Кіріспе

Джеймс Данфорт (13 шілде 1940 жылы туған) – американдық тоқтау анимациясының суретшісі, модельдік анимациясымен, фондық сурет салумен және «Динозаврлар жерді билегенде» (1970) фильміндегі жұмысымен танымал. Бұл фильм Рэй Гаррихаузеннің «Бір миллион жыл б.э.» (1967) фильмінің тақырыптық жалғасы болды. Кейін ол Рэй Гаррихаузенмен «Титандардың қақтығысы» (1981) фильмінде жұмыс істеді, негізінен қанатты жылқы Пегас анимациясын жасаумен айналысты. Данфорт Джордж Палдың «Доктор Лаоның 7 жағы» (1964) және «Динозаврлар жерді билегенде» (1970) фильмдері үшін екі рет «Визуалды эффекттер» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Мансап

Денфорттың алғашқы кәсіби жұмысы теледидарда балшықтан анимация жасаудың алғашқы жасампазы Арт Клоки үшін мүсінші және суретші болып жұмыс істеу болды, ол 1950 жылдары сүйікті балалар сериясы «Гамби»ді (1957-1969) жасаған еді.

1960 жылдар

Денфорт кейіннен Project Unlimited арнайы эффекттер компаниясына жұмысқа қабылданды және Джордж Палдың 1960 жылы шыққан, мақтанышқа толы ғылыми-фантастикалық фильмі «Уақыт машинасы» (1960) фильміндегі эффекттер техникасының командасына көмектесті, ол сол жылы «Ең үздік визуалды эффекттер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Project Unlimited компаниясындағы екі аниматормен және суретшілер мен техниктер тобымен бірге жұмыс істеген Денфорт «Жекпе-жекші Джек» (1962) фантастикалық фильмі үшін модельдік анимация эффекттерін жасады, бұл фильм «Синдбадтың жетінші саяхаты» (1958) фильміне өте ұқсас, екі фильмнің де сюжеті, режиссері – Натан Джуран және басты рөлдердегі актерлер – Кервин Мэтьюз және Торин Тэтчер ортақ. Project Unlimited компаниясында жұмыс істеген кезінде Денфорт Джордж Палдан «Доктор Лаоның жеті беті» (1964) фильмі үшін модельдік анимация жасауды қайтадан тапсырды.

1960 жылдардың соңында Денфорт әріптес режиссер Деннис Муренге (кейін Джордж Лукастың Industrial Light and Magic (ILM) арнайы эффекттер студиясының басшысы, сондай-ақ бірнеше «Оскар» сыйлығының иегері) «Эквинокс – Ғажап әлемге саяхат» атты 16 мм қысқаметражды фильм түсіруге көмектесті. Бұл фильмді продюсер Джек Х. Харрис кейін «Эквинокс» (1970) толық метражды фильмі ретінде кеңейтті, ол кейін VHS форматында «Адамқорлық» деген атпен шықты. Денфорт фильмде бірнеше «массовка» рөлінде ойнады және камераларды анимациялауға, фон бояуға, декорациялар мен жабдықтар құрастыруға көмектесті, бірақ фильмнің тоқтату анимациясын жасаған жоқ (оны Дейв Аллен мен Деннис Мурен жасады). (Джим Данфорттың суреті және «Эквинокс» фильмінен алынған фондық сурет, авторлық құқығы 1965, 2006 Сьюзан Тернерге тиесілі).

1970 жылдар

1966 жылы түсірілген «One Million Years B.C.» фильмінің жалғасын жасауды қалаған (және сол кезде «The Valley of Gwangi» фильмінде жұмыс істеп жүрген Гаррихаузенді қайтадан жалдау мүмкін болмағандықтан) Англияның «Hammer Films» компаниясы Дэнфортты динозаврларды анимациялауға шақырды. Дэнфорт динозавр моделінің эмоцияларды шынайы жеткізу қабілетін жетілдірді және әр кадр түсірілімі кезінде олардың бөліктерін жылжыту үшін жіңішке сымдарды пайдалану арқылы модельдер анимациясы үшін қозғалыс бұлыңқырауын (motion blur) алғаш рет қолданды. Бұл фильм оған екінші рет «Оскар» сыйлығының «Ең үздік визуалды эффекттер» номинациясын әкелді, бірақ ол «Disney» компаниясының «Bedknobs and Broomsticks» (1970) фильміне есе жіберді. Ол бұл номинацияны Роджер Дикенмен бөлісті. 1970 жылдардың басында Дэнфорт фильм продюсері Гарри Солтцман үшін түсірілмеген «Cold War in a Country Garden» («Микронауттар» деп те аталады) фильмі үшін арнайы эффекттердің сынақтарын жасады. Бұл ұсынылып отырған фильм шағын шпиондар туралы болды және кинотарихшысы Джон Броснан оны «кішірейтілген адам» тақырыбындағы фильмдер циклының бір бөлігі деп атады, оның ең көрнекті мысалы – «Fantastic Voyage» (1966) фильмі. Дэнфорттың жұмысы «камера төмен қарай жылған кезде шыныға бояу салу арқылы тірі түсірілген кадрларды біріктіруді қамтыды». 1970 жылдардың басында Дэнфорт андеграундтық көркем фильм «Flesh Gordon» (1974) үшін «құмырсқа адам» анимациялық моделін жасауға шақырылды. Фильмнің жартылай порнографиялық комедия екендігіне наразы болған Дэнфорт өзінің атын титрлерге енгізбеуді сұрады, бірақ фильмнің продюсері Говард Зием оның атын «Mij Htrofnad» (кері жазылған) түрінде енгізді. Содан кейін Дэнфорт продюсер, актер (кейін режиссер) Дэн О'Бэннонмен және тұңғыш рет режиссерлік жұмыс істеп отырған Джон Карпентермен бірге тәуелсіз контрмәдениеттік ғылыми-фантастикалық культтық комедия «Dark Star» (1975) үшін кейбір фондық суреттер жасады. Бұл жоба алғашқыда қысқа фильм ретінде басталды, бірақ продюсер Джек Х. Харрис оны толықметражды фильмге дейін кеңейтті. Ол «үздік эффекттер» номинациясына ие болды (бірақ Альберт Уитлоктың «The Hindenburg» фильміндегі жоғары сапалы жұмысына ұтылып қалды). 1975 жылы сценарийді ұнатпағандықтан Дэнфорт Дино Де Лаурентистің «Кинг Конг» фильмінің ремейкі үшін тоқтатылған анимациялық тізбек жасау туралы жеке ұсынысын қабылдамады, бірақ «Universal» компаниясымен олардың бәсекелес жобасы «The Legend of King Kong» үшін жануарлар мен анимацияны жобалау бойынша келісімшартқа отырды (бірақ ол Де Лаурентистің фильмі шыққаннан кейін тоқтатылды, содан соң жойылды). Де Лаурентистің «Кинг Конг» фильмі «Ең үздік визуалды эффекттер» үшін «Оскар» сыйлығын алғанда, кино өнері мен ғылымы академиясының эффекттерді тағайындау комитеті мұндай ұсыныс жасаған жоқ, сонда Дэнфорт наразылық білдіріп комитеттен және академиядан кетіп қалды. Дэнфорт өзінің «Timegate» фильмін (кейіннен тоқтатылды) жазып, эффекттерді жобалап, режиссерлік және продюсерлік жұмыстарын атқарып жатқанда, «Жұлдызды соғыстар» киноиндустриясында революция жасады.

