Кіріспе
Австралиялық футболдағы өкілдік матчтар – Австралияның, әсіресе отарлықтардың және кейіннен Австралия штаттары мен аумақтарының өкілді командалары арасында 1879 жылдан бері өткізіліп келе жатқан матчтар. 20-шы ғасырдың көп бөлігінде Австралияда ұлттық клубтық жарыстың болмауы және халықаралық матчтардың жоқтығы колонияаралық, ал кейін штаттар аралық матчтарды өте маңызды етіп көрсетті. Штаттар аралық матчтар көбінесе Австралия Ұлттық Футбол Кеңесі (ANFC) санкциялап, үйлестірді. Ол 1908 жылғы Jubilee Australasian Football Carnival-ден бастап барлық ұлттық чемпионаттарды ұйымдастырды, соңғы сериядан басқа: 1993 жылғы State of Origin Championships, оны AFL комиссиясы өткізді. Серия 1908-1993 жылдар аралығында шамамен үш жыл сайын өткізілді. Бұл әдетте бір қалада өткізілетін екі апталық турнир болды, бірақ кейбіреулері, әсіресе 1980-ші жылдардағылары, жыл бойында әртүрлі қалаларда өткізілген матчтардың нәтижелеріне негізделді. 1937-1988 жылдар аралығында осы карнавалдарда ең жақсы ойыншы деп танылғандарға Тасси медалі табысталды. Ал 1953-1988 жылдар аралығында All Australian командасын таңдау Австралия футбол карнавалдарындағы ойыншылардың өнеріне негізделді және команда әр карнавал аяқталғаннан кейін жарияланды. 1977 жылдың маусымына дейін штаттар аралық матчтарды ірі футбол лигалары немесе ұйымдарының командалары ойнады, мұнда ойыншылар сол кезде өнер көрсеткен штаты немесе аумағын өкілдік етті. 1977 жылдың қазанынан 1999 жылдың мамырына дейін ойыншылар штаттары үшін жартылай немесе толық State of Origin қағидалары бойынша іріктелді. Футбол тарихшысы Джон Девани "1980-ші жылдарда өткен кейбір штаттық жарыстар осы уақытқа дейін көрілген ойынның ең жақсы үлгісі болды" деп мәлімдеді. 1999 жылдан бері толық кәсіби Австралия футбол лигасының ойыншылары қатысатын тұрақты өкілдік матчтар өткізілген жоқ. Өкілдік матчтар жыл сайын екінші немесе одан төменгі лигаларды білдіретін штаттық немесе аумақтық командалар арасында жалғасуда. 2017 жылы әйелдер арасында бір State of Origin матчы өтті. Өкілдік матчтар жасөспірімдер деңгейінде де өткізіледі, олар ерлер мен әйелдер арасындағы жасөспірімдердің ұлттық чемпионаттарының бөлігі болып табылады, атап айтқанда AFL Under 19 чемпионаттары мен AFL Women's Under 18 чемпионаттары. Тарихында Виктория, Виктория футбол лигасы арқылы өкілдік футболда үстемдік құрды, 1975 жылға дейін 19 карнавалдың 16-сын жеңіп алды. State of Origin іріктеу кезеңінде өткен тоғыз жарыста бәсекелестік күшті болды, чемпионаттар Батыс Австралия (4), Оңтүстік Австралия (3) және Виктория (2) арасында бөлісті.
Representative matches in Australian rules football are matches between representative teams played under the Australian rules, most notably of the colonies and later Australian states and territories that have been held since 1879. For most of the 20th century, the absence of a national club competition in Australia and international matches meant that intercolonial and later interstate matches were regarded with great importance. Interstate matches were, in most cases, sanctioned and coordinated by the Australian National Football Councill Council (ANFC), which organised every national championship series from the first ever national carnival, the Jubilee Australasian Football Carnival in 1908 with the exception of the last ever series: the 1993 State of Origin Championships, which was run by the AFL Commission. The series took place on approximately three yearly intervals between 1908 and 1993; these were usually a fortnight long tournament staged in a single host city, although some – particularly those played in the 1980s – were based on the results of matches played in different cities throughout the year. Between 1937 and 1988, the player judged the best at each of these carnivals was awarded the Tassie Medal; and between 1953 and 1988, the selection of All Australian Teams was based on the player's performance during Australian Football Carnivals, and the team was named after each carnival concluded. Until June 1977, interstate Australian rules football games were played by teams representing the major football leagues or organisations, with players representing the state or territory they were playing in at the time. From October, 1977 until May, 1999, players were selected for their states under partial or full State of Origin selection rules. Football historian John Devaney has argued that "some of the state of origin contests which took place during the 1980s constituted arguably the finest expositions of the game ever seen". There have been no regular representative Australian rules football matches featuring players from the fully professional Australian Football League since 1999. Representatives matches continue to be played annually between teams representing the state or territorial leagues at the second tier or below. One senior women's State of Origin match was played in 2017. Representative matches are played at underage level as part of the men's and women's Underage National Championships, notably the AFL Under 19 Championships and AFL Women's Under 18 Championships. Throughout its pre–State of Origin history, Victoria, as represented by the Victorian Football League, was the dominant state in representative football, winning 16 of the 19 carnivals up until 1975. Competition was more even during the nine competitions held in the State of Origin selection era, with championships shared among Western Australia (4), South Australia (3) and Victoria (2).
