Қасиетті Стефан шіркеуі (1978)
1978 жылы ол Германияның Майнц қаласындағы Сент-Стефан шіркеуі үшін терезелер жасауды бастады. Бүгінде шіркеуді жылына 200 000 адамға жуық келеді, ал қала сайтында айтылғандай, "әлемнің түкпір-түкпірінен келген туристер Марк Шагалдың жарқыраған көк түсті витраждарын көру үшін Сент-Стефан тауына саяхаттайды". "Сент-Стефан – Шагал терезелер салған жалғыз неміс шіркеуі". Сайтта сондай-ақ: "Түстер біздің тіршілік санамызға тікелей үндеседі, себебі олар оптимизм, үміт және өмірге деген қуаныш туралы айтады", – дейді Моссеньор Клаус Майер, ол Шагалдың туындыларын медитациялар мен кітаптар арқылы жеткізеді. Ол 1973 жылы Шагалмен хат алмасып, "түс шебері және библиялық хабарды жеткізушіні" еврей-христиандық байланыс пен халықаралық түсіністікті нығайтуға шақырып, көндірген. Тарихшы Джон Манның мәлімдемесінше, бірнеше ғасыр бұрын Майнц "Еуропалық яһудилердің астанасы" болған және Еуропадағы ең ірі яһуди қауымдастығы осы қалада орналасқан. 1978 жылы, 91 жасқа келгенде Шагал алғашқы терезесін жасады, одан кейін тағы сегіз терезе қосылды. Шагалдың әріптесі Шарль Марк, Шагалдың жұмысын толықтырып, оның ерекше түстерін пайдаланып бірнеше витраждар жасады.
In 1978 he began creating windows for St Stephan's church in Mainz, Germany. Today, 200,000 visitors a year visit the church, and "tourists from the whole world pilgrim up St Stephan's Mount, to see the glowing blue stained glass windows by the artist Marc Chagall", states the city's web site. "St Stephan's is the only German church for which Chagall has created windows." The website also notes, "The colours address our vital consciousness directly, because they tell of optimism, hope and delight in life", says Monsignor Klaus Mayer, who imparts Chagall's work in mediations and books. He corresponded with Chagall during 1973, and succeeded in persuading the "master of colour and the biblical message" to create a sign for Jewish Christian attachment and international understanding. Centuries earlier Mainz had been "the capital of European Jewry", and contained the largest Jewish community in Europe, notes historian John Man. In 1978, at the age of 91, Chagall created the first window and eight more followed. Chagall's collaborator Charles Marq complemented Chagall's work by adding several stained glass windows using the typical colors of Chagall.
Барлық қасиеттілер шіркеуі, Тюдли, Ұлыбритания (1963 1978)
[[File:All Saints Tudeley East Window 8. jpg|thumb|8-ші терезе, шығыс немесе Сара д'Авигдор Голдсмидті еске алу терезесі, 21 жасында суға батып қайтыс болған, Шагалдың Туделидегі All Saints шіркеуі үшін жасаған алғашқы терезесі болды. Ол содан кейін барлық басқа терезелерді де безендірді. Шагал терезелері толық жиынтығы бар басқа үш діни ғимарат – Хадасса медициналық орталығының синагогасы, Ле Саиллант шіркеуі, Лимузин және Нью-Йорктегі Покантико Хиллздің Біріккен шіркеуі. Туделидегі терезелерді сэр Генри мен леди Розмари д'Авигдор Голдсмид 1963 жылы 21 жасында Рай жағажайынан болған қайық апатында қайтыс болған қызы Сараның есіміне арнап тапсырыс берді. Шагал 1967 жылы шығыс терезесінің ашылуына келгенде және шіркеуді алғаш рет көргенде: "C'est magnifique! Je les ferai tous!" ("Бұл тамаша! Мен олардың бәрін жасаймын!") деп айқайлады. Келесі он жылда Шагал қалған он бір терезелерді жобалады, олар солтүстік Франциядағы Реймстегі шеберханасында шынышы Чарльз Маркпен бірлесіп жасалды. Соңғы терезелер 1985 жылы Шагал қайтыс болғанға дейін орнатылды.
