Кіріспе

1971 жылғы "And the Band Played Waltzing Matilda" әні – 1971 жылы Шотландияда туған австралиялық әнші-әндер авторы Эрик Богл жазған ән. Ән соғысты бекершілік және қорқынышты деп бейнелейді, сонымен қатар оны қастерлеуге тырысатындарды сынап көрсетеді. Бұл әнде Бірінші дүниежүзілік соғыстың Галлиполи шайқасында жарақат алған жас австралиялық сарбаздың басынан өткен оқиға айтылады. Соғысқа дейін Австралияның аймақтарын аралаған басты кейіпкер, шайқаста аяқтарынан айырылып, ауыр эмоционалдық күйзеліске ұшырайды. Арадан жылдар өткен соң ол басқа ардагерлердің қазасын көреді, ал жас буын ардагерлер мен олардың күресіне немқұрайлылықпен қарай бастайды. Әннің соңында австралиялық ақын Банжо Патерсонның 1895 жылғы "Waltzing Matilda" әнінің мелодиясы мен бірнеше шумағы қолданылады. Әннің көптеген кавер-версиялары орындалып, жазылған, сондай-ақ оның көптеген нұсқалары шетел тілдерінде де жазылды.

Жазба

Ән Австралиялық қарт адамның естеліктерінен құралған. Жас кезінде ол Австралияның ауылдық аймандарын шарлап, "Матильдамен вальс билеген" (портативті ұйықтау құралдары мен багаждың жиынтығын алып жүретін). 1915 жылы ол Австралия қарулы күштеріне қосылып, Галлиполиге жіберілді. "Он шаршаңқы апта" бойы, өлі денелер "оның төңірегіне үйіліп" жатқанда, ол тірі қалды. Соңында, ол снаряд жарылысынан жарақаттанады және ауруханада оянады, аяқтарының жоқ екенін біледі. Ол мұны өлімнен де жаман тағдыр деп жариялайды, себебі ол енді "Матильдамен вальс билей алмайды". Жас сарбаздарды тасымалдаған кеме Австралиядан кеткен кезде, оркестр "Waltzing Matilda" әнін орындап, көпшілік желектермен қошталды. Мүгедек баяндамашы оралғанда, "аяқсыз, қолсыз, соқыр, ақыл-есі дұрыс емес" адамдар сол әнді тыңдап, пандуспен төмен түседі. Қарт кісі ретінде ол қазір өз әріптестерінің Анзак күні шерулерін өз террасасынан қадағалайды. Соғыс естеліктерден мүлдем шығып бара жатқанда, жастар осы мерекелердің мағынасын сұрап, ол да солай ойлай бастайды. Әр жыл сайын шерулер азайып, "көбінесе қарттар жоғалып барады", - дейді ол. Бір күні, "ешкім де қатыспайтын болады" деп көреді ол.

Мұқабалар

Әнді алғаш рет Джон Керри 1975 жылы Австралияның M7 лейблінде шығарған. The Sands Family, Skids, John Williamson, The Bushwackers және Kruger Brothers блюграсс тобы, Redgum, John Schumann, Tickawinda (Rosemary Lane альбомында), Orthodox Celts, The Houghton Weavers, The Pogues және Bread and Roses орындаған. Одри Олд Мезера (Биллабонг әнінің альбомында), ал Гаррисон Киллор оны радиошоуында «Прериядағы үй серігі» барысында, егер АНЗАК күні (25 сәуір) сенбіге түсетін болса орындаған, сондай-ақ өзінің жекелеп өңдеген нұсқасын – «Топ жұлдызды байрақты орындады» деген тақырыпта орындады. Фил Колтер өзінің 2007 жылғы «Timeless Tranquility – 20 жылдық мереке» альбомында әнге кавер жасады. Америкалық Вьетнам соғысының ардагері және «Құрмет медалімен» марапатталған сенатор Боб Керри, соғыста аяғының жартысын жоғалтқаннан кейін, 1988 жылы АҚШ Сенатына сайланған соң, қолдаушыларына осы әнді орындады және 2002 жылы шыққан автобиографиясының тақырыбы үшін әннің алғашқы шумағын алды: «Мен жас болғанда: естеліктер».

Марапаттаулар мен марапаттар

1986 жылы ән Австралия және Жаңа Зеландияның Орындаушылар мен Авторлар Қоғамы (APRA) тарапынан алтын наградамен марапатталды. 2001 жылдың мамыр айында APRA өзiнiң 75 жылдығын тойлау аясында "And the Band Played Waltzing Matilda" әнін барлық уақыттың үздік 30 австралиялық әнінің қатарына қосты.