1980 жылдар

1979 жылы Данфорт Рик Бейкермен бірге Эдвард Прессманның ұсынған «Конан» фильмінің эффекттерін жобалау үшін шақырылды, ол «Конан-варвар» (1982) фильміне айналды, бірақ Данфорт пен Бейкер оған қатыспады. Данфорт Джон Милиус жобасының визуалды эффекттеріне бастапқыда қатыспағанымен, постпродакшн кезінде матты түсіру үшін жалданып алынды. Ол фильмнің соңғы сахнасынан бұрынғы түсірілімде Конан мен ханшайымның ландшафттық аңғардың суретіне қарай төмен қарай келе жатқанын көрсететін матты сурет жасады. Данфорт сондай-ақ аз танымал «Күн бату уақыты» (1980) фильмі үшін де матты суреттер ұсынды. Кейіннен Данфорт бұрынғы «The Beatles» тобының мүшесі Ринго Старрдың қатысуымен «Caveman» (1981) комедиясының визуалды эффекттерін жасауға шақырылды. Данфорт динозаврларды жобалап, динозаврлар пайда болатын тікелей эфирдегі көріністерді режиссерлік етті, бірақ анимацияны Дэвид Аллен, Рэнди Кук және Пит Клайнов жасады. Данфорт жобаны «шамамен үштен екі бөлігі» орындалғаннан кейін тастап кетті. Содан кейін Данфорт Англияға Рей Гаррихаузеннің соңғы фильмі «Титандардың қақтығысы» (1981) фильміне көмектесу үшін оралды және Кракен тізбегінің, екі баслы қасқыр тізбегінің және Пегас тізбегінің көп бөлігін анимациялады. 1980 жылдардың ортасында ол Данфорттың жанкүйері Майк Джитловтың алғашқы толық метражды фильмі «Жылдамдық және уақыт сиқыры» (1988 / 1989 жылы кинотеатрларда көрсетілді, кейін VHS және Laserdisc форматтарында шығарылды) үшін «ой қорабы» матты кадрларын жасауға шақырылды, ол Джитловтың 1980 жылғы осы аттас қысқаметражды фильміне негізделген. Джим мен оның әйелі фильмнің соңғы эффекттер көрсетілімінде орбитадағы екі ғарышкер ретінде қысқаша көрінеді, сондай-ақ режиссерлер гильдиясын пародизациялайтын сахнада да пайда болады. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында ол Джон Карпентердің «Body Bags» (1993), «They Live» (1988), «Prince of Darkness» (1987) және «Memoirs of an Invisible Man» (1992) фильмдеріне қатысып, матты суреттер, оптикалық эффекттер, тоқтау анимациясы және екінші топ режиссерінің жұмыстарын атқарды.

1990 жылдар

1990 жылдары ол жарнамадан тыс қалды, негізінен бірнеше фильмге фондық суреттер жасады және композиттік фондық жұмыстарды бақылады, бұл оның 1960 жылдардан берігі кинодағы жұмысының жалғасы болды. Осы фильмдердің толық тізімін Интернеттік кино дерекқорында табуға болады. Осы сайтқа сілтеме төменде келтірілген. Қазіргі уақытта Данфорт Лос-Анджелесте тұрып, көркем өнер мен фантастикалық жанрдағы суреттермен айналысады. 2000 жылдардың басында ол өзінің жеке өмірі мен кино мансабы туралы "Динозаврлар, аждаһарлар және драма" атты егжей-тегжейлі автобиографиясын екі CD-ROM / 1 және 2 томдық жинақта шығарды, онда көптеген сирек фотосуреттер мен толық техникалық мәліметтер бар (экономикалық себептерге байланысты оны кітап түрінде басып шығармауға шешім қабылдады). Үшінші том 2022 жылы жарық көрді.

Құжаттамалық фильмдер

Денфорт сонымен қатар Арнольд Лейбовит өндірген және режиссерлік еткен "Джордж Палдың фантастикалық фильмдер әлемі" (1985) деректі фильмінде де ескеріледі.