[[File:All Saints Tudeley East Window 8. jpg|thumb|Window 8, the East or Memorial Window for Sarah d'Avigdor Goldsmid, drowned aged 21, was the first window that Chagall made for All Saints Church, Tudeley. He went on to decorate all the other windows. The other three religious buildings with complete sets of Chagall windows are the Hadassah Medical Center synagogue, the Chapel of Le Saillant, Limousin, and the Union Church of Pocantico Hills, New York. The windows at Tudeley were commissioned by Sir Henry and Lady Rosemary d'Avigdor Goldsmid as a memorial tribute to their daughter Sarah, who died in 1963 aged 21 in a sailing accident off Rye. When Chagall arrived for the dedication of the east window in 1967, and saw the church for the first time, he exclaimed "C'est magnifique! Je les ferai tous!" ("It's beautiful! I will do them all!") Over the next ten years Chagall designed the remaining eleven windows, made again in collaboration with the glassworker Charles Marq in his workshop at Reims in northern France. The last windows were installed in 1985, just before Chagall's death.
Чичестер соборы, Батыс Суссекс, Ұлыбритания
Чичестер соборының солтүстік жағында Шагалл 90 жасында жобалап, жасаған әйнек терезе бар. Бұл терезе, оның соңғы тапсырысы бойынша жасалған туындысы, Диан Уолтер Хассидің ұсынысымен 150-ші псаломның «Тынысы бардың бәрі Тәңірді мақтасын» деген сөзінен шабыттанды. Терезе 1978 жылы Кент герцогинясымен ашылды.
On the north side of Chichester Cathedral there is a stained glass window designed and created by Chagall at the age of 90. The window, his last commissioned work, was inspired by Psalm 150; 'Let everything that hath breath praise the Lord' at the suggestion of Dean Walter Hussey. The window was unveiled by the Duchess of Kent in 1978.
Америка терезелері, Чикаго
Шагал 1970-жылдардың басында Чикагоға «Төрт маусым» фрескасын орнату үшін сапар шекті. Сол кезде ол Чикаго өнер институты үшін түрлі түсті шыны терезелер жиынтығын жасауға шабыттанды. Өнер институтымен келіссөздерден кейін және ойланып, Шагал терезелерді Американың екі жүз жылдығына, әсіресе АҚШ-тың мәдени және діни бостандыққа берілгендігіне арнауға шешім қабылдады. 2005 жылдан 2010 жылға дейін терезелер өнер институтының жаңа қанатын салуға байланысты және архивтік тазалау мақсатымен жылжытылды. Осы кезеңде орыс театрында бұрынғы сахналық безендірудің қалыпты идеялары, Когниаттың сөзінше, «әр түрлі өлшемдері, перспективалары, түстері мен ырғақтары бар кеңістіктің толығымен еркін сезіміне» жол берді. Ресейден кеткеннен кейін, оған тағы да театр декорацияларын жасауға мүмкіндік берілгенге дейін жиырма жыл өтті. Оның аралық жылдардағы суреттерінде әлі де арлекиндер, клоундар мен акробаттар бейнеленген, олар Когниаттың «театрға деген шынайы сезімдерін және сағынышын көрсетеді». Ол 1981/1982 жылғы маусымға дейін қолданылды.
Chagall visited Chicago in the early 1970s to install his mural The Four Seasons, and at that time was inspired to create a set of stained glass windows for the Art Institute of Chicago. After discussions with the Art Institute and further reflection, Chagall made the windows a tribute to the American Bicentennial, and in particular the commitment of the United States to cultural and religious freedom. From 2005 to 2010, the windows were moved due to nearby construction on a new wing of the Art Institute, and for archival cleaning. It was during this period in the Russian theatre that formerly static ideas of stage design were, according to Cogniat, "being swept away in favor of a wholly arbitrary sense of space with different dimensions, perspectives, colors and rhythms." After leaving Russia, twenty years passed before he was again offered a chance to design theatre sets. In the years between, his paintings still included harlequins, clowns and acrobats, which Cogniat notes "convey his sentimental attachment to and nostalgia for the theatre". and was used through the 1981/1982 season.