Колонияаралық / Мемлекетаралық сайыс, 18791939
Виктория – Австралия ережелі футболының отаны және халық саны мен қаржы сияқты факторлардың арқасында колониялар аралық және штаттар аралық футболдың алғашқы жүз жылында үстемдік құрды. Бұл алғашқы колониялар аралық өкілдік матчта орын алды, ол 1879 жылдың 1 шілдесінде (ресми мереке) Шығыс Мельбурн крикет алаңында өткізілді. Финалдық есеп: Виктория (Виктория футбол қауымдастығы) 7.14 – Оңтүстік Австралия 0.3. Матчқа 10,000-нан астам адам қатысты. Колониялар аралық жарысқа үшінші және төртінші команда ретінде Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд қосылды, олар 1884 жылы Брисбенде екі ойыннан тұратын серияда кездесті; серияның нәтижесі тең аяқталды. Тасмания алғашқы ойынын 1887 жылы Викторияға қарсы өткізді. Жаңа Зеландия (маори) 1889 жылдың 29 маусымында Сиднейде Жаңа Оңтүстік Уэльспен тең ойнап, жарысқа қатысты. Викторияның ұзақ мерзімді үстемдігі 1890-жылдары қысқа уақытқа тоқтап қалды, басқа колониялар Викторияға қарсы алғашқы жеңістерін тіркеді: Оңтүстік Австралия 1890 және 1891 жылдары Аделаидада және Тасмания 1893 жылы Хобартта (екі рет). 1897 жылы жаңа Виктория футбол лигасы VFA-дан бөлініп, екі жеке команда құрылды, бұл Викторияның колониялар аралық жарыстағы позициясын әлсіретті, ал 1901 жылы Австралиядағы алты британ колониясының бірігуінен кейін бұл жарыс штаттар аралық жарысқа айналды. Батыс Австралия алғашқы екі штаттар аралық ойынын 1904 жылы өткізді, соның ішінде Аделаидада Оңтүстік Австралияны жеңді. Австралиялық футбол кеңесі 1906 жылы құрылды және штаттар аралық футболды басқаруды өз міндетіне алды. VFL-дің Викториядағы үстемдігі 1908 жылы Мельбурнда «Австралиялық футболдың» (сол кездегі атауы) Алтын мерейтойын тойлау үшін алғашқы штаттар аралық карнавал өткізілген кезде бекітілді. Үш ірі футбол ойнайтын штаттар/лигалар мен қалғандары арасындағы айырмашылық жарыстың ұйымдастырылуында көрінді: Виктория (VFL өкілдігімен), Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия «А» секциясын, ал Тасмания, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд және Жаңа Зеландия «Б» секциясын құрады. VFA қатыспады және карнавал Жаңа Зеландияның өкілдік футболдағы соңғы қатысуы болды. Виктория жарыста жеңіліссіз өтті. Екінші карнавал 1911 жылы Аделаидада өткізілді, ол әр үш жылда бір рет карнавал өткізу үлгісін қалыптастырды. Оңтүстік Австралия жеңіліссіз өтіп, Виктория төрт матчтың үшеуінде жеңіске жетті. 1914 жылғы Сидней карнавалында Виктория тағы да жеңіліссіз болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін штаттар аралық матчтар бес жылға тоқтатылды. Келесі онжылдықтарда жеке штаттар аралық матчтар жыл сайын өткізіліп, штаттар аралық карнавалдар әдетте үш жылда бір рет өткізілді, кейбір ерекшеліктер болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі карнавалдардың көпшілігінде күшті штаттар кіші штаттардан бөлек жарысты, және көптеген жағдайларда күшті штаттар мен кіші штаттар карнавалдарын бөлек жерлерде немесе жылдары өткізді. Карнавал өзінің танымалдылығының шыңында Австралия ережелі футболының «Пепелі» деп аталатын. Виктория (VFL) 1908-1975 жылдар аралығында өткен 20 карнавалдың 17-сінде жеңіске жетіп, жыл сайын өткізілетін жеке матчтарда да көбінесе жеңіске жетіп, штаттар аралық футболдағы үстемдігін сақтап келді. Осы кезеңдегі ерекше сәттердің бірі – 1923 жылы Викторияның Оңтүстік Австралияға ұтылуы, ол штаттың ең нашар жеңілісі деп сипатталды. 1923 жылы Оңтүстік Австралия командасының жетіспеушілігіне байланысты Тасманияға ұтылды. 1924 жылғы карнавалдың Виктория мен Батыс Австралия арасындағы чемпионатты шешуші матчы ең қатал матч деп жарияланды. Сондай-ақ 1924 жылы Оңтүстік Австралия ең жоғары ұпаймен жеңіске жетті, Хобартта Квинслендті 268 ұпаймен жеңді. 1925 жылы Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы алғашқы матчын өткізді. 