Кіріспе

Француз суретшісі Мойзе Кислинг (Moïse Kisling, туған аты – Мойзес Кислинг; 22 қаңтар 1891 жылы туған, 29 сәуір 1953 жылы қайтыс болған) – Польшада туған француз суретшісі. Ол еврей ата-анасының отбасында, сол кезде Австрия-Венгрия құрамында болған Краков қаласында дүниеге келген. Кислинг Көркем өнер академиясында оқыды. 19 жасында 1910 жылы Парижге кетіп, Монмартрға қоныс аударғаннан кейін, «Париж мектебі» деп те аталатын париждік авангардтың мүшесі болды және Амедео Модильяни мен Жюль Паскин сияқты суретшілермен жақын кәсіби байланыс орнатты. Кислинг әйел бейнесін сомдауымен танымал болды және өмірі бойында көптеген жалаңаш суреттер мен портреттер жасады. 1924 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста француз Шетелдік легионында қызмет етіп, жараланғаннан кейін француз азаматтығын алды. 1940 жылы, 49 жасқа толғанға қарамастан, Кислинг Екінші дүниежүзілік соғысқа қайтадан әскерге шақырылды, бірақ француз армиясының жеңілісінен және оккупацияланған Франциядағы еврейлерге қауіп төнуінен кейін Америка Құрама Штаттарына көшіп кетті. АҚШ-та ол Нью-Йорк және Вашингтонда өнер туындыларын көрмеге қойып, Оңтүстік Калифорнияда қоныстанды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және нацистік Германияның жеңілісінен соң Кислинг Францияға оралды. 1953 жылы аурудан кейін қайтыс болғанға дейін өнермен айналысып, шығармаларын жасауын жалғастырды. Оның туындылары Гарвард өнер мұражайлары, Британ мұражайы және Метрополитен өнер мұражайы сияқты әлемдік мұражайларда сақталады. Женевадағы Музей дю Петти Палас Кислингтің көптеген картиналарын қамтиды.

Ерте өмір және білім

1891 жылы 22 қаңтарда Австрия-Мажарстанның Краков қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келген. Краковтағы Көркемсурет академиясында Жозеф Панкевичтен оқыды. Оның ұстаздары жас жігітті XX ғасырдың басында өнердің халықаралық орталығы саналған Парижге (Франция) баруға ынталандырды. 1910 жылы Кислинг Париждегі Монмартрға көшіп, бастапқыда Rue des Beaux Arts көшесінде тұрды, ал бірнеше жылдан кейін Монпарнаске көшті. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол француз Шетелдік легионына ерікті болып қатысты. 1916 жылы Сомма шайқасында ауыр жарақаттанды. 1916 жылы Рене Кислингке (Грос) үйленді, және олардың Жан (1922) және Гай Кислинг (1922) есімді екі ұлы болды. 1924 жылы француз азаматтығын алды.

Мансап

Кислинг Монпарнаста өмір сүріп, жұмыс істеді және оның танымал көркем қауымдастығының бір бөлігі ретінде американдық, британдық және Шығыс Еуропалық суретшілердің эмигрант қауымдастығына қосылды. Кейін Амедео Модильяни да осы ғимаратта тұрды. Ол көптеген замандастарымен, соның ішінде 1916 жылы оның портретін салған (Париж қаласының Модерн өнер музейінің коллекциясында сақталатын) Амедео Модильянимен жақын дос болды. Оның пейзаждар салу стилі Марк Шагал стиліне ұқсас. Әйел денесін бейнелеуде шебер болған ол, сюрреалистік жалаңаш суреттері мен портреттері арқылы кең танылды. 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кислинг 49 жасында қайтадан әскерге ерікті болып жазылды. Француз армиясы немістерге жеңілгеннен кейін таратылғанда, Кислинг АҚШ-қа эмиграциялады. Ол Франциядағы оккупацияда яхуди болғандықтан қауіпсіздігіне қатысты қорқынышпен болды. Нью-Йорк және Вашингтон қалаларында көрмелер ұйымдастырды. Оңтүстік Калифорнияға қоныс аударды және 1942 жылы алғашқы көркемөнер көрмесін өткізді. Кислингтер отбасы Оңтүстік Калифорнияда Олдус Хаксли мен оның отбасымен көрші тұрды. Олардың пікірлері неміс оккупациясы кезінде антисемитизмнің күшеюіне себеп болды, нәтижесінде француздықтар ондаған мың шетелдік және француз яхудилерін концлагерлерге депортациялауға және өлтіруге қатысты. Соғыс аяқталғаннан және Германия жеңілгеннен кейін Кислинг Францияға оралды.

Өлім және мұра

Моз Кислинг 1953 жылғы 29 сәуірде Францияның Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Бандол, Вар қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол қайтыс болғанға дейін он күн бойы асқазан ауруларына шалдықты. Британ мұражайы, Метрополитен өнер мұражайы, Токио Фудзи өнер мұражайы, Израиль мұражайы, Икеда 20 ғасыр мұражайы және тағы басқаларында сақталады. Кислингтің көптеген туындылары Швейцарияның Женева қаласындағы Музей дю Пети-Паласта жиналған.