Кіріспе

Пакистандық саясаткер (1935–2015)

Абдул Хафиз Пирзада (24 ақпан 1935 – 1 қыркүйек 2015) – пакистандық заңгер, құқық теориясының маманы және саясаткер. 1971 жылдан 1977 жылға дейін президент, кейін премьер-министр Зұлфиқар Әли Бхуттоның басқаруымен ақпарат министрі, заң министрі, қаржы министрі және білім министрі қызметтерін атқарды. Заң министрі ретінде 1973 жылы қабылданған Пәкістан Конституциясын жасаудағы басты автор ретінде танылады. Линкольн Иннісінде адвокаттық білімін алған Пирзада Пәкістан Халық партиясының негіс қалаушыларының бірі болды. 1970 жылғы сайлауда Ұлттық Ассамблеяға сайланды және Бхутто үкіметінде бірнеше министрлік портфельді иеленді. 1977 жылы генерал Зия-ұл-Хақ үкіметі құлатылғаннан кейін Пирзада Бхуттоның кісі өлтіру ісі бойынша қылмыстық процесінде қорғауға көмектесуге тырысты, бірақ сәтті болмады. Ол қысқа мерзімге ППП-ны басқарды, содан кейін Зия режимімен түрмеге қамалды. Беназир Бхуттомен келіспеушіліктерге байланысты партиядан шығып, саясаттан зейнеткерлікке шықты. Жеке практикаға оралған Пирзада Жоғарғы соттың аға адвокаты дәрежесіне жетіп, елдің жетекші заңгерлерінің біріне айналды. 1 қыркүйек 2015 жылы Редингтегі Корольдік Беркшир ауруханасында туындаған денсаулық проблемаларынан көз жұмды. Ол "Пәкістан Конституциясының әкесі" деп есептеледі.

Жас шағы мен отбасы

Абдул Хафиз Пирзада Британдық Үндістанның Синд провинциясының Суккур қаласында дүниеге келген. Ол Синд отбасынан шыққан, Синдтің бұрынғы бас министрі Абдул Саттар Пирзаданың ұлы. Оның отбасы саясатта белсенділігін сақтап келеді: оның інісі Абдул Мүжиб Пәкістан Мұсылман Лигасының (Ф) мүшесі. Пирзада Карачи университетінде заңгерлік білімін алып, кейін Синд университетінде заң ғылымдары магистрі дәрежесін бітірген. Ол сондай-ақ университетте саяси ғылымдардан магистрлік диплом алды, диссертациясында Совет Одағы мен коммунизмнің өрлеуіне қатысты мәселелерді зерттеді. Одан кейін ол Лондондағы Линкольн Инн заң мектебінде адвокаттыққа дайындалды, бұл дәстүр әкесі мен атасы да өтеген жол еді. Пирзада заңгерлік мансабын Синд жоғары сотында бастады, ол кезде Батыс Пәкістан жоғары соты деп аталды. Ол әріптес заңгер Зұлфиқар Әли Бхуттомен алғаш рет Карачидегі Дингомал Рамчандани заң фирмасында жұмыс істеген кезде танысты.

PPP негізін қалаушы және федералды министр

Пирзада 1967 жылғы 30 қарашада Бхутто басшылығымен құрылған Пәкістан Халық партиясын құрған 30 мүшесінің бірі болды. Әюп ханның әскери режимі қозғаған істерде Бхуттоның заңгерлік өкілі ретінде Пирзада істерді сәтті қорғап, партиядағы ықпалын арттырды. 1970 жылғы жалпы сайлауда Пирзада Малир округінен Ұлттық Ассамблеяның депутаты болып сайланды, ол үшін 64 000 дауыс жинады.

Конституцияның атасы

1973 жылы Пирзада Махмуд Әли Касури Бхуттомен туындаған келіспеушіліктерге байланысты қызметтен кеткеннен кейін Заң және Әділет министрлігін басқарды. Пирзада 1973 жылғы Конституцияны жасауға және оның қабылдануына зор үлес қосты.

Үкіметтің келіссөз тобының мүшесі

1977 жылы Пирзада қаржы министрі болып тағайындалды. 1977 жылы тағы да МНА болып сайланған Пирзада, PNA оппозициялық тобымен сәтсіз келіссөздер жүргізген үш мүшелі үкіметтік делегацияның маңызды мүшесі болды. Ол сол кезде үш айдан астам уақыт бойы Пәкістанның қаржы министрі қызметін атқарды, бірақ ППП басқарған үкіметті генерал Зия-ұл-Хак (Fair Play-ге қараңыз), сол кезде Әскер Бас штабының бастығы, әскери төңкеріс арқылы құлатты.

Төңкеріс және тұтқындалу

1977 жылдың 17 қыркүйегінде Пирзада, доктор Хасан және Бхутто әскери полициямен қамауға алынды, бірақ 1978 жылы босатылды.