Рэймонд Гаррихаузен: Тоқтаулы анимация шебері

Рэй Харихаузен (1920-2013) – американ-британдық аниматор, "Dynamation" әдісін жасаған. "Жеті Сынайдың саяхаты", "Жасон және аргонавттар" фильмдерімен танымал. 🎬✨

21 мин оқу

100%

Дереккөз: Ray Harryhausen — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Американдық-британдық аниматор (1920–2013)

Реймонд Фредерик Гаррихаузен (29 маусым 1920 – 7 мамыр 2013) – американдық-британдық аниматор және арнайы эффекттер жасаушы, «Динамация» деп аталатын тоқтатылған модельдік анимацияның түрін жасаған. Оның жұмыстарының ішінде оның ұстазы Уиллис Х. О’Брайенмен бірлескен «Mighty Joe Young» (1949) анимациясы (соның арқасында соңғысы үздік көрнекі эффекттер үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды); оның алғашқы түсті фильмі «Синдбадтың жетінші саяхаты» (1958); және жеті қаңқа жауынгермен қылышпен шайқасқан «Джейсон және аргонавттар» (1963) фильмдері бар. Оның соңғы фильмі «Титандардың қақтығысы» (1981) болды, одан кейін ол зейнетке шықты. 1960 жылы Гаррихаузен Ұлыбританияға көшіп, америкалық-британдық қос азаматтыққа ие болды. Өмірінің соңына дейін Лондонда тұрды, 2013 жылы қайтыс болды. Өмірі бойында фильмдердегі арнайы эффекттердің инновациялық стилі көптеген режиссерлерге үлгі болды.

Ерте өмір

Реймонд Фредерик Гаррихаузен Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында Марта Л. (қызметтік аты Реске) және Фредерик В. Гаррихаузеннің ұлы ретінде дүниеге келді. Неміс тегінен шыққан отбасының тегі бастапқыда "Herrenhausen" деп жазылған.

1930 және 1940 жылдар

Көптеген жылдар бойы алғаш рет шыққан «Кинг Конг» (1933) фильмін көргеннен кейін, Гаррихаузен алғашқы жылдары сол кезеңнің дамып келе жатқан ғылыми фантастика әдеби жанрынан шабыт алып, анимациялық қысқа фильмдер жасаумен тәжірибе жүргізді. Анимациялық фильмдерде аралдағы жандар немесе Конг бейнеленген сахналарды жасаушы – модель анимациясының (немесе модельдік анимацияның) пионері Уиллис О’Брайен болды. Оның «Кинг Конг» фильміндегі жұмысы Гаррихаузенге әсер етті, ал досы оған О’Брайенмен кездесуді ұйымдастырды. О’Брайен Гаррихаузеннің алғашқы модельдерін сынға алып, оны өнер мен мүсін өнерінен сабақ алуға кеңес берді, дағдыларын жетілдіруге шақырды. О’Брайеннің кеңесіне құлақ асып, Гаррихаузен орта мектепте оқып жүргенде, Оңтүстік Калифорния университетінің жаңадан құрылған Кино өнері мектебінде сурет салу, фотография және монтаж бойынша кешкі сабақтарға қатысты, сонда ол кейін лекция оқыды. Осы аралықта ол осындай құлшыныспен жазатын Рей Брэдберимен дос болады. Брэдбери мен Гаррихаузен 1937 жылы Лос-Анджелес қаласындағы ғылыми фантастика лигасына (қазіргі Лос-Анджелес ғылыми фантастика қоғамы), ал Гаррихаузен 1939 жылы қосылды. Олар Форрест Дж. Аккерманмен танысты, және үшеуі өмір бойына дос болып қалды. Лос-Анджелес қалалық колледжінде өнер мен анатомияны оқығаннан кейін Гаррихаузен өзінің алғашқы коммерциялық модель анимация жұмысын Джордж Палдың «Puppetoons» қысқа фильмдерінде атқарды, бұл «Эволюция» деп аталатын жобадан алынған, динозаврлармен күрескеннің алғашқы ресми демо-катушкасын көргеннен кейін болды. Гаррихаузен Диснейдің «Фантазиядағы көктем биі» монтажын көргеннен кейін, аталған жоба аяқталмады. Соғыстан кейін ол 16 мм-лік пайдаланылмаған пленканың бірнеше рулонын жинап алып, олардан ертегілерге негізделген қысқа фильмдер сериясын жасады, оларды ол «тіс қабылдағыштары» деп атады. 1947 жылы Гаррихаузен өзінің алғашқы ірі фильмі «Mighty Joe Young» (1949) фильмінде аниматордың көмекшісі (кредитте «Бірінші техник, арнайы эффекттер» деп көрсетілген) болып жұмысқа қабылданды.

