Кіріспе

Компьютерлік диагностикалық бағдарламалық құрал INTERNIST I – 1970 жылдардың басында Питтсбург университетінде білім беру мақсатында жасалған, кең қамтылымды компьютерлік шешім ағашы. INTERNIST жүйесін негізінен жасанды интеллект саласындағы пионер және компьютерлік ғалым Гарри Попл, Питтсбург университетінің медицина мектебінің ішкі медицина кафедрасының төрағасы Джек Д. Майерстің диагностикалық білімін жинақтау үшін жобалады. Зерттеу ресурстары бөлімі және Ұлттық медицина кітапханасы INTERNIST I жобасын қаржыландырды. Жобаның маңызды серіктестері Рэндольф А. Миллер және Кеннет "Кейси" Куэйл болды, олар INTERNIST және оның кейінгі нұсқаларын іске асыруға үлкен үлес қосты.

Даму

INTERNIST I – DIALOG жүйесінің мұрагері. Он жыл бойы INTERNIST I Питтсбургтегі «Клиникалық диагностикадағы мәселелерді шешу логикасы» атты курстың негізгі бөлігі болды. Факультет сарапшыларымен консультациялар кезінде жүйеге деректерді енгізу және жаңарту жауапкершілігі курсқа тіміскен төртінші курс студенттеріне жүктелді. Бұл студенттер стандартты клиникалық-патологиялық есептердің нәтижелерін кодтады. 1982 жылға қарай INTERNIST I жобасы он бес адам-жылдық еңбек көлемін құрады және кейбір мәліметтер бойынша ішкі медицинадағы барлық мүмкін диагноздардың 70-80% қамтылды. Операторлар жүйеге енгізген деректерге белгілер мен симптомдар, зертханалық нәтижелер және науқастың өзге де анамнезі кірді. INTERNIST I-дегі басқа зерттеушілер басқа медициналық сарапшы жүйелерді құрастырушылардың Байес статистикалық модельдерін немесе үлгіні тану әдістерін қабылдауын ұстанбады. Себебі, Майерс түсіндіргендей, «дәрігерлердің диагнозға жету үшін қолданатын әдісі күрделі ақпаратты өңдеуді талап етеді, бұл көптеген компьютерлік жүйелердің статистикалық манипуляцияларына ұқсамайды». INTERNIST I оның орнына ішкі медицина саласында диагноз қою үшін қуатты рейтингтік алгоритмді пайдаланды. INTERNIST I-ді басқаратын эвристикалық ережелер мәселелік аймақтарды құру үшін бөлу алгоритміне және диагностикалық мүмкіндіктерді жою үшін шығару функцияларына сүйенді. Бұл ережелер өз кезегінде жүйе жадындағы ауру профильдеріне негізделген диагноздар тізімін жасады. Егер жүйе диагнозды анықтай алмаса, ол қосымша сұрақтар қойып немесе құпияны ашу үшін қосымша тексерулер немесе байқаулар жасауды ұсынды. INTERNIST I науқаста тек бір ауру белгілі болғанда жақсы жұмыс істеді, бірақ бірнеше аурудың бірдей болған күрделі жағдайларды нашар шешті. Мұның себебі жүйе тек иерархиялық немесе таксономиялық шешім ағашы логикасына негізделгендігінде болды, ол әрбір ауру профилін тек бір «аналық» ауру класына байланыстырды.

INTERNIST-I-ді қолдану

1970 жылдардың аяғына қарай INTERNIST I Питтсбургтегі Пресвитериан университетінің ауруханасында кеңес беру бағдарламасы және білім беру "викторинасы" ретінде сынақтан өтіп жатты. INTERNIST I-ді жасаушылар жүйенің бір күні алыс аймақтарда – ауылдық жерлерде, ғарышта, сондай-ақ шетелдік әскери базаларда, мамандардың жетіспеушілігіне немесе қол жетімсіздігіне байланысты пайдалы болатынына үміттенді. Алайда, INTERNIST I-ді пайдаланғысы келген дәрігерлер мен фельдшерлер оқу кезеңінің ұзақтығына және интерфейстің қиындығына тап болды. INTERNIST I-мен жүргізілген орташа кеңес беруге тридцатьтан тоқсан минутқа дейін уақыт кетті, бұл көптеген клиникалар үшін тым ұзақ болды. Бұл мәселені шешу үшін жақын орналасқан Карнеги-Меллон университетінің ғалымдары ZOG деп аталатын бағдарлама жасады, ол жүйемен таныс емес адамдарға оны жылдам игеруге көмектесті. INTERNIST I зерттеу құралы ретіндегі бастапқы статусынан ешқашан шыққан жоқ. Мысалы, 1970 жылдардың ортасында жүйенің білімдік базасынан "жасанды науқастардың" "синтетикалық" жағдайларын алуға жасалған сәтсіз әрекет жүйенің практикалық тұрғыдан "беткейлігін" анық көрсетті.

INTERNIST-I және QMR

INTERNIST I-нің алғашқы нұсқасында (1974 жылы аяқталған) компьютерлік бағдарлама дәрігерді диагностикалық мәселені шеше алмайтын жағдайға түсірді немесе деректерді енгізумен ғана айналысатын "бейтарап бақылаушы" ретінде қарастырды. Миллер және оның әріптестері 1980 жылдары бұл мүмкіндікті кемшілік деп санады, INTERNIST I-ді медициналық сарапшы жүйелері үшін ескірген "Грек Оракулы" моделінің мысалы ретінде сынға алды. 1980 жылдардың ортасында Питтсбург университетінде жасалған Quick Medical Reference (QMR) микрокомпьютерлік кеңесшісі INTERNIST I-нің орнын басты. QMR, INTERNIST I-нің техникалық және философиялық кемшіліктерін түзету мақсатымен жасалған болатын, бірақ INTERNIST I үшін әзірленген көптеген алгоритмдерге әлі де тәуелді болды, сондықтан бұл екі жүйе көбінесе INTERNIST I/QMR деп аталады. INTERNIST I-нің басты бәсекелестері CASNET, MYCIN және PIP болды.