1923 және 1925 жылдары Виктория Нью-Саут Уэльске қарсы күтпеген жеңіліске ұшырады. 1927 жылы Австралия Ұлттық футбол карнавалында Виктория Батыс Австралияны 11.10-нан 10.12-ге ұтып алды, бұл код тарихындағы ең қиын және ең қатыгез ойындардың бірі деп сипатталды. 1928 жылы Виктория мен Оңтүстік Австралия алғашқы тең ойынға қатысты: қонақ Викториялықтар матчтың көп бөлігінде көш бастады, ал Оңтүстік Австралия матч соңында үш гол соқты, бұл штатқа бір ұпаймен жеңіс сыйлады; алайда, матчтан кейін, қоршауда Викторияның бір артқы жағын тіркемегендігі анықталды және матч тең деп жарияланды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең (1945-1977 жылдар)
Соғыстан кейінгі Оңтүстік Австралия мен Виктория арасындағы екінші ойында штаттар екінші ресми құрамаға қатысты, бұл жоғары нәтижелі ойын болды, командалар толық уақыт соңында 123:123 есебімен тең түсті. 1948 жылы Виктория он жылдан кейін алғаш рет Батыс Австралиямен ойнады, осы ойында Батыс Австралия 38 ұпаймен жеңіске жетті, бұл есте қаларлық жеңіс ретінде танылды. 1949 жылы Австралия Ұлттық Футбол Кеңесі кеңейтілді, нәтижесінде Виктория Футбол Ассоциациясы мен Австралия Әуесқой Футбол Кеңесі әрқайсысы карнавалдар мен штатаралық жарыстарға командаларын қайта енгізді. Әуесқойлар екінші дивизион карнавалдарының жиі жеңімпаздары болды, ал VFA 1950 жылғы штатаралық карнавалда Оңтүстік Австралияны 8 ұпаймен ұтты. VFA қайта қабылданғаннан кейін аралас нәтижелер көрсетті, кейбір негізгі штаттарға қарсы жеңістерге және ірі жеңілістерге ұшырады. Тасмания онжылдықты күшті аяқтады, 1956 және 1958 жылдары Оңтүстік Австралияға, ал 1958 жылы Батыс Австралияға қарсы екі күтпеген карнавалдық жеңіске жетті. 1960 жылдардың бірінші жартысында құрамда қысқаша өзгеріс болды, Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралия Викторияға қарсы бірнеше жеңіске жетті, ал Тасманияның 1960 жылы Викторияға қарсы жеңісі Тасмания футболының ең маңызды сәттерінің бірі саналды. Сонымен қатар, 1963 жылы Тасманияның Батыс Австралиядағы штатаралық карнавал чемпиондарына қарсы жеңісі. Оңтүстік Австралия құрамасын жаттықтырған Нейл Керли Викторияға деген жеккөрушілікті қоздырды, өзінің ойыншыларына Викторияның барлық төрешілері мен ойыншылары алдап ойнайды деп айтты. 1970 жылдардың бірінші жартысында бірнеше маңызды ойындар өтті: 1970 жылы Батыс Австралия Мельбурнда Викториямен ойнады, нәтижесінде үй командасы алты ұпай айырмасымен жеңіске жетті. Бұл матчтың ерекшелігі – Виктория құрамасында ойнаған Батыс Австралияның тумасы жеңіске жетуге қатысты. Ойыннан кейін, нәтиже батыста жақсы қабылданбады, себебі мұндай жағдай жиі болатыны байқалды, ойындар штаттық тегі бойынша критерийлерге сәйкес өтуі керек деген пікірлер айтыла бастады. Ойыннан кейін Батыс Австралия штаттық тегі бойынша критерийлерге сәйкес ойындар өткізу үшін келіссөздер жүргізе бастады. Жақын арада басқа штаттардың да қатысуымен ойындар өтті. Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралия Викторияға қарсы көбірек жеңіске жетті. 1979 жылдың қазан айында Перт қаласында штаттық іріктеу бойынша штатаралық карнавал сәтті өтті. Келесі қазанда Аделаидада екінші карнавал өтті, бірақ ұйымдастырушылар үшін бұл қаржылық апатқа айналды, төрт ойынға барлығы 28 245 адам қатысты. Осы сериядан кейін VFL болашақта ешқандай карнавалдарға қатыспауға шешім қабылдады, бұл карнавал тұжырымдамасының болашағын күмәнді етті. 1983 және 1987 жылдар аралығында жаңа формат енгізілді, онда Виктория, Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия ғана бәсекелесті, әр команда жыл ішінде бір-бірімен бір рет ойнады, жеке карнавалдарда емес, жеңімпазды анықтау үшін ұпайлар жүйесі мен пайыздық көрсеткіш қолданылды. Осы кезеңде штаттық тегі бойынша футбол танымал бола берді. Алайда, 1986 жылдан кейін бұл тұжырым Батыс Австралияда танымалдылығын жоғалта бастады, 1987 жылы Батыс жағалауы кеңейтілген Виктория Футбол Лигасына қосылды.