1950 жылдар

Рей Гаррихаузен техникалық эффекттермен толық айналысқан алғашқы фильмі — «20 000 тереңдіктегі аң» (1953) болды, ол «Теңізден келген аң» деген жұмыс атауымен дамыды. Фильм жасаушылар Гаррихаузеннің көп жылдық досы, жазушы Рей Брэдбери «20 000 тереңдіктегі аң» (кейін «Тұман мүйізі» деп қайта аталған) атты қысқа әңгімесін «Saturday Evening Post» журналына сатқанын білді. Гаррихаузеннің фильмінің сюжетіне ұқсас көрініс болғандықтан, киностудия Брэдберидің әңгімесіне құқық сатып алып, кез келген заңдық мәселелердің алдын алды. Сондай-ақ, атау «20 000 тереңдіктегі аң» деп өзгертілді. Осы атаумен ол Гаррихаузеннің алғашқы толық метражды көркем фильміне айналды және Warner Brothers үшін халықаралық кассада үлкен табыс әкелді. «20 000 тереңдіктегі аң» фильмінде Гаррихаузен алғаш рет өзі жасаған «Динамация» деп аталатын техниканы қолданды. Ол бұрын түсірілген тірі түсірілімнің фондық және алдыңғы жағын екі бөлек суретке бөліп, модельдерді анимациялады, осылайша тірі түсірілімді модельдермен үйлестірді. Фон модельдердің алдында анимацияланған миниатюралық экран ретінде пайдаланылды, екі элементті біріктіру үшін анимациялық камерамен қайта түсірілді, ал алдыңғы элемент қара кеңістік қалдыру үшін кесілді. Содан кейін фильм кері оралып, алдыңғы жақтан басқа барлық элемент кесілді, сондықтан алдыңғы жақ бұрынғы қараңғы аймақта түсірілді. Бұл анимациялық модельдің екі тірі түсірілім элементінің арасында, тірі түсірілімнің соңғы көрінісіне «қиыстырылған» сияқты әсер тудырды. Гаррихаузеннің көптеген фильмдерінде модельдермен анимацияланған кейіпкерлер тірі әлеммен өзара әрекеттеседі және оның бір бөлігі болып табылады, олар тек «анимация» екенін көрсетпеу үшін. Оның алғашқы фильмдеріндегі көптеген эффект кадрлар бойынша жарықты бақылап, мұқият түсірілді. Бұл кері проекцияны пайдалану немесе оптикалық принтерді қолдану арқылы жасалған бұрмалануды азайтуға көмектесті. Гаррихаузен анимацияланған элементтердегі жарықтың өткірлігін жұмсарту үшін дифузиялық шыныны қолданды, бұл Уиллис О'Брайеннің алғашқы фильмдеріндегі жұмсақ фондық суреттерге қарағанда әлдеқайда жақсы сәйкес келуге мүмкіндік берді. Бұл Гаррихаузенге тірі және миниатюралық элементтерді көптеген кадрларда біркелкі үйлестіруге мүмкіндік берді. Гаррихаузен өзі жасаған миниатюралық жұмыстың көп бөлігін өзі орындап, ақшаны үнемдеп, толық техникалық бақылауды сақтады. Бірнеше жылдан кейін Гаррихаузен «Синбадтың жетінші сапары» фильмін түсіру үшін түсті фильмдермен жұмыс істей бастағанда, түс балансын өзгерту мәселелерін шешу үшін түсті фильмдермен кеңінен тәжірибе жасады. Рейдің продюсері және серіктесі Чарльз Х. Шнир «Динамация» сөзін «тауарлық термин» ретінде ойлап тапты (кейбір келесі фильмдер үшін оны «СуперДинамация» және «Динарама» деп өзгертті). Гаррихаузен әр фильмнің сюжетін, сценарийін әзірлеу, көркемдік бағыт беру, дизайн жасау, сюжеттік тақталар құру және фильмдерінің жалпы атмосферасын жасауға белсенді қатысты, бұл кез келген авторлық режиссердің басқа фильмдерде болуы мүмкін. Гаррихаузеннің фильмдерінің кез келген «директоры» оны түсінуі және осымен келісуі керек болды. Америка Режиссерлер Гильдиясының ережелерінің күрделілігі Гаррихаузенді фильмдерінің режиссері деп ресми түрде тануға кедергі келтірді, нәтижесінде ол фильмдерінің көпшілігінде қарапайым тізімдемеге ие болды. Гаррихаузеннің мансабының көп бөлігінде оның жұмысы отбасылық іс сияқты болды. Оның әкесі модельдердің қаңқасы болатын металл арматураларды (оның ұлының дизайны бойынша) машинамен өңдеп, олардың орнын сақтауға көмектесті, ал анасы кейбір шағын костюмдерге көмектесті. 1973 жылы Гаррихаузеннің әкесі қайтыс болғаннан кейін, Гаррихаузен арматураны жасауды басқа механикке тапсырды. Кейде көмекшісі Джордж Лофгрен, таксидермист, Гаррихаузенге жүнді жаратылыстар жасауға көмектесті. Тағы бір серіктесі Уиллис Кук Гаррихаузеннің шағын декорацияларын жасады. Бұдан басқа, Гаррихаузен әдетте фильмдерінің барлық анимациясын өндіру үшін жалғыз жұмыс істеді. «Аң» фильмі шыққан жылы, 1953 жылы, жаңа кинопродюсер Ирвин Аллен теңіздегі өмір туралы «Бізді қоршаған теңіз» атты деректі фильм шығарды, ол сол жылы үздік деректі фильм үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Аллен мен Гаррихаузеннің жолдары үш жылдан кейін Алленнің осы фильмге түсірілген жалғасынан кездесті. Гаррихаузен аздан кейін продюсер Чарльз Х. Шнирмен жемісті серіктестікке ие болды, ол Columbia Pictures компаниясының Сэм Кацманның B-фильмдер бөлімінде жұмыс істеді. Олардың алғашқы бірлескен жобасы «Теңізден келген» (немесе «Теңіз астынан келген аң», 1955) болды, онда Сан-Францискоға шабуыл жасаған алып ақ куйрық туралы айтылды. Бұл кассада сәтті болды, содан кейін «Жерге қарсы ұшатын әрекеттер» (1956) фильмі шықты, ол Вашингтон округінде өтті — 1950 жылдардың ең жақсы шетелдік шабуыл фильмдерінің бірі, сонымен қатар кассада табыс әкелді. 1954 жылы Ирвин Аллен құрлықтағы жануарлар өмірі туралы екінші толық метражды деректі фильмді, «Жануарлар әлемі» (1956 жылы аяқталды) түсіруді бастады. Ашылу сахнасы үшін динозаврлар туралы Гаррихаузенге анимация жасау үшін ең жақсы модель аниматоры Уиллис О'Брайенді шақырды, бірақ оған өте қысқа өндіріс кестесі берді. О'Брайен анимацияны аяқтау үшін Гаррихаузенді көмекке шақырды, осылайша Гаррихаузен мен О'Брайеннің алғашқы және жалғыз толық түсті жұмысы жасалды. («Жануарлар әлемі» О'Брайеннің 1957 жылғы «Қара шаян» фильмінің DVD шығарылымында қол жетімді.) Гаррихаузен содан кейін Колумбияға және Чарльз Шнирге «20 миллион шақырым Жерге» (1957) фильмін жасау үшін оралды, онда Америка ғарыш кемесі Венера планетасынан оралды. Ғарыш кемесі Сицилия жанындағы теңізге құлап, бортындағы шетелдік жұмыртқаны шығарып жіберді, ол жағаға шайылып қалды. Жұмыртқадан жер атмосферасында үлкенге өсетін жаратылыс шықты, ол Рим қаласының тұрғындарына үрей келтірді. Гаррихаузен Венералық Имир моделінің эмоционалдық сипаттамасын жақсартты және оны жетілдірді, осылайша тағы бір халықаралық кассада табысқа жетті. Шнир толық түсті фильмдерге көшуге асықты. Басында тартынған Гаррихаузен Динамация процесі үшін дұрыс түс балансын сақтау үшін қажетті жүйелерді әзірлеуге қол жеткізді, нәтижесінде 1950 жылдардың ең табысты фильмі «Синбадтың жетінші сапары» (1958) шықты. Жаздың ең табысты фильмі және сол жылдың ең табысты фильмдерінің бірі болған Шнир мен Гаррихаузен Колумбиямен тағы төрт түсті фильмге келісім шарт жасады.