Керамика және мүсін
Шагал Францияның оңтүстігінде тұрып керамика мен мүсін жасауды үйрене бастады. Керамика Лазурь жағалауында Антиб, Венс және Валлаурис қалаларында түрлі шеберханалар ашылып, сәнге айналды. Ол басқа белгілі суретшілермен бірге сабақтар алды, соның ішінде Пикассо мен Фернан Лежер. Бастапқыда Шагал дайын керамика бұйымдарын суреттеді, бірақ көп ұзамай өзінің дизайндарын жасауға көшті, бұл оның сурет салумен қатар мүсінші ретінде жұмыс істеуіне бастама берді. Ол қыш ыдыстармен тәжірибе жасағаннан кейін ірі керамикалық қабырғалық суреттерге ауысты. Дегенмен, ол Когониаттың "оған пластикалық бейне жасауға кедергі келтіретін тәртіпті жүктеген" деп атап өткен шаршы плитка сегменттерінің шектеулеріне ешқашан қанағаттанбады. Шагалдың соңғы жұмысы Чикаго қаласындағы Реабилитация институты үшін жасалған тапсырыс бойынша туынды болды. "Әйүп" атты эскиз аяқталды, бірақ Шагал гобелен аяқталуға аздай қалғанда қайтыс болды. Иветта Каукиль Принс Шагалдың жетекшілігімен гобелен тоқыды және Шагалмен жұмыс істеген соңғы адам болды. Ол 28 наурызда сағат 16:00-де Вава мен Марк Шагалдың үйінен шығып, гобеленге арналған эскиздегі түстерді талқылап, сәйкестендіргеннен кейін кетті. Ол сол күні кешке қайтыс болды. Дэвис оның еврейлік өзіндігімен қарым-қатынасы "шешілмеген және трагикалық" екенін айтады. Егер бір жат адам табыт үстінде қадис, яғни еврейлердің өлгендерге арнаған дұғасын оқымағанда, ол еврейлік рәсімдерсіз қайтыс болар еді. Шагал өзінің қиялы мен терең естеліктері арқылы көптеген туындыларында типтік мотивтер мен тақырыптарды пайдалана алды: ауылдық көріністер, шаруалардың өмірі және еврей ауылының (штетл) кішкентай әлеміне қатысты жақын көзқарастар. Оның тыныш кейіпкерлері мен қарапайым қимылдары күнделікті еврейлік ғұрыптарды "уақыттан тыс бейбітшілік пен бейнелілік әлеміне" ауыстырып, "ескерткіштей қадір-қасиет сезімін" тудырды.
Chagall began learning about ceramics and sculpture while living in south France. Ceramics became a fashion in the Côte d'Azur with various workshops starting up at Antibes, Vence and Vallauris. He took classes along with other known artists including Picasso and Fernand Léger. At first Chagall painted existing pieces of pottery but soon expanded into designing his own, which began his work as a sculptor as a complement to his painting. After experimenting with pottery and dishes he moved into large ceramic murals. However, he was never satisfied with the limits imposed by the square tile segments which Cogniat notes "imposed on him a discipline which prevented the creation of a plastic image." Chagall's final work was a commissioned piece of art for the Rehabilitation Institute of Chicago. The maquette painting titled Job had been completed, but Chagall died just before the completion of the tapestry. Yvette Cauquil Prince was weaving the tapestry under Chagall's supervision and was the last person to work with Chagall. She left Vava and Marc Chagall's home at 4 pm on 28 March after discussing and matching the final colors from the maquette painting for the tapestry. He died that evening. His relationship with his Jewish identity was "unresolved and tragic", Davies states. He would have died without Jewish rites, had not a Jewish stranger stepped forward and said the kaddish, the Jewish prayer for the dead, over his coffin. Through his imagination and strong memories Chagall was able to use typical motifs and subjects in most of his work: village scenes, peasant life, and intimate views of the small world of the Jewish village (shtetl). His tranquil figures and simple gestures helped produce a "monumental sense of dignity" by translating everyday Jewish rituals into a "timeless realm of iconic peacefulness".