1990 жылдар: құлдырау және соңы
Карлтон мен Юнайтед Брюерридің демеушілігімен және Оңтүстік Австралияның қолдауымен Комиссия 1989 жылы Оңтүстік Австралия мен Виктория арасындағы 1971 жылдан бері Мельбурн крикет алаңында өткен алғашқы маңызды матчты ұйымдастырды. Матчқа 91,960 адам келді (VFL-дің 70,000 деген болжамынан едәуір көп), бұл күшті қайта оралуды көрсетті. Кіші штаттардың фестивалі 1989 жылы жалғасты, бірақ Солтүстік Территория қаржылық себептермен және фестивальдің әдеттегі жазғы маусымнан тыс уақытта өткізілуіне байланысты қатысудан бас тартты. 1989-1992 жылдар аралығында фестивальсіз жеке матчтар өткізілді. 1987 жылы Австралия Футбол Лигасының Батыс Австралияға, ал 1991 жылы Оңтүстік Австралияға кеңеюімен, ең жақсы Виктория ойыншылары клубтық матчтар аясында әр екінші аптада осы штаттарда футбол матчтарын ойнай бастады, бұл өкілдік футболының маңызды бөлігінің жоғалуына әкелді. Карнавал ретінде танылған соңғы штаттағы серия 1993 жылы өтті; AFL маусымы бір рет 22 турдан 20 турға дейін қысқартылды, және екі жаңа құрама команда – QLD/NT және NSW/ACT енгізілді. Дегенмен, 1992 жылдан 1994 жылға дейін ойындардың ерекше уақыттары мен жоғары билет бағалары көптеген көрермендерге қол жетімсіз етті. 1994 жылы Грэм Корнс Комиссияны регби лигасымен салыстырғанда Штаттар лигасының нашар насихатталуы үшін сынады, сонымен қатар AFL-дың ұлттықтандырылуының штаттағы футболдың беделіне тигізген теріс әсерін атап өтті. 1994 жылдың тамызында AFL Комиссиясының бес жылдық жоспарында Комиссия Штаттар лигасының жандануына қатысты жоспарларын жариялады, бұл Регби лигасына балама бәсекелестік құруға бағытталған; бұл кестеде бір апталық үзіліс беруді және Виктория, Оңтүстік Австралия және Батыс Австралиядан тыс штаттарды біріктіретін және олармен бәсекелесе алатын жаңа құрама команданы құруды қамтыды. 1995 жылы Мельбурн крикет алаңындағы Виктория мен Оңтүстік Австралия арасындағы үлкен матч алдында Виктория мен Штаттар лигасының жақтаушысы Тед Уиттенге простата қатерлі ісігінің соңғы сатысы диагнозы қойылды, және ол матч алдында алаңда көрсетілді, ал Мэрайя Кэридің "Hero" әні үн жүйесі арқылы ойнатылды, оның осы идеяға және ойынға қосқан үлесі үшін. Алайда, Том Хафи клубтардың жарақат алу қаупіне байланысты ойыншыларды ойнаудан жиі бас тартатынын және ойыншылардың өзінің ойнауға деген ықыласының төмендегенін атап өтті. 1995 жылдан 1998 жылға дейін AFL маусымындағы бос демалыс күндері екі Штаттар лигасы матчы өтті, оларда бірдей төрт команда қатысты: Достастар, Виктория, Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия, бірақ 1997 жылдан басқа, Виктория мен Оңтүстік Австралия арасындағы матч көп көрермен жинады, ал серияны өткізуге кеткен шығын жыл сайын 800,000 долларды құрады. 1999 жылы тек бір матч өтті, онда Виктория 17.19 (121) есебімен Оңтүстік Австралияны 10.7 (67) жеңді, жаңбырлы ауа райында 26,063 көрермен болды; бұл соңғы Штаттар лигасы матчы болды. Матч 2000 жылғы маусымнан бастап өткізілмеді, себебі маусымның қысқартылған кестесі – 2000 жылғы Сиднейдегі жазғы Олимпиада ойындарына орай әдеттегіден бір ай ертерек өткізілді – апталық үзіліске мүмкіндік бермеді, бірақ Штаттар лигасы кейіннен күнтізбенің бір бөлігі болған жоқ.
21 ғасыр
ХХІ ғасырда екі бір реттік көрсетпелі матч өтті, олардың әрқайсысы Виктория және Австралияның қалған бөлігін біріктіретін құрама команда арасында, штаттық тектілік қағидалары бойынша іріктелген. Біріншісі – 2008 жылы бос күндері өткен AFL Даңқ залына арналған матч, ол маусымның Австралия футболының 150 жылдығын тойлау бөлігі болды. Екіншісі – 2020 жылғы маусымға дейін өткен Өрттен зардап шеккендерге көмек көрсету матчы, 2019–20 жылдарғы Австралияның өрт сезонынан кейін қалпына келтіру үшін қаражат жинауға арналған қайырымдылық ойыны.