The first film with Ray Harryhausen in full charge of technical effects was The Beast from 20,000 Fathoms (1953) which began development under the working title Monster From the Sea. The filmmakers learned that a long time friend of Harryhausen, writer Ray Bradbury, had sold a short story called "The Beast from 20,000 Fathoms" (later re titled "The Fog Horn") to The Saturday Evening Post, about a dinosaur drawn to a lone lighthouse by its foghorn. Because the story for Harryhausen's film featured a similar scene, the film studio bought the rights to Bradbury's story to avoid any potential legal problems. Also, the title was changed back to The Beast from 20,000 Fathoms. Under that title, it became Harryhausen's first solo feature film effort, and a major international box office hit for Warner Brothers. It was on The Beast From 20,000 Fathoms that Harryhausen first used a technique he created called "Dynamation" which split the background and foreground of pre shot live action footage into two separate images into which he would animate a model or models, seemingly integrating the live action with the models. The background would be used as a miniature rear screen with his models animated in front of it, re photographed with an animation capable camera to combine those two elements together, the foreground element matted out to leave a black space. Then the film was rewound, and everything except the foreground element matted out so that the foreground element would now photograph in the previously blacked out area. This created the effect that the animated model was "sandwiched" in between the two live action elements, right into the final live action scene. In most of Harryhausen's films, model animated characters interact with, and are a part of, the live action world, with the idea that they will cease to call attention to themselves as only "animation." Most of the effects shots in his earliest films were created via Harryhausen's careful frame by frame control of the lighting of both the set and the projector. This dramatically reduced much of degradation common in the use of back projection or the creation of dupe negatives via the use of an optical printer. Harryhausen's use of diffused glass to soften the sharpness of light on the animated elements allowed the matching of the soft background plates far more successfully than Willis O'Brien had achieved in his early films, allowing Harryhausen to match live and miniature elements seamlessly in most of his shots. By developing and executing most of this miniature work himself, Harryhausen saved money, while maintaining full technical control. A few years later, when Harryhausen began working with color film to make The 7th Voyage of Sinbad, he experimented extensively with color film stocks to overcome the color balance shift problems. Ray's producer/partner Charles H. Schneer coined the word Dynamation as a "merchandising term" (modifying it to "SuperDynaMation" and then "Dynarama" for some subsequent films). Harryhausen was always heavily involved in the pre production conceptualizing of each film's story, script development, art direction, design, storyboards, and general tone of his films, as much as any auteur director would have on any other film, which any "director" of Harryhausen's films had to understand and agree to work under. The complexities of the Directors Guild of America's rules prevented Harryhausen from being credited as the director of his films, resulting in the more modest credits he had in most of his films. Throughout most of his career, Harryhausen's work was a sort of family affair. His father did the machining of the metal armatures (based on his son's designs) that were the skeletons for the models and allowed them to keep their position, while his mother assisted with some miniature costumes. After Harryhausen's father died in 1973, Harryhausen contracted his armature work out to another machinist. An occasional assistant, George Lofgren, a taxidermist, assisted Harryhausen with the creation of furred creatures. Another associate, Willis Cook, built some of Harryhausen's miniature sets. Other than that, Harryhausen worked generally alone to produce almost all of the animation for his films. The same year that Beast was released, 1953, fledgling film producer Irwin Allen released a live action documentary about life in the oceans titled The Sea Around Us, which won an Oscar for best documentary feature film of that year. Allen's and Harryhausen's paths would cross three years later, on Allen's sequel to this film. Harryhausen soon met and began a fruitful partnership with producer Charles H. Schneer, who was working with the Sam Katzman B picture unit of Columbia Pictures. Their first tandem project was It Came from Beneath the Sea (a. k. a. Monster from Beneath the Sea, 1955), about a giant octopus attacking San Francisco. It was a box office success, quickly followed by Earth vs. the Flying Saucers (1956), set in Washington D. C. – one of the best of the alien invasion films of the 1950s, and also a box office hit. In 1954, Irwin Allen had started work on a second feature length documentary film, this one about animal life on land called The Animal World (completed in 1956). Needing an opening sequence about dinosaurs, Allen hired premier model animator Willis O'Brien to animate the dinosaurs, but then gave him a practically impossibly short production schedule. O'Brien again hired Harryhausen to help with animation to complete the eight minute sequence. It was Harryhausen's and O'Brien's first and only professional full color work. (Animal World is available on the DVD release of O'Brien's 1957 film The Black Scorpion.) Harryhausen then returned to Columbia and Charles Schneer to make 20 Million Miles to Earth (1957), about an American spaceship returning from the planet Venus. The spaceship crashes into the sea near Sicily, releasing an on board alien egg specimen which washes up on shore. The egg soon hatches a creature that, in Earth's atmosphere, rapidly grows to gigantic size and terrifies the citizens of Rome. Harryhausen refined and improved his already considerable ability at establishing emotional characterizations in the face of his Venusian Ymir model, creating yet another international box office hit. Schneer was eager to graduate to full color films. Reluctant at first, Harryhausen managed to develop the systems necessary to maintain proper color balances for his DynaMation process, resulting in his biggest hit of the 1950s, The 7th Voyage of Sinbad (1958). The top grossing film of that summer, and one of the top grossing films of that year, Schneer and Harryhausen signed another deal with Columbia for four more color films.

1960 жылдар

Гулливердің 3 әлемі (1960) және құпия арал (1961) фильмдері көркемдік және техникалық жағынан үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, кассада танымал болды. Гаррихаузеннің айтуынша, "Құпия арал" біз түсірген ең табысты фильмдердің бірі болды және адамдар оны әлі де тамашалайды деп қуаныштымын". Ал "Гулливер" пайда тапты, деп келтірілген Джефф Ровиннің "The Land Beyond Beyond: The Making of the Movie Monsters You've Known and Loved" кітабында. Оның келесі фильмі – "Ясон және аргонавттар" (1963) – кинотарихшылар мен жанкүйерлер тарапынан Гаррихаузеннің шедеврі деп танылды. Фильмдегі ең әйгілі анимациялық эпизодтардың бірі – үш актер мен жеті тірі қаңқа арасындағы ұзақ шайқас. Бұл көрініс Синдбадтағы жалғыз қаңқамен болған шайқасқа қарағанда үлкен прогресс болды. Бұл тоқтатылған анимацияны жасауға төрт айдан астам уақыт кетті. Гаррихаузен кейін "Айдағы алғашқы адамдар" (1964) фильмін түсірді, ол 2.35:1 кең экранды (немесе "CinemaScope") форматтағы оның жалғыз туындысы болды. Бұл фильм Х.Г. Уэллстің романы негізінде түсірілді. "Ясон" және "Айдағы алғашқы адамдар" фильмдері алғашқы көрсетілім кезінде кассада үлкен табыс әкелмеді. Бұған қоса, Columbia Pictures басшылығындағы өзгерістер оның Columbia Pictures компаниясымен жасаған келісімшартының жаңаруын тоқтатты. Сонымен қатар, 1960-жылдардағы контрмәдениеттің жас режиссерлерге күшті әсері мен студиялардың жаңа "бейбі бумер" ұрпағына қызықты материал табудағы қиындықтары Гаррихаузеннің өнер тарихына және фантастикалық әлемдерге деген сүйіспеншілігінің 1960-жылдардағы жаңа трендтермен қатар жүруіне кедеріс келтірді. Гаррихаузеннің өте аз фильмдері сол кездегі оқиғаларға негіделген, ал болашаққа қадам басқан фильмдері болған жоқ. Голливудтың дәстүрлі киностудиялар жүйесіндегі революция мен жаңа буын режиссерлердің пайда болуымен Гаррихаузен еркін агентке айналды. Содан кейін Гаррихаузен Hammer Films компаниясымен "Бір миллион жыл бұрын" (1966) фильмінде динозаврларды анимациялау үшін жұмыс істеді. Бұл фильм кассада сәтті болды, оған Ракель Уэлчтің қатысуы да көмектесті. Гаррихаузен кейін Шнирмен бірлесіп тағы бір динозаврлар туралы фильм – "Гванги алқабын" ("The Valley of Gwangi") түсірді. Жоба бастапқыда Columbia үшін жасалған, бірақ олар бас тартқан. Содан кейін Шнир Warner Brothers компаниясымен келісімшарт жасады. Бұл Гаррихаузен үшін жеке жоба болды, өйткені оның бастапқы ұстазы Уиллис О'Брайен 1939 жылы түсірілмеген "Гванги" фильмі үшін осы жобаның сценарийін жасаған. Мексикада өтетін "Гванги алқабы" – "Кинг Конг" оқиғасының параллель нұсқасы. Каубоилер тірі аллозаврды ұстап, оны көрмеге қою үшін жақын жердегі мексикалық қалаға әкеледі. Саботаж нәтижесінде жаратылыс босап, қалада қиратушылық тудырады. Фильмде 1949 жылғы "Mighty Joe Young" фильмінен алынған арқанмен ұстау көрінісі бар (бұл көрініс ескі "Гванги" сценарийлерінен қайта өңделген), сонымен қатар фильмнің соңында собордың ішіндегі керемет от пен анимациялық эффектілердің біріккен көрінісі бар.

