Ауғанстандағы соғысқа қарсы наразылықтар мен демонстрациялар

Кіріспе

Ауғанстанға қарсы жоспарланған басып кіру 2001 жылдың 7 қазанында соғыс ресми түрде басталғанға дейін күндер бойы жаппай наразылықтар мен демонстрацияларға себеп болды. 2001 жылдан 2021 жылға дейін Ауғанстандағы соғыстың жалғасуы одан әрі наразылықтар мен жаушылыққа қарсылық тудырды.

2002 жыл

2002 жылдың 20 сәуірінде 75 000 адам Вашингтон қаласында АҚШ-тың әскеришілігі мен сыртқы саясатына қарсы шеруге шықты. Бұл, соғыс басталғалы бері өткен ең ірі бейбіт шеру болды. Көптеген ұйымдардың біріккен күштерімен 20 сәуірде соғысты тоқтату мақсатында ұйымдастырылған митинг Вашингтон монументінің оңтүстігінде өтті. Тағы бір наразылық акциясы Израильдің палестиналықтарға қарсы агрессиясы деп саналатын әрекеттеріне қарсы Ақ үйдің жанында, ал үшінші наразылық акциясы Әлемдік банк пен Халықаралық валюта қорының саясатына қарсы осы ұйымдардың кеңселері жанында өтті. Содан кейін үш митингінің қатысушылары Пенсильвания даңғылы бойымен АҚШ Капитолийіне қарай бірлесіп жүріп, он жылдан астам бұрынғы Шығанақ соғысынан бері Вашингтонда өткен ең ірі соғысқа қарсы демонстрацияны ұйымдастырды. Шерушілер Ауғанстан азаматтарын бомбалауды айыптап, "Шексіз соғысқа ақша төлемейміз", "Ақ үйде тағы да қылмыскерлер" және "Соғыс болмасын. Біздің атымыздан емес" деген жазулары бар плакаттар мен туларды алып жүрді.

2006 жыл

2006 жылдың 23 қыркүйегінде Ұлыбританияның Манчестер қаласында он мыңдаған адам Ұлыбритания әскерлерінің Ирак және Ауғанстанда болуына қарсы шеруге шықты. Ұйымдастырушылардың бағалауынша, шамамен 30 000 адам қатысты. Полиция болса, 20 мыңға жуық адам деп есептейді. Митингте сөз сөйлеген спикерлер премьер-министр Тони Блэрді АҚШ-ты Ірак пен Ауғанстандағы заңсыз соғыстарға еріп кеткені үшін айыптады. 2006 жылдың 28 қазанында Канаданың Ауғанстандағы соғысқа қатысуына қарсы мыңдаған наразылар 40 қала мен қалашықта митинг өткізді. "Әскерлерімізді қолдайық, үйге қайтарыңдар!" деген ұранмен 500-ге жуық демонстрант Оттаваның орталығынан Парламент төбесіне дейін әскери миссияға наразылық білдіріп, канадалық әскерлердің оралуын талап етті. Торонто мен Монреальде жүздеген наразылық білдірушілер, Галифакста – 200, Эдмонтонда – 100, Калгариде – 100, Ванкуверде – 500-ден астам адам көшеге шықты. Демонстрациялардың басты тақырыбы – әскерлерді Ауғанстаннан қайтару және Канада әскерлерінің миссиясын жауынгерлік рөлден бейбітшілік сақтау және гуманитарлық көмек көрсетуге ауыстыру туралы талаптар болды. Плакаттарда "Бомба емес, үй салайық", "Бомба емес, оқу ақысын түсірейік" және "Бұл шынымен бейбітшілік пе?" сияқты ұрандар жазылған. Осы уақытқа дейін Ауғанстанда 42 канадалық сарбаз және бір дипломат қаза тапты. Ауғанстанмен шектес аймақтағы мыңдаған пәкістандық тайпа өкілдері 80 адамның өмірін қиған зымыран шабуылына қарсы митинг өткізді. Баджаур тайпалық округінің астанасы Хар қаласында, шабуыл болған жерден оңтүстік-шығысқа қарай 10 шақырым жерде 5000-ге жуық тайпалық адам шеруге шықты. Олар, зымыраннан қаза тапқандардың барлығы да семинарияда оқыған студенттер екенін және олардың отбасыларына өтемақы төленуі керек екенін мәлімдеді. АҚШ президенті Джордж Буш пен Пәкістан президенті Первез Мушаррафтың бейнесі сомдалған қуыршақтар қашырларға мінгізіліп, парадталды, содан кейін өртке жегілді. АҚШ-тың мектепке жасаған әуе шабуылынан кейін мыңдаған жергілікті тұрғындар Исламабадтың АҚШ-пен одақтастығына қарсы наразылық акцияларына қатысты.

On September 23, 2006, tens of thousands of people marched in Manchester, UK, against the presence of UK troops in Iraq and Afghanistan. Organizers estimated that about 30,000 people participated. Police put the figure at about 20,000. Speakers at a rally accused Prime Minister Tony Blair of following the United States into illegal wars in Iraq and Afghanistan. On Saturday October 28, 2006, thousands of protesters opposed to Canada's participation in the war in Afghanistan rallied in 40 cities and towns. Under the slogan "Support our troops, bring 'em home", as many as 500 demonstrators marched through downtown Ottawa to Parliament Hill to protest the military mission and demand the return of Canadian troops. Hundreds of protesters in Toronto and Montreal, 200 in Halifax, 100 in Edmonton, more than a 100 in Calgary, and more than 500 in Vancouver also took to the streets. Themes of the demonstrations included demands that the troops be brought home from Afghanistan and demands that the mission of the Canadian Forces in that country shift from a combat role to a peace keeping and humanitarian presence. Placards expressed such sentiments as "Build Homes Not Bombs," "Drop Tuition Not Bombs" and "Is This Really Peacekeeping". A total of 42 Canadian soldiers and one diplomat had so far been killed in Afghanistan. Thousands of Pakistani tribesmen near the border with Afghanistan held a rally to protest against a missile attack that killed 80 people. About 5,000 tribesman held a protest march in Khar, the capital town of Bajaur tribal district, some 10 km south east of the scene of the attack. The tribesmen said the dead, housed in a seminary, were merely students and that their families should be compensated. The effigies of U. S. president George Bush and Pakistani president Pervez Musharraf were paraded on mules before being set on fire. Since the U. S. air strike on the school, thousands of local people have taken part in protests against Islamabad's alliance with the US.