Маңыздылық
Шыңында, штаттар аралық матчтар Оңтүстік Австралия, Батыс Австралия және Тасманиядағы жылдық футбол күнтізбесіндегі ең маңызды оқиғалардың бірі болды. Бұл штаттардағы штаттар аралық матчтарға жиналған көрермендер үй және сыртқы матчтардағы көрермендер санын үнемі асып түсетін, ал кейде тарих бойындағы финалдық матчтардың қатысушылар санымен теңесетін немесе одан да көп болатын. Пертте 1921 жылғы фестивальдегі штаттар аралық матчтар, 1929 жылғы маусымда және 1937 жылғы фестивальде Батыс Австралияның ең көп көрермен жинаған спорттық іс-шарасы ретінде рекордтар орнатылды; 1937 жылғы матчқа 40 000 көрермен келді, бұл бұрынғы Батыс Австралиялық рекордтан 10 000-нан астам, ал сол кездегі клубтың финалдық матчына қарағанда екі есеге жуық. Тасманияда да 1924, 1947 және 1966 жылдарғы фестивальдердегі матчтар жаңа Тасмания штаттық футбол қатысу рекордтарын орнатты, ал 1966 жылғы фестивальде 23 764 көрермен жиналды, бұл Тасмания тарихындағы үшінші ең көп футбол қатысу көрсеткіші болып табылады. 1980-ші жылдарда Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралиядағы «Штаттар арасындағы жекпе-жек» матчтары әдетте 30 000 мен 50 000 аралығында көрермендерді тартты, бұл сол дәуірдегі осы штаттардағы финалдық матчтармен шайқасты. Тасманиядағы штаттар аралық матчтар көрермендерді үнемі Тасмания лигасының финалдық матчтарынан асып түсетін немесе оған екінші орында болатын деңгейге жеткізді. Викторияда штаттар аралық футбол басқа штаттарға қарағанда аз танымал болды. 1989 жылы Викторияда Оңтүстік Австралияға қарсы өткен матчта 91 960 көрермен жиналды, бұл ұлттық рекордты орнатты, қақпадан 10 000 адам кері қайтарылды, бұл кейбір үлкен үй және сыртқы матчтармен салыстырылатын, бірақ әдеттегі финалдық матчтардан төмен болды. Алайда, 1930-шы жылдардағы Викториядағы штаттар аралық матчтар кейде 10 000 көрерменді тарта алмады – бұл үй және сыртқы матчтардың орташа көрсеткішінен төмен, ал басқа жерлерде матчтар штаттық рекордтық көрермендерді тартқан кезде. Соңғы кезде, осы төменгі деңгейдегі халықтың қызығушылығының салдарынан, Викторияда штаттар аралық футбол азайды: 1980-ші жылдардың көп бөлігінде, «Штаттар арасындағы жекпе-жек» футболы өзінің шыңында болған кезде, Виктория командасы өз алаңында бірде-бір матч өткізбеді. 1989 жылы Мельбурнде 91 960 көрермен жиналған рекордтық көрсеткіш Оңтүстік Австралия Викторияны үш жыл қатарынан жеңгеннен кейін тіркелді, бұл Виктория жанкүйерлері бәсекелестік пен жарыс күшті болған кезде штаттар аралық футболды қабылдауға дайын екенін көрсетті. Бәсекелес штаттардың арасында Викториямен бәсекелестік ең күшті болды. Викторияның штаттар аралық футболдағы ұзақ мерзімді үстемдігі оған деген жеккөрушілік сезімін тудырды; нәтижесінде ең танымал матчтар әрқашан Викторияға қатысты, ал Викторияны жеңу Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралияда штаттар аралық футболдың шыңы саналды. Оңтүстік Австралияның Викторияға қарсы бәсекелестігі 1980-ші жылдары «Виктерді теп» деген ұранмен сипатталды. Барлық штаттардың ойыншылары, Викторияны қоса алғанда, штаттар аралық футболға іріктеу және қатысуға үлкен мән берді. Виктория командасына деген белсенділігі мен құштарлығы үшін кеңінен танылған Тед Уиттен «ойыншылар Викторияның жейдесін кию үшін сынған шынымен жүретін» деді. Оңтүстік Австралия құрамасына қатысқаны үшін танымал Грэхам Корнс өз штатының атынан ойнау тәжірибесі туралы әрқашан мақтан тұтқан. Басқа ойыншылардың пікірлері: Мэтью Ллойд (Виктория) – зор мақтаныш – сіз Big V-ге кигенде сәл биік тұратын сияқты сезінесіз. Стивен О'Райли (Батыс Австралия) – «Штаттар арасындағы жекпе-жек» футболы AFL ойыншылары үшін ең жоғары деңгей. Эндрю Маккей (Оңтүстік Австралия) – Мен бала кезімде VFL/AFL ойнауды армандаған емеспін, бірақ мен әрқашан өз штатым үшін ойнауды армандадым. Грэхам Корнс (Оңтүстік Австралия) – Оңтүстік Австралия жейдесін кию – арманның орындалуы. Тони Локетт (Виктория), Э.Ж.Уиттен медалін жеңіп алғаннан кейін: «Бұл, сірә, менің өмірімдегі ең бақытты күндерімнің бірі болады, мен оны мәңгілікке сақтаймын».