After The 3 Worlds of Gulliver (1960) and Mysterious Island (1961), both great artistic and technical successes, and successful at the box office, according to Harryhausen, who stated in the DVD and Blu ray featurette about the making of Mysterious Island: "Mysterious Island was one of the most successful films that we made and I am glad people are still enjoying it today". And Gulliver "made its profits" as Ray is quoted in Jeff Rovin's bio book From The Land Beyond Beyond: The Making of the Movie Monsters You've Known and Loved – The Films of Willis O'Brien and Ray Harryhausen. His next film is considered by film historians and fans as Harryhausen's masterwork, Jason and the Argonauts (1963). Among the film's several celebrated animation sequences is an extended fight between three actors and seven living skeletons, a considerable advance on the single skeleton fight scene in Sinbad. This stop motion sequence took over four months to complete. Harryhausen next made First Men in the Moon (1964), his only film made in the 2.35:1 widescreen (a. k. a. "CinemaScope") format, based on the novel by H. G. Wells. Jason and First Men in the Moon were box office disappointments at the time of their original theatrical release. That, plus changes of management at Columbia Pictures, resulted in his contract with Columbia Picture not being renewed. Also, as the 1960s counter culture came to influence more and more and younger filmmakers, and failing studios struggled to find material that was popular with the new "Boomer generation" audience, Harryhausen's love of the past, setting his stories in ancient fantasy worlds or previous centuries, kept him from keeping pace with changing tastes in the 1960s. Only a handful of Harryhausen's features have been set in then present time, and none in the future. As this revolution in the traditional Hollywood film studio system, and the influx of a new generation of film makers sorted itself out, Harryhausen became a free agent. Harryhausen was then hired by Hammer Films to animate the dinosaurs for One Million Years B. C. (1966). It was a success at the box office, helped in part by the presence of Raquel Welch in her second film. Harryhausen next went on to make another dinosaur film, The Valley of Gwangi with Schneer. The project had been developed for Columbia, who declined. Schneer then made a deal with Warner Brothers instead. It was a personal project to Harryhausen, which he had wanted to do for many years, as it was storyboarded by his original mentor, Willis O'Brien for a 1939 film, Gwangi, that was never completed. Set in Mexico, The Valley of Gwangi is a parallel Kong story—cowboys capture a living Allosaurus and bring him to the nearest Mexican town for exhibition. Sabotage releases the creature, and it wreaks havoc on the town. The film features a roping scene reminiscent of 1949's Mighty Joe Young (which was itself recycled from the old Gwangi storyboards), and a spectacular fire and animation sequence inside a cathedral toward the end of the film, combining multiple special effects.

1970-1990 жылдар

Бірнеше жыл сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Гаррихаузен мен Шнир Колумбия Пикчерс студиясын Синбад кейіпкерін қайта жаңғыртуға көндірді, нәтижесінде "Синбадтың алтын сапары" фильмі пайда болды. Фильм 1973 жылғы Рождество маусымында Лос-Анджелесте тұңғыш рет көрсетілді, бірақ негізгі көрермендері 1974 жылдың көктемі мен жазында жиналды. Одан кейін "Синбад және жолбарыстың көзі" (1977) түсірілді, ол әзіл-қалжыңға толы көрінісі үшін кейбір жанкүйерлерді көңілі қалдырды. Дегенмен, екі фильм де кассада табысқа ие болды. Шнейр мен Гаррихаузенге MGM студиясы атақты актерлерді тартып, эффекттер бюджетін кеңейте отырып, үлкен бюджеттік фильм жасауға рұқсат берді. Фильм бастапқыда кішкентай жоба ретінде жоспарланған, бірақ кейін MGM Лоуренс Оливье сияқты жұлдыздарды шақыру үшін бюджетті арттырды. Бұл Гаррихаузеннің эффекттер жұмысын көрсеткен соңғы көркем фильмі болды – "Титандардың қақтығысы" (1981), ол үшін ол "Ең жақсы арнайы эффекттер" номинациясында Сатурн сыйлығына ие болды. Бұл фильм үшін ол анимациялық модельдерді жасаудағы тәлімгері Стив Арчерді және екі рет "Оскарға" ұсынылған Джим Данфортты шақырды. Гаррихаузеннің жанкүйерлері оның "Титандардың қақтығысы" үшін ойлап тапқан қарулы және қанатты Кракеннің (ортағасырлық скандинавиялық фольклордан алынған атау) 25 жыл бұрынғы "Жерге 20 миллион миль" фильмінде жасаған Венералық Имирге ұқсас бет пішініне ие екенін оңай байқайды. Бұл, мүмкін, оның өндіріс стилінің жабық болуымен және фильмдерінің жартысын Голливудтан тыс жерде түсіргендігімен (1960 жылдан бері Лондонда тұрады) байланысты болды, бұл оның басқа дәстүрлі, бірақ әсерлі Голливуд эффекттерін жасаушылармен күнделікті байланысын азайтып, Гаррихаузеннің ешбір фильмі арнайы эффекттер бойынша "Оскарға" ұсынылмады. Гаррихаузеннің өзі себебінің Еуропада жұмыс істегендігімен байланысты екенін айтады, бірақ AMPAS визуалды эффекттер комитетінің осы кемшілігі Гаррихаузен Лос-Анджелесте тұрған 1950 жылдары да орын алды. "Титандардың қақтығысы" фильмінің кассадағы табысына қарамастан, ILM және басқалар жасаған күрделі компьютерлік технология Гаррихаузеннің өндіріс әдістерін басып озды, сондықтан MGM және басқа студиялар оның жоспарланған жалғасын – "Троялықтардың күші" фильмін қаржыландырудан бас тартты, бұл Гаррихаузен мен Шнейрді белсенді кино түсіруден зейнеткерлікке шығарды. 1970 жылдардың басында Гаррихаузен өзінің күшін "Фильм фэнтези" атты кітап жазуға (соңғы үш фильмі шыққанда үш басылымда жарық көрді) және өзінің фильмдерін (әдетте барлығын) VHS, Laserdisc, DVD және қазіргі уақытта Blu-ray форматтарына қалпына келтіру мен шығаруды қадағалауға жұмсады. Одан кейін Тони Далтонмен бірлесіп жазылған "Рей Гаррихаузен: Анимациялық өмір" атты екінші кітабы жарық көрді, ол оның техникасы мен тарихы туралы толық мәлімет береді. 2005 жылы "Рей Гаррихаузеннің өнері" кітабы шықты, онда оның көптеген жобаларының эскиздері мен суреттері жинақталған, олардың кейбіреулері іске асырылмады. 2008 жылы Гаррихаузен мен Далтон тоқтатылған қозғалыс модель анимациясының тарихын баяндайтын "Модель анимациясының ғасыры" кітабын жариялады. Гаррихаузеннің 90 жылдық мерейтойын тойлау үшін Ray & Diana Harryhausen Foundation "Рэй Гаррихаузен – Суреттердегі өмір" кітабын шығарды. 2011 жылы Гаррихаузен мен Дальтонның соңғы томы – "Рей Гаррихаузеннің Фантазиялық кескін кітапшасы" жарық көрді. Гаррихаузен 2012 жылы Брэдбери қайтыс болғанға дейін Рей Брэдберимен өмір бойы достығын сақтады. Тағы бір ұзақ жылдар бойы жақын досы – "Famous Monsters of Filmland" журналының редакторы, кітап жазушысы және ғылыми фантастика коллекционері Форрест Джей Акерман, ол Гаррихаузенге 1933 жылы, Гаррихаузен фильмді алғаш рет көргеннен кейін, Кинг Конгтың суреттерін берген. Гаррихаузен өзінің ұзақ жылдар бойы продюсері болған Чарльз Х. Шнирмен достығын сақтады, ол Лондонның шетінде Гаррихаузеннің жанында тұрды, Шнир АҚШ-қа толық көшіп кеткенге дейін (бірнеше жылдан кейін, 2009 жылдың басында, Шнир 88 жасында Флорида штатының Бока-Ратонында қайтыс болды); және модель анимациясының шәкірті Джим Данфортпен, әлі де Лос-Анджелес аймағында тұрады. Гаррихаузен мен Терри Мур 1998 жылы "Mighty Joe Young" фильмінің қайта түсірілімінде шағын комедиялық эпизодтарда ойнады, ал ол "Elf" фильмінде ақ аюдың баласының дауысын берді. Ол сондай-ақ "Beverly Hills Cop III" фильміндегі бар мейманы ретінде және Джон Лэндистің "Бізге ұқсайтын тыңшылар" фильміндегі дәрігер ретінде де көрінеді. 2010 жылы Гаррихаузен Лэндистің режиссерлік еткен британдық фильмі "Бёрк және Харэ" фильмінде шағын эпизодта ойнады. 1986 жылы Гаррихаузен Ray & Diana Harryhausen Foundation ұйымын құрды, ол Ұлыбритания мен АҚШ-та тіркелген қайырымдылық ұйымы болып табылады және оның коллекциясын сақтап, тоқтатылған қозғалыс анимациясының өнерін және Гаррихаузеннің осы жанрға қосқан үлесін насихаттайды.

