Кіріспе

Очница – Молдованың солтүстігіндегі аудан (район), әкімшілік орталығы Очница қаласы. Басқа ірі қалалар – Отачи және Фрунза. 2011 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны 56 100 адамды құрады.

Тарих

Ауданның алғашқы қонысы туралы мәліметтер 1419 жылға дейін жетеді, сол кезде Отачи қаласы, Stânca Vămii деп аталып тіркелген. 1422–1431 жылдар аралығындағы аудандық қалалардың тарихи айғақтары, жергілікті жерлер алғаш рет тізімделген кезде: Hădărăuți, Mihălășeni, Lipnic, Naslavcea және тағы да басқалары. 1470 жылдың 20 тамызында Липникте (Липинци) Липник өзені бойындағы атақты шайқас болды, онда Ұлы Стефан басқарған молдаван әскері Мұртаза басқарған Қырым хандығының әскерлерін жеңіске жеткізді. Шайқастан кейін ханның ұлы мен оның інісі Еминек тұтқынға алынып, әкелінді. Келесі ғасырларда ауданның бүгінгі шекарасына жақын жерлер Молдавия княздығының құрамында болды: Литва Ұлы княздығы, кейін Польша-Литва одағы және Ресей империясы. 1812 жылы Бухарест шартынан кейін Ресей империясы ауданды және Бессарабияны толығымен басып алды. 1918 жылы Бессарабияның Румыниямен бірігуі нәтижесінде аймақ Хотин уезінің құрамына кірді. 1940 жылы Молотов-Риббентроп пактісінен кейін Бессарабия Кеңес Одағы тарапынан басып алынды. 2004 жылы ауданда 56 500 адам тұрды.

География

Очница ауданы Молдованың солтүстігінде орналасқан; батысында Бричени ауданымен, оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында Эдинец және Дондушени аудандарымен шекаралас. Солтүстікке қарай Украинамен шекаралас, 27°10′ батыс және 27°50′ батыс бойында және 48°25′ солтүстік ендігі аралығында. Молдова Республикасының ең солтүстік нүктесі Очница ауданында орналасқан: Наславчеа ауылы, координаттары: 48°28′02″ солтүстік ендігі, 27°35′04″ шығыс бойында. Жер бедері негізінен жазықтар мен көлбеу төбелерден тұрады. Көптеген кішкентай өзендер мен аңғарлар жер бедерін ойып, зақымдайды. Осы жерде әктас тастар көрінеді, олар Тольтр деп аталатын тасты далаларды құрайды. Ауданнан құрылысқа қолданылатын бағалы материалдар: әктас, кварц құмы, сазды тақтатас өндіріледі. Ауданның ең жоғары нүктесі Хадраути ауылының жанында орналасқан, биіктігі .

Климат

Очница ауданында орташа континенталды климат басым және төрт маусым анық көрінеді. Қысы жұмсақ, көктемі тұрақсыз және қысқа, жазы ұзақ және жылы, ал күзі ұзақ және күннөлді. Ауаның орташа температурасы жылына 165-200 күн бойы оң болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 370-560 мм аралығында, оның шамамен 10% қар түрінде жауады, ол қыс бойы бірнеше рет еріп қайта жауып қалуы мүмкін.

Фауна

Ауданның фаунасы Орталық және Шығыс Еуропаға тән және мыналарды қамтиды: кірпілер, жабайы шошқалар, түлкілер, қояндар, борсықтар, жолақ шұбарлар және сирек бұғылар, дақты бұғылар, қасқырлар мен енот-ракун.

Флора

Ормандар аудан аумағының 13,7% -ын құрайды, олардың ішінде жалпы емен, кесек емен, алмұрт, липа және есен жатады. Басқа өсімдіктер: бетеге, қызыл ие, көктемгі гүл, пион және тағы да басқалары.

Өзендер

Очница ауданы екі өзеннің алабында орналасқан. Нистру өзені шығыс-орталық бөлігінде жатыр және салаларымен бірге аудан арқылы 20-30 км-ге ағып өтеді. Прут өзенінің алабы ауданның оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, ал жоғарғы ағысында Раковац және Цюхур өзендері құйып кіреді.

Демография

2012 жылдың 1 қаңтарында аудан халқы 55 800 адамды құрады, оның ішінде 35,0% қалалық, ал 65,0% ауылдық тұрғындар. Туу көрсеткіші (2010): 507 (1000 адамға 9,0)
Өлім көрсеткіші (2010): 828 (1000 адамға 14,7)
Табиғи өсім (2010): 321 (1000 адамға -5,7)

Этностық топтар

Этникалық топ Молдовалықтардың жалпы санының %-ы * 62,4 украиндықтар 25,3 романдар 6,8 орыстар 4,3 румындар * 0,6 гагауздар 0,1 болгарлар 0,1 басқалар 0,4 жарияланбаған 0,79
Түсініктеме: * Молдовалықтар мен румындардың этникалық идентификациясына қатысты пікір қақтығыстары әлі де жалғасуда.

