Мемлекеттік тегі бойынша лигасы

Кіріспе

регби лигасы жарысы – өз мемлекетінің немесе аумағының атынан ойнаған ойыншылар арасындағы спорттық іс-шара.

"Түпнұсқа мемлекетінің жарысы" – өз мемлекетінің немесе аумағының атынан ойнаған ойыншылар арасындағы спорттық іс-шараның бір түрі. "State of Origin" 1977 жылдың 8 қазанында Австралия футболында Батыс Австралия (WA) және Виктория арасында Перттегі Субиако Овалда Леон Ларкиннің бастамасымен басталды. Австралия футболына іріктеу критерийлері әртүрлі болған, бірақ көбінесе белгілі бір штаттың немесе аумақтың атынан көптеген жас ойыншылар ойнаған ойыншыларға қолданылады, сондықтан бұл жарыс "Түпнұсқа мемлекетінің жарысы" деп аталды. Регби лигасының іріктеу критерийлері басқаша – ойыншылар алғаш рет үлкендердің регби лигасынан ойнаған жеріне немесе көптеген үлкендердің жарыстарында ойнаған жеріне қарай таңдалады. Жыл сайынғы Регби лигасының "State of Origin" сериясы Австралиядағы ең танымал спорттық іс-шаралардың бірі. Бұл атау Австралиядағы шағын спорттық іс-шараларға да қолданылады, олар көбінесе отандық командаларды қамтиды. Бұл жарыс ең талантты Австралия футболшыларының Виктория футбол лигасына (VFL) өтуіне және оның штаралық матчтарға тигізген әсеріне байланысты құрылды. Ұқсас жағдай Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасының жанында болды, ол Квинсленд регби лигасының ең жақсы ойыншыларын өзіне тартты, себебі оның бәсекелестігі күштірек және қаржылық тұрғыдан тартымды болды. Бұл Жаңа Оңтүстік Уэльс клубтарының покер автоматтары арқасында қаржылық мүмкіндіктерінің артуына байланысты болды, ал Квинсленд заңдары покер автоматтарына тыйым салды.

Тарих

Мемлекетаралық футбол үшін "туған жері бойынша штат" таңдау ережелерін енгізу туралы алғашқы ұсыныс 1900 жылы жасалды. "Циник" деген атпен танымал журналист, "Рефери" атты регби футболы журналында жариялаған мақаласында Квинсленд штатына көшіп кеткен Стивен Спраггтың өзінің туған штаты – Жаңа Оңтүстік Уэльс үшін ойнауға құқығы болу керектігін айтты. Бұл өзгеріс жүзеге аспады, регби лигасы мен регби одағының бөлінуіне дейін және одан кейін де штат бойынша тұруға байланысты таңдау ережелері сақталды. Алайда, бұл идея кейіннен регби лигасы үшін қайта жандандырылды. Регби одағында болса, бұл қағидадата қолданылмады, себебі Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс командалары өкілдік құрамын жойып, клубтар сияқты бола бастады.

Регби лигасы (Австралия)

Дәстүрлі түрде, халықаралық командалардағы ойыншыларды іріктеу негізі (яғни олардың туған жері) Австралия регби лигасының штаттар аралық командаларына қолданылмайтын. Оның орнына, ойыншылар «тұрғылықты ережеге» сәйкес, өздерінің клубтық регби ойнаған штатынан өнер көрсететін, яғни тұратын ауданын білдіретін клуб үшін ойнайтын. Бұл Жаңа Оңтүстік Уэльске айқын артықшылық берді, себебі ойыншылардың оңтүстікке қоныс аударуы солтүстікке қарағанда әлдеқайда көп болды, әсіресе 1960 жылдары, NSW штатының үкіметі футбол клубтарына әлеуметтік үйлерде покер автоматтары залын орнатуға рұқсат берген кезде. Құмар ойындарынан түскен қаражатқа толы болған Сиднейдің жетекші клубтары Брисбен клубтарының қаржылай мүмкіндігіне жетпейтін Квинслендтің талантты ойыншыларына жомарт ақы төлеуге оңайлықпен батылды. Кейін журналист болған Квинслендтің бұрынғы капитаны және Австралия құрамасының вице-капитаны Джек Рирдон Сиднейде тұратын Квинслендтіктер өз штаттарының құрамына іріктелуі керек екенін алғашқы болып ұсынды. Алайда, бұл 1980 жылдың 8 шілдесінде Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд арасындағы алғашқы «түпнұсқа штаты» матчында ғана іске асты. Австралиялық регби ережелерінің тәжірибесі қайталанды, Квинслендтіктер Брисбендегі Ланг Парктегі ойынға зор қызығушылық танытты, бірақ NSW-дегі ойыншылар мен журналистер оны «ғасырдың оқиғасы емес» деп сипаттады. Осы матчта Квинсленд Жаңа Оңтүстік Уэльске жеңіліс тапсырды, ал «State of Origin» Австралияның ең қатысушылықты спорттық бәсекелестігіне айналды. Содан бері «State of Origin» матчтарының танымалдылығы төмендеген жоқ және олар Австралияның (сондай-ақ аймақтың) ең ірі спорттық оқиғаларының бірі болып қала береді. 2015 жылы Мельбурн крикет алаңында өткен ойынға рекордтық 91 513 көрермен жиналды. Жыл сайынғы үш ойыннан тұратын серияның рекорды 2015 жылы 224 135 адам қатысуымен тіркелді. 2005 жылғы серияда Квинслендте өткен екі матчқа барлығы 187 374 адам келді. Телевизиондық аудиторияның рекорды 2009 жылғы серияның бірінші ойынында тіркелді және 3,48 миллионға жетті. Квинсленд 1982–2013 жылдар аралығында 18 серияда жеңіске жетті, ал NSW 13 рет жеңіп, 2 рет тең түсті. Квинсленд қатарынан ең көп серияны жеңіп алды (2006–2013 жылдар аралығында 8 серия). Австралияның халықаралық құрамалары көбінесе «State of Origin» сериясының нәтижелеріне сүйене отырып іріктеледі. Жаңа Оңтүстік Уэльс аспан көгі түсті жейде киеді және «Блюз» деп аталады, бұл термин 1974 жылы бір журналист мақаласында қолданған кезде пайда болды. «Блюз» сол серияда жеңіске жетті, соның нәтижесінде бас жаттықтырушы Джек Гибсон: «Менің ойымша, тарақандардың тобы үшін олар жақсы ойнады» деп мәлімдеді. Квинсленд командасы күрең түсті жейде киеді және «Марунс» деп аталады. Екі команданың да жағымсыз лақап аттары бар: Жаңа Оңтүстік Уэльс – «тарақандар»; Квинсленд – «құбыршақ бақалар».