After a few lean years, Harryhausen and Schneer talked Columbia Pictures into reviving the Sinbad character, resulting in The Golden Voyage of Sinbad, often remembered for the sword fight involving a statue of the six armed Hindu goddess Kali. It was first released in Los Angeles in the Christmas season of 1973, but garnered its main audience in the spring and summer of 1974. It was followed by Sinbad and the Eye of the Tiger (1977), which disappointed some fans because of its tongue in cheek approach. Both films were, however, box office successes. Schneer and Harryhausen finally were allowed by MGM to produce a big budget film with name actors and an expanded effects budget. The film started out smaller, but then MGM increased the budget to hire stars such as Laurence Olivier. It became the last feature film to showcase his effects work, Clash of the Titans (1981), for which he was nominated for a Saturn Award for Best Special Effects. For this film, he hired protégé model animators Steve Archer and two time Oscar nominated Jim Danforth to assist with major animation sequences. Harryhausen fans will readily discern that the armed and finned Kraken (a name borrowed from medieval Scandinavian folklore) he invented for Clash of the Titans has similar facial qualities to the Venusian Ymir he created 25 years earlier for 20 Million Miles to Earth. Perhaps because of his hermetic production style and the fact that he produced half of his films outside of Hollywood (living in London since 1960), reducing his day to day kinship with other more traditional, but still influential Hollywood effects artists, none of Harryhausen's films were nominated for a special effects Oscar. Harryhausen himself says the reason was that he worked in Europe, but this oversight by the AMPAS visual effects committee also occurred throughout the 1950s when Harryhausen lived in Los Angeles. In spite of the very successful box office returns of Clash of the Titans, more sophisticated computer assisted technology developed by ILM and others began to eclipse Harryhausen's production techniques, and so MGM and other studios passed on funding his planned sequel, Force of the Trojans, causing Harryhausen and Schneer to retire from active filmmaking. In the early 1970s, Harryhausen had also concentrated his efforts on authoring a book, Film Fantasy Scrapbook (produced in three editions as his last three films were released) and supervising the restoration and release of (eventually all) his films to VHS, Laserdisc, DVD, and currently Blu ray. A second book followed, Ray Harryhausen: An Animated Life, written with author and friend Tony Dalton, which details his techniques and history. This was then followed in 2005 by The Art of Ray Harryhausen, featuring sketches and drawings for his many projects, some of them unrealized. In 2008, Harryhausen and Dalton published a history of stop motion model animation, A Century of Model Animation, and, to celebrate Harryhausen's 90th birthday, the Ray & Diana Harryhausen Foundation published Ray Harryhausen – A Life in Pictures. In 2011, Harryhausen and Dalton's last volume, called Ray Harryhausen's Fantasy Scrapbook, was also published. Harryhausen continued his lifelong friendship with Ray Bradbury until Bradbury's death in 2012. Another longtime close friend was Famous Monsters of Filmland magazine editor, book writer, and sci fi collector Forrest J Ackerman, who loaned Harryhausen his photos of King Kong in 1933, right after Harryhausen had seen the film for the first time. Harryhausen also maintained his friendships with his longtime producer, Charles H. Schneer, who lived next door to him in a suburb of London until Schneer moved full time to the U. S. (a few years later, in early 2009, Schneer died at 88 in Boca Raton, Florida); and with model animation protégé, Jim Danforth, still living in the Los Angeles area. Harryhausen and Terry Moore appeared in small comedic cameo roles in the 1998 remake of Mighty Joe Young, and he provided the voice of a polar bear cub in the film Elf. He also appears as a bar patron in Beverly Hills Cop III, and as a doctor in the John Landis film Spies Like Us. In 2010, Harryhausen had a brief cameo in Burke & Hare, a British film directed by Landis. In 1986, Harryhausen formed the Ray & Diana Harryhausen Foundation, a registered charity in the U. K. and U. S. that preserves his collection and promotes the art of stop motion animation and Harryhausen's contributions to the genre.

2000-2010 жылдар

TidalWave Productions компаниясының Ray Harryhausen Signature Series сериясы 2007 жылдан бастап Гаррихаузеннің іске аспаған кейбір жобаларының ресми комикске бейімделуін жариялады. 2009 жылы ол үш классикалық қара-ақ Columbia фильмінің Blu-Ray форматында түсті нұсқаларын шығарды: «Жерге 20 миллион миль», «Жер мен ұшатын табақтар» және «Теңіз түбінен келген». Сонымен қатар, ол үш фильмнің түсірілуін жеке бақылады, олардың екеуі продюсер Мериан К. Куперге құрмет ретінде жасалды, ол жас Гаррихаузенге шабыт берген «Кинг Конг» фильмін басқарған болатын: «Ең қауіпті ойын» (1932), «Ол» (1935) және Купердің қатысы жоқ «Болашаққа қадам» (1936) фильмдері.

Жеке өмір

1962 жылы қазанда Гаррихаузен Диана Ливингстон Брюске үйленді. Олардың Ванесса атты қызы дүниеге келді.

