Кіріспе
Американдық саясаткер (туған 1939)
Мартин Джеймс Шрайбер ( /ˈʃraɪbər/ SHRYbər; 8 сәуірде 1939 жылы туған) – американдық саясаткер, баспагер, автор және лоббист. 1971-1977 жылдар аралығында Висконсин штатының 38-ші вице-губернаторы, ал (Патрик Люси отставкаға кеткеннен кейін) 1977-1979 жылдар аралығында Висконсин штатының 39-шы губернаторы қызметін атқарды. Шрайбер Альцгеймер ауруы және деменция мәселелері бойынша жақтаушы болып табылады.
Ерте өмір және білім
Шрайбер Висконсин штатының Милуоки қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Мартин Э. Шрайбер Висконсин штатының Ассамблеясының республикалық мүшесі (1941–1944) болды, ал кейін Милуоки қалалық кеңесінің мүшесі (1944–1976) қызметін атқарды. Кіші Шрайбер 1956 жылы Милуоки лютерандық орта мектебінен сайланған өкіл ретінде «Badger Boys State» жастар үкіметі және көшбасшылық бағдарламасына қатысты. Ол Вальпараисо университеті мен Висконсин–Милваки университетінде оқыды, онда «Tau Kappa Epsilon» студенттік братствосының мүшесі болып, қалалық зерттеулер мамандығын меңгерді. Кейіннен ол 1964 жылы Маркетт университетінің құқық мектебінен заң докторы (J.D.) дәрежесін алды.
Саяси мансап
Демократ Шрайбер 1963 жылдан 1971 жылға дейін Висконсин штатының сенатында қызмет етті. Саяси мансабында Шрайбер білім беру, балалар мәселелері, тұтынушылардың құқықтарын қорғау, сондай-ақ жұмысшылар мен қарт адамдардың құқықтарына ерекше назар бөлді. Шрайбер 23 жасында сайланғандықтан штат тарихындағы ең жас сенатор атанды. 1970 жылы ол Луси-Шрайбер тізімі бойынша вице-губернатор болып сайланды. 1972 жылы Шрайбер Ұлттық вице-губернаторлар қауымдастығының ең жас төрағасы болып сайланды.
Висконсин губернаторы
1977 жылдың шілдесінде Люси Мексикадағы АҚШ елшісі болу үшін отставкаға кеткеннен кейін, Шрайбер оның қалған төрт жылдық мерзімінде губернаторлыққа тағайындалды. 1978 жылғы сайлауда Шрайберге құрылысшы Дэвид Карли күшті қарсылық көрсетті. Бас сайлауда саясатқа жаңа келген Ли С. Дрейфус, халыққа жақын республикашыл және шебер тілші, дәстүрлі емес науқан жүргізіп, Люси мен Шрайбердің салық және үлкен үкіметке қатысты саясатына қарсы сәтті шабуыл жасады. Шрайбер 54 пайызға 44 пайызбен жеңіліске ұшырады. Сайлаудан кейін Шрайбер Висконсин штатының Стивенс-Пойнт қаласына көшіп, Sentry Insurance компаниясының вице-президенті болды. Ол 1982 жылы қайтадан губернаторлыққа үміткер болып, Висконсин штатының Табиғи ресурстар департаментінің бұрынғы басшысы Энтони С. Эрлге қарсы науқан жүргізді. Бірақ ол Демократиялық партияның ішкі сайлауынан өте алмады және Sentry Insurance компаниясына қайта оралды. Шрайбер 1988 жылы тағы да үміткерлікке түсіп, Милуоки қаласының мэрі лауазымын меңдегісі келді, бірақ Джон Норквист одан озып кетті. 1988 жылы, штаттық басқарудан кеткеннен кейін, Шрайбер жеке қоғамдық істер жөніндегі консалтингтік фирмасын құрып, табысты лоббист атанды.
Жеке өмір
1961 жылы Шрайбер Элейн Тэниге үйленді және олардың төрт баласы болды. Шрайбер сонымен қатар Милуоки қалалық кітапханасының қамқорлар кеңесінде қызмет етеді. Оның әйелі Элейн бұрын Милуоки қалалық мектебінде мұғалім болған. Элейн 2022 жылдың 25 сәуірінде Альцгеймер ауруынан қайтыс болды.
Деменция мен Альцгеймердің мүддесін қорғау
Шрайбер Альцгеймер ауруымен күрескен әйеліне күтім жасаудағы тәжірибесін егжей-тегжейлі баяндайтын "Менің екі Элейнім: Альцгеймерге күтім жасаушы ретінде үйрену, күресу және аман қалу" кітабының авторы. Шрайбер "Элейн және достары күтім көрсетушілерге көмек орталығының" құрылуына көмектесті және Альцгеймер ауруына қатысты мәселелер бойынша жиі сөз сөйлейді. Оның кітабы Caring.com сайтында "2018 жылғы ең жақсы күтім кітаптарының" бірі деп танылды. Шрайбер Альцгеймер қауымдастығына "Бірге күштірек" атты хабарнамалық бағдарламасын іске қосуға көмектесті. Ол сондай-ақ Висконсин штатының мемлекеттік органдарымен және бизнес топтарымен бірлесіп, "Демменцияға бейімделген жұмыс берушілер" құралдар жинағын жасауға көмектесті, оны адам ресурстарын басқару бөлімдері мен қызметкерлерге көмек көрсету бағдарламалары пайдаланады.