Traditionally, the basis for selecting players in representative international sides (i. e. their country of origin) did not extend to interstate sides in Australian rugby league. Instead players represented the state in which they played their club football as per the 'residency rule', in which they played for the club which represented the district they lived in. This gave a significant advantage to New South Wales, as the movement of players south was far greater than the movement north, especially beginning in the 1960s when the NSW state government allowed football clubs to install poker machine parlours at their social clubhouses. Flush with cash from their gambling interests, top Sydney clubs could easily pay lavish sums for Queensland talent that Brisbane clubs could not afford to match. Former Queensland captain and Australian vice captain Jack Reardon, who had later become a journalist, was the first to suggest that Sydney based Queenslanders should be available for selection to represent their state. This would not eventuate until decades later, however, when New South Wales and Queensland played their first "state of origin" match on 8 July 1980. The Australian rules experience was echoed, with Queenslanders showing enormous interest in the game at Lang Park, Brisbane, although NSW based players and journalists described it as "the non event of the century". Queensland defeated New South Wales in that match, and State of Origin has grown into Australia's greatest sporting rivalry. The popularity of State of Origin matches since then has not waned, and they remain one of Australia's (and indeed the region's) biggest sporting events. A record crowd of 91,513 attended a game at the Melbourne Cricket Ground in 2015. The record for the annual three game series was set in 2015, when a total of 224,135 people attended. The 2005 series saw an attendance record for a series with two matches in Queensland, with 187,374. The record television audience was set during game 1 of the 2009 series and stands at 3.48 million. Queensland has won 18 series from 1982–2013, and NSW has won 13, with 2 drawn. Queensland has won the most series in a row. (8 Series from 2006–2013). Australian international teams are often selected based on performance in the State of Origin series. New South Wales play in sky blue jerseys and are known as "the Blues", a term dating from 1974 when a journalist used the name in an article. The Blues won that series, leading coach Jack Gibson to comment: "I thought they went pretty well for a bunch of cockroaches". The Queensland team plays in a maroon jersey, and are called "the Maroons". Both teams also have unbecoming nicknames – New South Wales: "the Cockroaches"; Queensland: "the Cane Toads".

Австралиялық футбол

Бірінші "тегі мемлекет" ойыны 1977 жылғы 8 қазанда Перттегі Субиако Овалында Батыс Австралия (ВА) мен Виктория арасындағы австралиялық футбол матчы болды. Батыс Австралия Футбол Лигасының (ВАФЛ) Субиако футбол клубының маркетинг менеджері Леон Ларкин ойынға дайындық жұмыстары аяқталуына екі жыл бұрын VFL-мен келіссөздер жүргізді. Дегенмен, 1990-шы жылдары VFL-дің ұлттық клубтық жарысқа, Австралия Футбол Лигасына (АФЛ) өзгеруі сияқты түрлі факторларға байланысты келушілер саны мен қызығушылық азайды. АФЛ ойыншыларының қатысуымен өткен соңғы ресми "Тегі мемлекет" ойыны 1999 жылы өтті. Бірақ, 1996 жылдан 2019 жылға дейін әр жыл сайын ардагерлер ойыны ұйымдастырылды. Австралия Футбол Даңқының құрметті матчы Виктория және Австралияның қалған бөлігін ұсынушы Dream Team командалары арасында 2008 жылғы 10 мамырда Австралия футболының 150 жылдығын тойлау мақсатында өткізілді; ал 2019–20 жылғы Австралияның өрт сәулесінен зардап шеккендерге көмек көрсету үшін "Тегі мемлекет" ойыны – Виктория және Австралияның қалған бөлігін ұсынушы All Stars командалары арасында қаржы жинау мақсатында ұйымдастырылды.

Регби лигасы (Англия)

Австралиялық регби лигасының State of Origin сериясының сәттілігі 2001 жылы Англиядағы округтер аралық ойындарды «Origin Series» деген атпен қайта жандандырды. Бірақ, 2003 жылы ойындардың тығыздығының артуы және лига жанкүйерлерінің жалпы бейжайдығына байланысты қайта жаңғыру тоқтатылды. 2011-2013 жылдары өткен Халықаралық Origin матчы, көбінесе Англияның Ұлттық құрама командасы Австралия және Жаңа Зеландия жұлдыздарына қарсы, негізінен Англиядағы Суперлигада өткендіктен, жұлдыздар ойыны сипатында болды.