Өлім және мұра

Отбасы 2013 жылдың 7 мамырында Гаррихаузеннің қайтысы туралы Twitter және Facebook желілерінде хабарлады. Диана күйеуінен бес айға артық өмір сүрді. Daily Mirror Гаррихаузеннің веб-сайтына сілтеме жасай келіп, оның "қазіргі кино жасаушыларға тигізген әсері зор болды, оның ішінде Стивен Спилберг, Джеймс Камерон, Питер Джексон, Джордж Лукас, Джон Лэндис және Ұлыбританияның өзінің Ник Паркі Гаррихаузенді өздерінің туындыларын шабыттандырған адам деп атады" деді. Гаррихаузен арнайы эффектілер анимациясын тікелей түсіріліммен үйлестіретін фильмдер мен толыққанды анимацияланған фильмдер арасында ерекшелік жасады, мысалы, Ник Парк, Генри Селик, Иво Каприно, Ладислав Старевич (және оның өзінің ертегілердегі қысқаметражды фильмдері) оларды таза "қуыршақ фильмдері" деп санады, және олар дәлірек (және дәстүрлі) "қуыршақ анимациясы" деп аталады. BBC "Aardman Animations" компаниясының Питер Лордтың Twitter-де жазған сөзін келтірді, ол Гаррихаузенді "бір адамдық индустрия және бір жанрдың өкілі" деп сипаттады. Сондай-ақ, BBC "Зомбилер әлемінен" (Shaun of the Dead) режиссері Эдгар Райттың сөзін цитаталады: "Мен Рей Гаррихаузеннің әрбір кадрын ұнаттым. Ол мені монстрлерге сендірген адам еді". Терри Гиллиам: "Біз қазір компьютерлердің көмегімен цифрлық түрде не істесек те, Рей компьютерсіз бұрыннан-ақ цифрлық түрде істеген. Ол тек өзінің саусақтарымен жасаған". Оның ықпалында болғандардың қатарында Джордж Лукас, Джон Лассетер, Джон Лэндис, Генри Селик, Дж. Дж. Абрамс және Уэс Андерсон да бар.

Қор

Гаррихаузен өзінің киноға қатысты барлық туындыларын қамтитын коллекциясын 1986 жылы құрған Ray & Diana Harryhausen Foundation-ға қалдырды. Ол осы Foundation-ды өзінің кең көлемді коллекциясын күтіп-ұстау, атын қорғау және модельді тоқтатылған анимация өнерін дамыту үшін құрған болатын. Foundation-ның қамқорлары – оның қызы Ванесса Гаррихаузен, Саймон Маккинтош, актриса Кэролайн Мунро, ол «Синбадтың алтын сапарында» ойнаған, және кинорежиссер Джон Уолш. Джон Уолш 1988 жылы Лондон кино мектебінде студент кезінде Гаррихаузенмен танысып, «Ray Harryhausen: Movement Into Life» деген деректі фильмін жасаған. Бұл фильмді Doctor Who актер Том Бейкер озбылаған. Foundation-ның веб-сайтында коллекцияны қалпына келтіру жұмыстарының барысы және Гаррихаузеннің мұрасын дамыту жоспарлары жарияланып тұрады. Ол Гаррихаузен туралы подкаст бастады, онда фильмдерінен бастап, туындыларына қатысқан композиторлар туралы мәліметтер де бар. Подкаст кейде фанаттармен сұхбаттарды және Foundation-ның модельдерді сақтаушысы Алан Фрисвеллдің Гаррихаузеннің модельдері туралы ой-пікірлерін ұсынады. Подкастқа Марк Гетисс, Джон Керни, Каролина Мунро және Ванесса Гаррихаузен қатысты. Гаррихаузеннің кейбір модельдері мен өнер туындылары 2017 жылдың 3 маусымынан 1 қыркүйегіне дейін Барбикан орталығында өткен «Бейтанысқа» көрмесінде көрсетілді. 2017 жылдың 29 шілдесінде, оның 97 жасқа толуына орай, Барбикан Хейненің блогын жариялады, онда Гаррихаузеннің ғылыми фантастикаға тигізген әсері ерекше аталып өтті. 2017 жылдың 5 маусымында Оклахома ғылым мұражайында Гаррихаузеннің «Мифтік мал қорымы» атты ірі көрмесі өтетіні хабарланды. Көрме 29 шілдеде ашылды. USA Today газеті оны «АҚШ-тағы күзгі ең жақсы музей экспонаттарының бірі» деп бағалады. 2018 жылы көрме «Үздік тікелей оқиға» номинациясы бойынша Рондо Хэттон сыйлығына ұсынылды. 2017 жылдың 26 маусымынан 19 қарашасына дейін Tate Britain-де Гаррихаузен коллекциясынан алынған жұмыстар мен Джон Уолш түсірген Гаррихаузенге тиесілі картинаны қалпына келтіру туралы қысқа фильм көрсетілді. 2018 жылдың қыркүйегінде Titan Books Ричард Холлисстің «Гаррихаузен – Кино плакаттары» кітабын жариялады, онда Гаррихаузеннің фильмдеріне байланысты әртүрлі кино плакаттарына назар аударылған. 2019 жылдың қыркүйегінде Foundation-ның қамқоршысы Titan Books Уолштың «Гаррихаузен: Жоғалған фильмдер» атты жаңа кітабын шығарды, ол Рейдің іске асырылмаған фильмдер жобаларының құпия қазыналарын ашады. 15 қыркүйекте Forbidden Planet London мега-дүкенінде кітаптың тұсаукесері мен қол қою рәсімі өтті, содан кейін «Синбадтың 7-ші сапары» фильмінің 4K нұсқасы көрсетілді. BritFlicks подкастына берген сұхбатында Уолш жоғалған Рей Гаррихаузеннің фильмдерін дамыту жоспарларын талқылады, соның ішінде 1981 жылғы «Титандардың қақтығысы» фильмінің жалғасы «Трояндардың күші» деп аталады. 2018 жылдың 14 наурызында Валенс үйінің мұражайында Гаррихаузен коллекциясынан алынған бұйымдарды көрсететін көрме ашылды. Көрменің бастамашысы – Гаррихаузеннің жаратылыстарын қалпына келтіруде жұмыс істеген жергілікті тұрғын Алан Фрисвелл. Оны Баркинг және Дагенхэм Лондонның аудандық кеңесі қаржыландырды.

Harryhausen left his collection, which includes all of his film related artifacts, to the Ray & Diana Harryhausen Foundation, which he set up in 1986 to look after his extensive collection, to protect his name and to further the art of model stop motion animation. The trustees are his daughter Vanessa Harryhausen, Simon Mackintosh, actress Caroline Munro, who appeared in The Golden Voyage of Sinbad and film maker John Walsh, who first met Harryhausen in 1988 as a student at the London Film School and made the documentary Ray Harryhausen: Movement Into Life, narrated by Doctor Who actor Tom Baker. The foundation's website charts progress on the restoration of the collection and plans for Harryhausen's legacy. began a podcast about all things Harryhausen, from the films to the various composers involved on the productions. Occasionally the podcast features interviews with fans, as well as insights into Harryhausen's models from Foundation model conservator Alan Friswell. The podcast has featured Mark Gatiss, John Cairney, Caroline Munro, and Vanessa Harryhausen. Some of Harryhausen's models and artworks were showcased as part of the Barbican Centre's 'Into the Unknown' exhibition from June 3 to September 1, 2017. To mark his 97th birthday on July 29, 2017, the Barbican posted a guest blog by Heaney, highlighting Harryhausen's lasting influence on science fiction. On June 5, 2017, it was announced that a major exhibition of Harryhausen's models, "Ray Harryhausen—Mythical Menagerie", would take place at the Science Museum Oklahoma. The exhibition opened on July 29. USA Today called it "one of best museum exhibits in the U. S. this fall". In 2018 the exhibition was nominated for a Rondo Hatton Award for "Best Live Event". An exhibition at Tate Britain from June 26 to November 19, 2017, features work from the Harryhausen collection and short film made by John Walsh on the restoration of a painting owned by Harryhausen which influenced his work. In September 2018, Titan Books published Harryhausen – The Movie Posters by author Richard Holliss, focusing on the various movie posters associated with Harryhausen's films from across the globe. In September 2019, Foundation trustee, Titan Books published a new book by Walsh, Harryhausen: The Lost Movies which delves into the hidden treasures of Ray's unrealised film projects. On the 15th September, a book launch and signing event was held at the Forbidden Planet London Megastore, and was followed up with a 4K screening of The 7th Voyage of Sinbad. In a podcast interview with BritFlicks, Walsh discussed his plans to further develop lost Ray Harryhausen film projects, which includes the follow up to 1981's "Clash of the Titans", entitled "Force of the Trojans". An exhibition opened showing items from the Harryhausen collection at the Valence House Museum on March 14, 2018. The exhibition was inspired by local man Alan Friswell, who worked with Ray Harryhausen on the creatures' restorations. It was funded by Barking and Dagenham London Borough Council.