Matthew Lloyd (Victoria) – immense pride – you feel like you walk a bit taller when you pull on the Big V.
Stephen O'Reilly (Western Australia) – State of Origin football is the pinnacle for AFL players. Andrew McKay (South Australia) – I never dreamt of playing VFL/AFL as a child, but I always dreamt of playing for my state. Graham Cornes (South Australia) – pulling the South Australian jumper on is like a dream come true. Tony Lockett (Victoria), who commented after he won the E. J. Whitten Medal – this will probably go down as one of the happiest days of my life, and I'll treasure it forever.
Таңдау критерийлері
Шығу мемлекетінің қатысу ережелері ойыннан ойынға өзгеріп отырды, ал 1980-ші жылдардағы матчтар кейде толық емес, жартылай шығу мемлекетінің ережелері бойынша өткізілді. Бұл, көбінесе, бейтарап лигалар екі басқа штаттың арасындағы жеке матчтан бұзылмауы үшін жасалды; мысалы, VFL клубтары Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралия арасындағы ойын күндері штаттар аралық ойыншыларына қолжетімділікті жоғалтпауы керек еді. Мысалы, 1982 жылы Оңтүстік Австралия мен Виктория арасындағы жеке матчта Оңтүстік Австралия үшін VFL-дің ең көп дегенде алты ойыншысы, әрі әрбір VFL клубынан біреуден артық емес, қатыса алатын болды; бірақ қалған жағдайда, барлық SANFL және VFL ойыншылары Оңтүстік Австралия және Виктория үшін ойнауға құқылы еді. Шындығында, Виктория сол матчта Батыс Австралиядан шыққан бес VFL ойыншысын, оның ішінде капитандық еткен Майк Фицпатрикті де шығарды. Квинсленд пен Жаңа Оңтүстік Уэльсте туып, сол штаттардың клубтарына тартылған Джейсон Дансталл мен Терри Даниер екеуі де Виктория үшін бірнеше жартылай матч өткізді; сондай-ақ 1990 жылы Викторияға қарсы жартылай матчта ойнады. Жаңа Оңтүстік Уэльс Жаңа Оңтүстік Уэльс тегінен шыққан ойыншылармен, ал Сиднейлік «Сванс» үшін ойнаған кез келген ойыншы Квинсленд тегінен, ал Брисбендік «Берз/Лайонс» үшін ойнаған кез келген ойыншы Квинсленд тегінен қатыса алатын болды. 1990 жылы жасалған өзгерістер ойыншының шығу мемлекетін 15 жасында тіркелген штатына байланысты анықтады. Роджер Мерретт Виктория (1984) және Квинсленд (1991) құрамаларында ойнап, олардың капитаны болған.
Бұқаралық ақпарат құралдарындағы шығу тегі
Грег Чемпион "Don't Let The Big V Down" әнін жазды, ол штаттық ойындарда Викторияны бейнелейтін үлкен ақ V-мен бірге дәстүрлі теңіз көк түсті жемпір туралы. Ән өзінің алғашқы штаттық ойынын ойнауға дайын тұрған жас жігіт туралы, сосын Тед Уиттен оған жақындап, Big V-ді ренжітпеуді айтады. Чемпион "Came From Adelaide" деген тағы бір ән жазды, онда Оңтүстік Австралия мен Виктория арасындағы ойынды тамашалап отырған екі адам туралы айтылады. Біреуі екіншісіне бұрылып, "Кроуитерлер ойнай алмайды" дейді. Екіншісі оған "Бұл рас емес, оңтүстік австралиялықтар өте жақсы" деп жауап береді.