Өнер нарығы
Шагалдың 1928 жылы жазылған "Лес Амурекс" атты 117,3 x 90,5 см өлшемді мүнай бояуы, суретшінің бірінші әйелі Белла Розенфельдті және оның қабылдаған үйі Парижді бейнелейді. Бұл картина 2017 жылдың 14 қарашасында Нью-Йорктегі Sotheby's аукционында 28,5 миллион долларға (комиссиясымен қоса) сатылды, бұл Шагалдың 27 жылдық 14,85 миллион долларлық аукциондық рекордын шамамен екі есеге арттырды. 2010 жылдың қазан айында оның "Бестиар мен музыка" картинасы Гонконгта өткен аукционда "басты лот" атанды. Ол 4,1 миллион долларға сатылып, Азияда сатылған ең қымбат заманауи батыс картинасы болды.
A 1928 Chagall oil painting, Les Amoureux, measuring 117.3 x 90.5 cm, depicting Bella Rosenfeld, the artist's first wife and adopted home Paris, sold for $28.5 million (with fees) at Sotheby's New York, 14 November 2017, almost doubling Chagall's 27 year old $14.85 million auction record. In October 2010, his painting Bestiaire et Musique, depicting a bride and a fiddler floating in a night sky amid circus performers and animals, "was the star lot" at an auction in Hong Kong. When it sold for $4.1 million, it became the most expensive contemporary Western painting ever sold in Asia.
Нацистердің тонау және реституция істері
АҚШ-та нацистердің тонау арқылы алынған өнерге қатысты ең алғашқы сот ісі Шагалдың картинасына қатысты, ол L'Echelle de Jacob немесе Le Paysan et l'Echelle немесе The Peasant and the Ladder немесе Jacob's Ladder деп аталады. Оны 1941 жылы Брюссельдегі Мензель отбасының пәтерінен Einsatzstab Rosenberg (ERR) нацистік тонау ұйымы тәркіледі, ал еврей отбасы нацистерден қашқан болатын. 1969 жылы жесір Эрна Мензель АҚШ-тың өнер коллекционері Альберт А. Листке сот шағымданып, ол суретті 1955 жылы Нью-Йорктегі Перлс галереясынан сатып алған еді. Мензель мен Лист ісінде сот Шагалдың картинасын Мензельге берді және Клаус Перлске суреттің құнының өскен сомасын Листке төлеуді бұйырды. 2013 жылы Гитлердің өнер сатушыларының бірі Гилдебранд Гурлиттің ұлы жасырып қалған өнер туындыларынан Шагалдың бұрын белгісіз болған туындылары табылды. 2022 жылы Франция Дэвид Кендердің, Освенцимде әйелі мен қызы қаза болған поляк еврей скрипкашысы мен аспап жасаушының мұрагерлеріне "Әке" (Le Père) картинасын қайтарды. Францияның мәдениет министрлігінің мәліметінше, Шагал соғыстан кейін картинасын қайдан алғанын білмей, оны 1988 жылы француз ұлттық коллекциясына сыйға берген. 2024 жылдың ақпан айында New York Times Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының (MoMa) Шагалдың "Витебск үстінен" (Over Vitebsk) картинасын 2021 жылы Франц Маттиесеннің мұрагерлеріне жасырын түрде қайтарып бергенін және мұражайға 4 миллион доллар төленгенін хабарлады. Картина нацистік дилер Курт Фельдхаузер мен Wehye галереясы арқылы өткен, және оның шығу тегі күмәнді болды.