Жүз жылдық мерейтойы

2018 жылдың шілдесінде Гаррихаузеннің туғанына 100 жыл толуына орай Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық заманауи өнер галереясында Гаррихаузеннің модельдері мен өнер туындыларының ең ірі көрмесі өтетіні жарияланды. Көрме 2020 жылдың қазан айынан бастап 2021 жылдың қыркүйек айына дейін, бір жыл бойы жалғасты. Көрме соңында 2022 жылдың ақпан айына дейін ұзартылды. Көрме тақырыбында BBC iPlayer арнасында "Карантиндегі мәдениет" деген деректі фильмі көрсетілді, онда Ванесса Гаррихаузен, Каролина Мунро және Мартин Бесвикпен сұхбаттар, сондай-ақ "Рей Гаррихаузен: Өмірге қозғалыс" фильмінің кадрлары ұсынылды. Осы көрмеге дайындалып, Гаррихаузеннің көптеген түпнұсқа латекс модельдері жөнделді: Визуалды эффекттер қоғамына берген сұхбатында Уолш: "Біз бөлшектерді қалпына келтіріп жатырмыз, адамдардың есте сақтауына мүмкіндігінше жақын қалпына келтіруге тырысамыз" деді. Ванесса Гаррихаузеннің әкесінің 100 жылдығына арналған кітап жазып жатқаны және оны Эдинбургтегі көрмемен бірге ұсыну жоспарланғаны да хабарланды. "Рей Гаррихаузен: Киноның титаны" деп аталған кітапта оның жеке және кәсіби өмірі Ванессаның жинағынан таңдалған 100 сүйікті зат арқылы көрсетілген, ал Джон Лэндис, Рик Бейкер, Фил Типпет, Джим Данфорт және басқалардың да үлесі бар. 2021 жылы Рей Гаррихаузеннің қазіргі заманғы кинорежиссерлер мен аниматорларға тигізген әсерін атап өту үшін Рей Гаррихаузен сыйлығы тағайындалатыны жарияланды. Алғашқы марапаттау рәсімі Рейдің 102 жасқа толу күніне орай 2022 жылдың маусым айында өтті. "Ақымақ Құдай" фильмі үздік толық метражды фильм номинациясында жеңіске жетті, ал басқа да алты жеңімпаз әртүрлі санаттарда таңдалды.

Гордон Э. Сойер атындағы академиялық сыйлық

1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында Гаррихаузеннің кәсіби киноиндустриясына қадам басқан жанкүйерлері Гаррихаузеннің киноиндустриясына қосқан үлесін мойындау үшін Кино өнері мен ғылымы академиясына үгіттеу жұмыстарын бастады. 1992 жылы академия, ақыры Гаррихаузенге «индустрияның беделін артқан технологиялық үлесі» үшін Гордон Э. Сойер сыйлығын (іс жүзінде өмірлік жетістіктер үшін берілетін «Оскар») табыс етті. Сыйлықты актер Том Хэнкс (тәжіримеші ретінде) және Гаррихаузеннің орта мектептен кейін танысқан досы Рэй Брэдбери тапсырды. Гаррихаузенге сыйлық тапсырылғаннан кейін актер Том Хэнкс көрермендерге: «Кейбіреулер «Касабланка» немесе «Азамат Кейн» дейді, ал мен «Жейсон және аргонавттар» – жасалған ең ұлы фильм!» деді.

Басқа марапаттар мен марапаттар

1990 жылы Лондонның Қозғалыстағы Бейнелер Мұражайында (MOMI) Рэй Гаррихаузеннің еңбектері тойланды. 2010 жылы Sony Pictures Digital Productions компаниясының басты көрсету залы Гаррихаузеннің құрметіне аталды. Ғылыми фантастикалық Даңқ залы 2005 жылы Гаррихаузенді қатарға қосты, бұл әдеби емес тұлғаларды марапаттаған алғашқы жыл болды. Рэй 2010 жылдың маусым айында Британдық Кино Институтында өткен салтанатта құрметті BAFTA сыйлығын алды. Оған маска сыйлығын кинорежиссер Питер Джексон табыс етті. 2011 жылы Гаррихаузен Visual Effects Society-ден өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды. Кейіннен 2018 жылы Гаррихаузен Visual Effects Society Даңқ залына енгізілді.

Сақтау

Академия киноархиві Рей Гаррихаузеннің бірнеше фильмін сақтап қалды, оның ішінде «Гуадалканал», «Қалай шағырды көпірлеу» және «Хензель мен Гретельдің әңгімесі».