Командалар, марапаттар мен медальдар
Өкілдік футбол командасының сыйлығы Достастар (ерлер) Алекс Есауленко медалі Достастар (әйелдер) Жұлдыздар командасы Әуесқойлар Австралия астанасы Арман командасы Түпкілікті халықтардың жұлдыздар командасы Жаңа Оңтүстік Уэльс Жаңа Оңтүстік Уэльс / Австралия астанасы Жаңа Зеландия Солтүстік территория Квинсленд Квинсленд / Солтүстік территория Оңтүстік Австралия Фос Уильямс медалі Тасмания Лефрой медалі Виктория (VFL) Э. Дж. Уиттен медалі Виктория (VFA) Батыс Австралия Симпсон медалі (1948–1991), Грэм Мосс медалі (1995–1998)
Австралия Ұлттық футбол карнавал командалары (1908-1993)
Жыл және карнавал атыҚатысқан Австралия ұлттық футбол карнавалының командаларыАвстралия ұлттық футбол карнавалының штат тұрғынлығы ережелері бойынша өткізілген матчтары1908 Jubilee Австралазия футбол карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Жаңа Зеландия Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1911 Аделаида карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1914 Сидней футбол карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1921 Перт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1924 Хобарт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1927 Мельбурн футбол карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1930 Аделаида футбол карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1933 Сидней футбол карнавалы Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1937 Перт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1947 Хобарт футбол карнавалы Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1950 Брисбен футбол карнавалы Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1953 Аделаида футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1956 Перт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1958 Жүз жылдық карнавал Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1960 Кіші штаттар карнавалы Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Батыс Австралия 1961 Брисбен футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1966 Хобарт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1968 Кіші штаттар карнавалы Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд 1969 Аделаида футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1972 Перт футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA) Виктория (VFL) Батыс Австралия 1974 Кіші штаттар карнавалы Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Квинсленд 1975 Нокаут футбол карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия Австралия ұлттық футбол карнавалының штаттық тегі ережелері бойынша өткізілген матчтары 1979 Штаттық тегі карнавалы Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Солтүстік. Территория Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1980 Штаттық тегі карнавалы Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия 1983 Австралия футбол чемпионаттары Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1984 Австралия футбол чемпионаттары Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1985 Австралия футбол чемпионаттары Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1986 Австралия футбол чемпионаттары Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1987 Австралия футбол чемпионаттары Оңтүстік Австралия Виктория Батыс Австралия 1988 Екі жүз жылдық карнавал Әуесқойлар Канберра Жаңа Оңтүстік Уэльс Солтүстік. Территория Квинсленд Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория (VFA Виктория (VFL) Батыс Австралия 1993 Штаттық тегі чемпионаттары Жаңа Оңтүстік Уэльс / ACT Квинсленд / Солтүстік. Аумақ Оңтүстік Австралия Тасмания Виктория Батыс Австралия
Виктория мен Оңтүстік Австралия
Виктория мен Оңтүстік Австралия арасындағы бәсекелестік штаттық футболдағы ең қаһарлы деп есептелді. Екі жақта да қызу бәсекелестік болғанымен, оның мәні әлдеқандай өзгеше: Виктория үшін, штаттар аралық футболдағы ең сәтті штат ретінде, осы беделді сақтау аса маңызды болды; ал Оңтүстік Австралия үшін бәсекелестік жеккөруден туындап, викториялықтар мемлекетке тиісті құрмет көрсетпеді деген сезім болды. Көптеген футболшылар Викторияны жеңуді Оңтүстік Австралия футболының ең маңызды жетістіктерінің бірі деп атады. Нейл Керли Викторияны жеңуді клуб чемпиондығынан жоғары қойды. Викториялық футболшылар Аделаидада өткен штаттар аралық ойындарда оларға көрсетілген құштарлық пен жеккөрушілік туралы айтты. Гарри Лион жанкүйерлерді "жауыртқыш және ақылдан безген" деп сипаттап, "ойындар басталар кезде олар өкпесін тоқтатпады" деді. Пол Рус Оңтүстік Австралияда ойнаған алғашқы штаттық ойын туралы: "Футбол паркіне қадам басқанның өзіндік әсері болды. Виктория мен олардың футболына қаншалықты зұлымдықпен қарастыратынын тез түсіндім".
Виктория мен Батыс Австралия
Сонымен қатар, Виктория мен Батыс Австралия арасында да қызыл тілге келген бәсекелестік бар. Виктория мен Батыс Австралия арасындағы бәсекелестік 20 ғасырдың басында достық жарыс ретінде сипатталған. Бұл 1904 жылы Мельбурнда Виктория мен Батыс Австралия арасындағы алғашқы матчта байқалды, онда матчтан бұрын үй иелері – Виктория командасы екі жақты да қарсы алу үшін шара ұйымдастырды. Бұл шара екі тараптан да жақсы қабылданыпты. Бұл өткен жылғы Мельбурндағы Виктория мен Оңтүстік Австралия арасындағы матчтан өзгеше болды, онда мұндай шара өткізілмеген. Австралия футболы тарихындағы ең керемет матчтардың кейбірі 1980 жылдары Виктория мен Батыс Австралия арасында өтті. Батыс Австралияның бұрынғы ойыншысы Шейн Паркер бұл бәсекелестік туралы былай деді: "Мен кішкентай кезімде штаттар арасындағы матчтар ең тамаша болып есептеледі. Батыс Австралия командасының, әсіресе Викторияға қарсы ойындарына қарау – үлкен оқиға болатын".
Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралия
Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралия арасында қатыгез бәсекелестік болды, штаттар арасындағы матчтардағы жанкүйерлер әрдайым қызу және жергіліктілікке бейім болды.
