Кіріспе

Электр жалғауының түрі

Бұрылып бекітілетін сым жалғаулары – екі немесе одан көп төмен кернеулі (немесе өте төмен кернеулі) электр өткізгіштерін қосуға арналған электр жалғауының бір түрі. Олар Солтүстік Америкада және бірнеше Еуропа елдерінде тұрғын үйлерде, коммерциялық және өнеркәсіптік ғимараттардың электр жүйелерінде кеңінен қолданылады, бірақ кейбір басқа елдерде қолдануға тыйым салынған. Бұрылып бекітілетін жалғауларды сым ұңғылары, сым жалғаулары, конустық жалғаулар немесе сақиналы жалғаулар деп те атайды. Канадада Marrette сауда атауы (қараңыз) кез келген маркадағы жалғаулар үшін жиі қолданылады.

Сипаттама

Бұраулы сым жалғауыштар әртүрлі өлшемдер мен пішіндерде болады. Олардың сыртқы қаптамасы әдетте оқшаулағыш пластиктен жасалған, ал қосылу құралы – сымдарға бұралып, оларды сенімді ұстап тұратын спиральді металл кіріспе. Мұндай жалғауыш сымдардың қабықтанған ұштарына бұралғанда, сымдар жалғауыштың металл кіріспесіне тартылып, ішінде бірге қысылады. Электр тогының үздіксіздігі тікелей бұралған сымдардың жанасуымен де, металл кіріспемен де қамтамасыз етіледі. Бұраулы сым жалғауыштар көбінесе қолмен орнатылады. Оларды ұстап, қолдануды жеңілдету үшін сыртқы ойықтары болуы мүмкін. Жоғары сапалы жалғауыштарға қанат тәрізді кеңейтімдер құйылып, көптеген жалғауыштарды орнатқанда оператордың бұлшықеттерінің шаршауын азайтуға болады. Мұндай кеңейтімдер осы жалғауыштарды стандартты гайка бұрғысымен немесе арнайы құралмен орнатуға да мүмкіндік береді. Бұраулы сым жалғауыштар жалғауыштың өлшемін, демек, оның сыйымдылығын көрсету үшін әдетте түрлі түстермен белгіленеді. Олар терминалдық тіреулерге немесе өткізгіштерді дәнекерлеуге қарағанда жылдам орнатылатындықтан және дәнекерленген немесе қысылған қосылымдардан айырмашылығы, болашақ өзгертулер үшін оңай алынып тасталатындықтан жиі қолданылады. Бұраулы жалғауыштар AWG #10 (5.26 мм²) диаметрінен қалың сымдарға көбінесе қолданылмайды, себебі мұндай қатты сымдарды осы әдіспен сенімді қосу өте қиын. Олардың орнына бұрандалы жалғауыштар, қысқыштар немесе қысыммен бекітілетін жалғауыштар қолданылады.

Нұсқалар

Коннекторлардың керамикалық бұрылысы жоғары температурада қолданылатын жағдайлар үшін, мысалы, жылыту құралдары үшін жасалған. Кәдімгі бұрылатын коннекторлар ылғалды ортада қолдануға жарамайды (мысалы, сыртта немесе жерге көмілген). Арнайы гельмен толтырылған коннекторларды пайдалану қажет. АҚШ-та алюминий сымдармен қолдану үшін сымды бұрап жалғау әдетте ұсынылмайды. АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясы алюминий сымдар үшін сым ұштарын қолдануға қарсы; оның орнына арнайы қысыммен бекітілетін коннекторлар қажет, ал 2011 жылдан бастап CPSC белгілі бір бұрандалы терминалдарды білікті, екінші дәрежелі мақұлдаумен бекітті. Оған қарамастан, бірнеше компания алюминий өткізгіштерімен қолдануға арналған және бағаланған деп мәлімдейтін бұралатын коннекторларды шығарады. Канадада өткізгіш, антиоксидантты гельді қамтитын сымдық коннекторлардың арнайы бұрылысы тұрғын үйлердегі алюминий сымдарға, соның ішінде жаңа мыс сымдарды қолданыстағы алюминий сымдарға қосу кезінде пайдалануға тіркелген. Арнайы кіріспелі бұралатын коннекторлар стандартты сымдық коннекторлардан оқшауланған қақпақтың жоғарғы жағында қосымша тесік болғандықтан ерекшеленеді. Бұл бір өткізгіштің қабықсызданған сымын тесіктен өткізуге мүмкіндік береді, соның нәтижесінде "құйрықша" бөлігі пайда болады, оны жерге қосу бұрандасына бекітуге болады. Мұндай кіріспелі коннекторлар көбінесе жасыл түсті болады және оларды "жерге қосуға бұралатын коннекторлар" деп те атайды. Тағы бір арнайы коннектор нұсқасында оқшауланған қақпақтың жоғарғы жағынан шығып тұратын тұрақты бекітілген сымның құйрығы бар. Құйрық ұшы ашық болуы мүмкін немесе алдын ала орнатылған тіреуішпен аяқталуы мүмкін. Егер ақ түсті болса, онда ол әдетте құрылғы қорабындағы бейтарап сымдарды жалғау үшін қолданылуы мүмкін, ал құйрық бөлігі құрылғыға (мысалы, розеткаға) қосу үшін бос қалдырылады. Егер жасыл түсті болса, бұл жиынтық тұрақты бекітілген сымсыз кіріспелі бұралатын коннекторларға ұқсас, жерге қосу құрылғысы ретінде қолданылуы тиіс.

Түс коды

Бұл кесте әртүрлі өндірушілердің сымды бұрап жалғауға болатын өткіштердің өлшемдерін көрсету үшін қолданатын де-факто стандартты түс кодтамасын көрсетеді. Өндірушілер арасындағы ең шекті өлшемдерде сыйымдылықта шамалы айырмашылықтар болуы мүмкін. + Екі тең өлшемді өткіш үшін сым жалғауыштың сыйымдылығы ТүсіAWG 22AWG 20AWG 18AWG 16AWG 14AWG 12AWG 10(0.326 мм²)(0.581 мм²)(0.823 мм²)(1.31 мм²)(2.08 мм²)(3.31 мм²)(5.26 мм²)Сұр (кейбіреулер) (кейбіреулер) Көк Қаранжы (кейбіреулер) Сары (кейбіреулер) Қызыл