Танымал мәдениетте

Гаррихаузенге арналған құрметтер мен киношілердің құрметтері түрлі форматта көптеп кездеседі. 1994 жылғы «Жәндік адам» телесериалының 5-шы бөлімі: «Мистерионың қатерінде» Жәндік адам: «Тамаша! Енді мен Рей Гаррихаузеннің фильміне түстім!» дейді. Ол Мистериомен соңғы шайқасында классикалық грек монстрларымен күреседі. «Killer Instinct» видео ойынында Гаррихаузеннен шабыттанған үш кейіпкер бар: Спайнал, Айдол және Гаргос. «Mythos Games / Virgin Interactive Entertainment» компаниясының «Magic and Mayhem» (1999) компьютерлік ойыны Гаррихаузеннің туындыларынан әсер алған 25-тен астам мифологиялық жандарды қамтиды. Арнайы эффекттер шебері және тоқтату аниматоры Алан Фрисвелл жасаған кейіпкерлердің ішінде айдаһар, кентавр, гриф және күрескен қаңқа бар. Грифтің қанаттарын анимациялау үшін Фрисвелл «Sinbad-тың алтын сапары» (1974) фильмінен грифті зерттеді. Кейін Фрисвелл Рей және Диана Гаррихаузен қоры үшін жұмыс істеді, Гаррихаузеннің фильмдерінде қолданылған көптеген бастапқы анимациялық модельдерді қалпына келтірді. Фрисвелл әлі де Қордың ресми қалпына келтірушісі болып табылады. 1992 жылғы комедиялық қорқыныш фильмі «Қараңғылық әскері» Джейсон мен Аргонавттардан алынған қаңқа әскеріне ұқсайтын әскерді көрсетеді. 2001 жылғы «Disney/Pixar» анимациялық фильмі «Monsters, Inc.» Гаррихаузенге құрмет көрсетеді. Тим Бертон өзінің сатирикалық ғылыми-фантастикалық фильмі «Марс шабуылдайды!» (1996) Гаррихаузенге құрмет көрсету ретінде қарастырады, әсіресе жау марсиандарының ұшу тәрелкесі Вашингтон монументін құлатып, оған соғылған көрінеде, Гаррихаузен 1956 жылы «Жер және ұшу тәрелкелері» фильмінде жасағандай. 2007 жылы фантастикалық комикс авторы және иллюстраторы Стивен Д. Салливан өзінің «Жауынгер сүйектері» романын Гаррихаузен мен комикс авторы Стэн Лиге арнады: «Менің қиялымның отын тұтандырғаныңыз үшін». «Dragonlance: Жаңа оқиғалар» сериясының бөлігі болған кітапта басты кейіпкер ашулы механикалық алыппен күресуге мәжбүр болады. «Gravity Falls» эпизоды «Кішкентай сыйлық дүкенінің қорқыныштары» (әсіресе «Клей күні» сегменті) Рэй Гаррихаузен мен оның жұмысына бірнеше сілтеме жасайды. 2005 жылғы «Corpse Bride» фильмінде Виктор Викторияның үйінде болғанда «Гаррихаузен» деп жазылған фортепианода ойнайды. 2007 жылғы ағылшын поп-рок тобы «The Hoosiers»-тің «Worried About Ray» әні Гаррихаузенге арналған және оның туралы айтады. 1970-ші жылдарда Техаста «Church of the SubGenius» танымал Иван Стэнг жасаған қысқа балшықтан жасалған анимациялық фильм «Martian Peen Worm» (ұзақ атаудан қысқартылған) құрттың өсу кезеңінде «Nesuahyrrah» (Гаррихаузен керісінше жазылған) деп атайды. 2005 жылы түсірілген тағы бір 17 минуттық қысқа фильм «Southwestern Orange County vs. the Flying Saucers» Гаррихаузеннің 1956 жылғы «Жер және ұшу тәрелкелері» фильміне ұқсас тәрелке модельдерін пайдаланады. «The Venture Bros.» сериалының 4-маусымы 5-эпизоды «The Revenge Society» эпизодында Red Mantle Фантомды Рэй Гаррихаузенмен салыстырады. Гаррихаузен 5-маусымның 2-эпизоды «Spanikopita!» эпизодында Билли Квизбойдтің қарсыласы Август Сент-Клауд «Титандардың шайқасы» фильмінен Бубо реквизитін көрсетіп, «Гаррихаузен досым» дейді. Гаррихаузен бұрынғы «Stranglers» әншісі Хью Корнвеллдің 2018 жылғы жеке альбомының тақырыбы болған «Monster» әнінің тақырыбы болды. 1983 жылдың наурыз айында Гаррихаузен Маннның қытай театрында 1933 жылғы «Кинг-Конг» фильмінің премьерасының 50 жылдығын тойлауға арналған арнайы бір күндік шараға қатысты. Бірнеше кино эффектілері мекемелерінің визуалды эффекттер техниктері 50 жыл бұрын театрдың сыртқы вестибюлінде болғандай, Конгтың өмірлік өлшемдегі бюстін қайта жасады. 1983 жылдың тамыз айындағы «American Cinematographer» журналында оқиға туралы үш мақала жарияланды. 2013 жылғы «Pacific Rim» фильмі «монстр шеберлері Рей Гаррихаузен мен Иширо Хондаға» деген арнаумен аяқталады.

Fan and filmmaker tributes to Harryhausen abound in many forms. In the 1994 TV series Spider Man, episode 5: "The Menace Of Mysterio" Spider Man says "Great! Now I've stepped into a Ray Harryhausen movie!" when he is in the final confrontation with Mysterio and fights off some classic Greek monsters. In the video game Killer Instinct, three characters are Harryhausen inspired, specifically Spinal, Eyedol, and Gargos. The Mythos Games/Virgin Interactive Entertainment computer game Magic and Mayhem (1999) features over 25 stop motion mythological creatures that were inspired by Harryhausen's work. Constructed by special effects expert and stop motion animator Alan Friswell, the various characters include a dragon, a centaur, a griffin and a fighting skeleton. For the griffin's wing animation, Friswell studied the griffin from The Golden Voyage of Sinbad (1974). Friswell subsequently worked for the Ray and Diana Harryhausen Foundation, restoring many of the original animation models used in Harryhausen's films. Friswell still holds the position of official restorer for the Foundation. The 1992 comedy horror film Army of Darkness features the titular army resembling the army of skeletons from Jason and the Argonauts. In the 2001 Disney/Pixar animated film Monsters, Inc. pays homage to Harryhausen in a scene where James P. "Sulley" Sullivan, Mike Wazowski, Boo, Celia Mae and other monsters visit a Japanese and sushi restaurant named Harryhausen's in Monstropolis. Tim Burton considers his satiric science fiction movie Mars Attacks! (1996) to be a tribute to Harryhausen, especially in a scene in which one of the hostile Martians' flying saucers chops down the Washington Monument by crashing into it, just as Harryhausen had done in his movie Earth vs. the Flying Saucers in 1956. In 2007, fantasy comic book author/illustrator Stephen D. Sullivan dedicated his novel Warrior's Bones to Harryhausen and comic book creator Stan Lee. "For stoking the fires of my imagination." In the book, which is part of the Dragonlance: The New Adventures series, the heroine must battle a rampaging clockwork giant. The Gravity Falls episode "Little Gift Shop of Horrors" (specifically the "Clay Day" segment), has several references to Ray Harryhausen and his work. In the 2005 film Corpse Bride, while Victor is at Victoria's house, he plays the piano, which is labelled as a "Harryhausen". The 2007 song "Worried About Ray" by English pop rock band the Hoosiers is inspired by and is about Harryhausen. A short clay animation film, "Martian Peen Worm" (here abridged from a much longer title) made in the 1970s in Texas by Ivan Stang of Church of the SubGenius fame, refers to the worm at one stage of its growth development as a "Nesuahyrrah" (Harryhausen spelled backwards). Another 17 minute short film made in 2005, "Southwestern Orange County vs. the Flying Saucers", uses identical saucer models to Harryhausen's similarly titled 1956 alien invasion movie. In The Venture Bros. Season 4 Episode 5 "The Revenge Society", Red Mantle sarcastically compares Phantom Limb to Ray Harryhausen. Harryhausen is also mentioned in Season 5 Episode 2 "Spanikopita!" by Billy Quizboy's nemesis, Augustus St. Cloud, who shows off the movie prop Bubo, from Clash of the Titans, stating "Harryhausen's a friend." Harryhausen was the subject of the song Monster, the title track of former Stranglers singer Hugh Cornwell's 2018 solo album. In March 1983, Harryhausen participated in a special one day event at Mann's Chinese Theater celebrating the 50th anniversary of premiere screening of the 1933 King Kong in the same theater. Visual effects technicians from several film effects facilities recreated the life sized bust of Kong as it appeared in the theater's outer lobby area 50 years earlier. The August 1983 issue of American Cinematographer features three articles about the event. The 2013 film Pacific Rim included a dedication to "monster masters Ray Harryhausen and Ishirō Honda".

Реализацияланбаған жобалар

Әлемдер соғысы (1949): Х.Г. Уэллстің осы аттас романы негізінде, сюжетте Викториялық Англияға марсиандар шабуыл жасайды. Кейінгі нұсқаларда марсиандар қазіргі Американы басып алады. Бұл кейіннен 1953 жылы Рейдің досы Джордж Пал фильмге түсірді. Тері мен сүйектер (1963): Торн Смиттың романы бойынша, бұл химиялық заттармен тәжірибе жасаған фотограф туралы комедиялық оқиға, ол өзінің қаңқасынан басқа көрінбейтін бола алады. Синбадтың 8-ші саяхаты: Колоссаға қайта оралу (2007): Джон Уолш The Observer газетіндегі Даля Альбергемен сұхбатында Гаррихаузеннің "жаңа әлемдерді, эпикалық оқиғаларды және қорқынышты жаратылыстарды көрсететін жүзеге аспаған суреттердің көлеміне таң қалғанын" айтты.