Квинсленд пен Жаңа Оңтүстік Уэльс
Квинсленд пен Жаңа Оңтүстік Уэльс – регби футболы ең көп таралған екі штат. Олардың арасында Регби лигасы және Регби одағындағы қарсыластық Австралия ережелеріндегі ойындарынан да көрініс береді, себебі олар 1880 жылдары алғашқы кездесулерінен бері шамалас деңгейде ойнап келеді. Квинсленд күшті штаттар қатысатын фестивальдерге қатысудан жиі бас тартса, көршілес штаттар кейде жыл сайын кездеседі. 1970 жылдарға дейін бұл айырмашылық азайды, бірақ содан кейін болған сирек кездесулерде Квинсленд қайтадан басымдық танытты. 1980 жылдары екі штат арасындағы матчтар Регби лигасының танымалдылығын арттыру мақсатымен ұйымдастырылды.
Австралия Ұлттық футбол карнавал (1908-1993)
ХХ ғасырдың көп бөлігінде үштен бес жылға дейін ресімделген ұлттық футбол карнавалдары болды. Кейбір карнавалдардың форматы турнирдің басында іріктеу матчтарынан тұратын, ал жеңімпаздар финалда күш сынасатын. Ал кейбір карнавалдарда барлық команда қатысатын жүйе қолданылып, турнир соңында ең көп ұпай жинаған команда жеңімпаз атанды. Ұлттық футбол карнавалы 1908 жылдан 1975 жылға дейін Тұрғын жай штаты ережесі бойынша, ал 1979 жылдан 1993 жылға дейін Тегі штаты ережесі бойынша өткізілді. Жыл & Карнавал Атауы Карнавал Өтетін қала/қалалар Австралия Ұлттық Футбол Карнавалының Жеңімпаздары Тасси Медалисті Команда Карнавал Жеңімпазы (Сек. А) Карнавал Жеңімпазы (Сек. Б) Тұрғын жай штаты ережесі бойынша өткізілген матчтар 1908 Jubilee Australasian Football Carnival Мельбурн Виктория Тасмания — 1911 Adelaide Carnival Аделаида Оңтүстік Австралия — 1914 Sydney Football Carnival Сидней Виктория — 1921 Perth Football Carnival Перт Батыс Австралия — 1924 Hobart Football Carnival Хобарт Виктория — 1927 Melbourne Football Carnival Мельбурн Виктория — 1930 Adelaide Football Carnival Аделаида Виктория — 1933 Sydney Football Carnival Сидней Виктория — 1937 Perth Football Carnival Перт Виктория Мик Кронин (WAFL) 1947 Hobart Football Carnival Хобарт Виктория Тасмания Лес МакКлементсБоб Фурлер (WAFL)(ACTAFL) 1950 Brisbane Football Carnival Брисбен Виктория (VFL) Әуесқойлар Терри Кэшн (TANFL) 1953 Adelaide Football Carnival Аделаида Виктория (VFL) Мерв МакИнтош (WAFL) 1956 Perth Football Carnival Перт Виктория (VFL) Грэм Фармер (WAFL) 1958 Centenary Carnival Мельбурн Виктория (VFL) Әуесқойлар Аллен АйлеттТед Уиттен (VFL)(VFL) 1960 Minor States Carnival Канберра/Сидней Виктория (VFA) — 1961 Brisbane Football Carnival Брисбен Батыс Австралия Брайан Диксон (WAFL) 1966 Hobart Football Carnival Хобарт Виктория (VFL) Барри Кейбл (WAFL) 1968 Minor States Carnival Канберра Әуесқойлар — 1969 Adelaide Football Carnival Аделаида Виктория Питер ИкинсГрэм Моллой (WAFL)(SANFL) 1972 Perth Football Carnival Перт Виктория Кен МакОлли (WAFL) 1974 Minor States Carnival Сидней Квинсленд — 1975 Knockout Football Carnival Аделаида/Мельбурн Виктория — Тегі штаты ережесі бойынша өткізілген матчтар 1979 State of Origin Carnival Перт Батыс Австралия Квинсленд Брайан Пик (WAFL) 1980 State of Origin Carnival Аделаида Виктория Грэм Корнс (SANFL) 1983 Australian Football Championships Аделаида/Перт Батыс Австралия Стивен Майкл (WAFL) 1984 Australian Football Championships Аделаида/Перт Батыс Австралия Брэд Харди (WAFL) 1985 Australian Football Championships Аделаида/Перт Виктория Дейл Уэйтмен (VFL) 1986 Australian Football Championships Аделаида/Перт Оңтүстік Австралия Брэд Харди (WAFL) 1987 Australian Football Championships Аделаида/Перт Батыс Австралия Марк Нейли (SANFL) 1988 Bicentennial Carnival Аделаида Оңтүстік Австралия Солтүстік Территория Пол Сэлмон (VFL) 1993 State of Origin Championships Аделаида/Хобарт/Мельбурн Оңтүстік Австралия Квинсленд/Солтүстік Территория —