Дін

Христиандар – 97,2%
Православ христиандар – 95,7%
Протестанттар – 1,3%
Баптистер – 0,6%
Евангелистер – 0,4%
Жетінші күн адвентистері – 0,2%
Пятидесятниктер – 0,1%
Католиктер – 0,2%
Басқалары – 2,3%
Дінсіздер – 0,5%

Экономика

Ауыл шаруашылығы аудан экономикасында орталық рөл атқарады. Ауыл шаруашылығында соңғы жылдары нарықтық экономикаға өтуге байланысты, орталықтандырылған басқару әдістерінен бас тарту, меншік қатынастары мен басқару нысандарының өзгеруіне байланысты өндіріс қатынастарында радикалды өзгерістер болды. Институционалдық тұрғыдан алғанда, ауданның ауыл шаруашылығы секторы көптеген ұйымдық және құқықтық формаларды қамтиды: 2448 гектар жерді өңдейтін 3 ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі, 3508 гектар жерді өңдейтін 3 акционерлік қоғам, жалпы ауданы 13 328 гектар болатын 28 жауапкершілігі шектеулі серіктестік, жалпы ауданы 8458 гектар болатын 42 шаруашылық және 3979 гектар егістік жер жеке өңделеді. Аудан бойынша барлығы 5015 тіркелген компания бар. Аудандық ауыл шаруашылығы және азық-түлік басқармасы өз жұмысын ірі және шағын шаруашылықтардың басшыларын және мамандарын ұйымдастыруға және оқытуға бағыттайды. Күтілетін нәтижелерге жетуде ауыл шаруашылығы техникасының маңызы зор. Ауданның тракторлар мен ауыл шаруашылығы техникасы паркі: Тракторлар – 450 дана, комбайндар – 78 дана, себу машиналары – 172 дана, егіс машиналары – 190 дана, суару машиналары – 46 дана, комбинирленген машиналары – 10 дана, тың машиналары – 201 дана.

Көлік

Темір жол тауарлар мен отынды тасымалдаудың басты арнасы, сонымен қатар Чишинев, Бальц, Черновцы, Яссы, Мәскеу, Киев, Санкт-Петербург және тағы да басқа қалаларға адамдарды тасымалдау жолдары да осы арқылы жүзеге асырылады. Отачи–Фрунза–Очница қалалары арқылы өтетін Бальц–Черновцы темір жолы 1892-1897 жылдар аралығында салынды, сол кезде құжатталған және 1897 жылы салынған Очница темір жол стансасына бағытталған болатын. Көлік тасымалы жолаушылар тасымалы үшін маңызды, бағыттары көбінесе облысаралық, республикааралық және халықаралық болып табылады.

Саясат

Очница ауданы "Қызыл солтүстік" деп аталатын аймақта орналасқан, онда 2001 жылғы сайлаудан бастап Молдова Республикасы Коммунистер партиясы (МРКП) 50%-дан астам дауыс алып келді. Бірақ соңғы үш сайлауда коммунистердің қолдауы үздіксіз төмендеп келеді. Аудан Днестр еурорегионының негіз қалаушы мүшелерінің бірі болып табылады. Соңғы үш сайлауда Еуропалық интеграция одағы (ЕИО) дауыстарын 104%-ға ұлғайтты.

Білім

Очница ауданында 32 білім беру мекемесі жұмыс істейді: мектептерде – 5482 бала, агроколледжде – 242 студент, көп салалы кәсіптік-техникалық училищелерде – 196 оқушы. Қазіргі таңда аудандағы білім беру мекемелерінде 652 мұғалім жұмыс істейді. 2010 жылғы білім беру реформасынан кейін гимназиялар мен лицейлерді көбейту, ал барлық орта мектептерді жабу ұсынылып отыр.

Мәдениет

Очница ауданында алты мұражай, 153 көркем туынды, «үлгілі» атағы бар 15 музыкалық топ және 30 қоғамдық кітапхана бар.

Денсаулық

Очница ауданында 200 төсектік жалпы қоры бар екі аурухана, 20 отбасылық дәрігер кабинетінен тұратын отбасылық дәрігерлер орталығы, алты денсаулық сақтау орталығы және бір медициналық пункт бар. Денсаулық сақтау жүйесінде 96 дәрігер, 322 орта медициналық қызметкер және 218 қосымша медициналық персонал жұмыс істейді.