The earliest court case in the United States related to Nazi looted art involved a painting by Chagall, called variously L'Echelle de Jacob or Le Paysan et l'Echelle or The Peasant and the Ladder or Jacob's Ladder, which had been seized by the Einsatzstab Rosenberg (ERR) Nazi looting organisation from the Menzel apartment in Brussels in 1941 after the Jewish family fled the Nazis. In 1969 the widow Erna Menzel sued the US art collector Albert A. List, who had bought the painting from Perls Galleries in New York in 1955. In Menzel v List, the court awarded the Chagall painting to Menzel and ordered Klaus Perls to pay List the appreciated value of the painting. In 2013, previously unknown works by Chagall were discovered in the stash of artworks hidden away by the son of one of Hitler's art dealers, Hildebrand Gurlitt. In 2022 France restituted The Father (Le Père) to the heirs of David Cender, a Polish Jewish violin maker and luthier who survived Auschwitz where his wife and daughter were killed. According to the French culture ministry, Chagall had repurchased his own painting after the war not knowing its provenance, before it was donated to the French national collections in 1988. In February 2024, the New York Times reported that the Museum of Modern Art in New York (MoMa) had secretly restituted Chagall's Over Vitebsk to the heirs of Franz Matthiesen in 2021, and that the restitution involved a $4 million payment to the museum. The painting had passed through the Nazi dealer Kurt Feldhausser and the Wehye Gallery and its provenance was disputed.
Театр
1990 жылдары Дэниел Джеймисон Шагал мен оның серіктесі Белланың өмірі туралы "Витебскке ұшқан ғашықтар" атты пьеса жазды. Ол бірнеше рет қайта қойылды, соңғы рет 2020 жылы Эмма Райс режиссерлік еткен қойылым Бристольдің Ескі Вик театрынан тікелей эфирде көрсетілді, кейіннен әлемдегі театрлармен серіктестікке отырып, сұраныс бойынша қарауға қолжетімді болды. Бұл қойылымда Марк Антолин Шагал рөлінде, ал Одри Бриссон Белла Шагал рөлінде ойнады; COVID-19 пандемиясы кезінде жасалғандықтан, тікелей эфирде көрсету мен хабар тарату үшін бүкіл команда карантинде болуға мәжбүр болды. 2022 жылы Джеймс Шерман Шагалдың Витебск өнер колледжіне басшылық еткен кезеңі туралы "Шагал мектепте" атты пьесасын жазды. Оның тұңғыш көрсетілісі Чикагодағы Theatre Wit театрында өтті, Георжетт Вердин Гриппо Театр компаниясының қойылымын жүргізді. Бұл қойылымда Джон Дреа Шагал рөлінде, ал Юртана Сулейман Берта (Белла) Шагал рөлінде ойнады. Қойылым жақсы қабылданды, сонымен қатар проекция дизайны үшін Non Equity Jeff Award сыйлығын жеңіп алған дизайнер Эрин Плейк те марапатталды.
In the 1990s, Daniel Jamieson wrote The Flying Lovers of Vitebsk, a play concerning the life of Chagall and partner Bella. It has been revived multiple times, most recently in 2020 with Emma Rice directing a production which was live streamed from the Bristol Old Vic and then made available for on demand viewing, in partnership with theaters around the world. This production had Marc Antolin in the role of Chagall and Audrey Brisson playing Bella Chagall; produced during the COVID epidemic, it required the entire crew to quarantine together to make the live performance and broadcast possible. In 2022, James Sherman wrote Chagall in School, a play concerning Chagall's leadership of the Vitebsk Art College. It premiered in Chicago at Theatre Wit with Georgette Verdin directing a production by Grippo Theatre Company. This production had John Drea in the role of Chagall and Yourtana Sulaiman playing Berta (Bella) Chagall. The production was well received, with designer Erin Pleake winning a Non Equity Jeff Award for Projection Design.