2007 жыл

2007 жылдың 23 ақпанында жүздеген канадалықтар жел, жаңбыр және қарға қарамастан, Канаданың әртүрлі қалаларында митингілерге қатысып, елдерінің Ауғанстандағы әскери операциясына наразылық білдірді және үкіметін канадалық әскерлерді елге қайтаруға шақырды. Ванкуверде шамамен 600 адам митингіге жиналып, қала орталығымен жүріп өтті. Торонтода жүздеген наразылықшылар АҚШ консулдығы алдында митингі өткізді. Монреаль қаласының орталығында 500-ге жуық адам шеруге шықты. Галифакста шамамен 200 адам қалалық әкімдіктің алдына жиналды. Эдмонтон, Квебек және Ньюфаундлендтің Сент-Джонс қалаларында да демонстрациялар өтті. 2007 жылдың 30 сәуірінде мыңдаған ауғандықтар АҚШ бастаған коалицияны және Ауғанстан әскерін Герат провинциясының батысында бейбіт тұрғындарды өлтірді деп айыптап, наразылық акциясын ұйымдастырды. Наразылық білдірушілер Херат қаласының оңтүстігіндегі Шиндандтағы үкіметтік округ штаб-пәтеріне шабуыл жасады, онда батыс әскерлерінің ірі базасы орналасқан. АҚШ-қа қарсы наразылық, коалиция және Ауғанстан күштерінің сол аймақта бейбіт тұрғындарды өлтіруіне қарсы өткен Нангахар провинциясының шығысындағы наразылықтан бір күн кейін болды. 2007 жылдың 22 маусымында Квебек қаласындағы наразылық білдірушілер Ауғанстандағы Канаданың әскери қатысуын және Қандаһар провинциясына қосымша әскерлерді жіберуді айыптау мақсатында шеруге қатысты. 2007 жылдың 27 қазанында Канаданың 22 қаласында Ауғанстандағы Канаданың әскери миссиясына қарсы митингілер өтті. Монреальде қатты жаңбырға қарамастан шамамен 300 адам шеруге шықты, ал Торонто мен Оттавадағы наразылықтар шамамен 200 адамды құрады. Ол кезде Ауғанстанда 70 канадалық сарбаз және бір дипломат қаза тапқан еді.

2008 жыл

2008 жылдың 15 наурызында мыңдаған наразылықшылар Лондон мен Глазгода жиналып, Ұлыбритания әскерлерін Ирак пен Ауғанстаннан шығаруға шақырды. Полиция Лондон көшелерінде 10 мың адам болғанын хабарлады, бірақ ұйымдастырушылар бұл санды 30 мыңнан 40 мыңға дейін бағалады. Полицияның бағалауынша, Глазгода шеруге 1 000 – 1 500 адам қатысты. 2008 жылдың 20 қыркүйегінде Франция мен Германияда мыңдаған адамдар көшелерге шығып, Ауғанстандағы әскерлерді үйге қайтаруды талап етті. Германияның Берлин және Штутгарт қалаларында 5 000-нан астам адам Ауғанстандағы неміс әскерлерінің орналасуын ұзарту шешіміне қарсы наразылық білдірді. Полицияның бағалауынша, Берлинде 3 300-ден астам, Штутгартта 2 000-нан астам адам митингке қатысты, ал іс-шара ұйымдастырушылары жалпы санды 7 000 адам деп атады. Францияда 10-ға жуық қалада шерулер өтті. Париждегі ең ірі шеруге шамамен 3 000 адам қатысты. Осы оқиғалар кезінде Ауғанстанда 30 неміс және 24 француз сарбазы қаза тапқан. Ұлыбританияда мыңдаған соғысқа қарсы наразылықшылар Манчестерде үкіметке соғысқа қарсы хабар жеткізу үшін дауысты наразылық акциясын өткізді. 5 000-нан астам адам шеруге қосылып, Ауғанстан мен Ирактан британ әскерлерін шығаруды талап етті. Сол кезде Ауғанстанда 120 британдық, Иракта 176 солдат қаза тапты. 2008 жылдың 18 қазанында Канаданың 16 қаласында жүздеген адамдар әскерилердің Ауғанстанға қатысуына қарсы шерулерге қатысты. Торонтода 300-ден астам адам Квинс Паркте жиналып, премьер-министр Стивен Харперге «Әскерлерімізді қазір үйге қайтарыңыз» деген нақты хабар жіберді. Монреальде жүздеген адамдар Канада әскерлерін елге қайтаруды талап етіп, қорғаныс саласының өсуіне жұмсалған қаржылық шығындарды жариялады. Оттавада 150-ге жуық адам Парламент төбесінде митингке шығып, премьер-министр Стивен Харперден әскерлерді елге қайтаруды талап етті. Осы уақытқа дейін Ауғанстанда 97 канадалық сарбаз және бір дипломат қаза тапқан. 2008 жылдың 18 желтоқсанында Пәкістанда 10 000-нан астам адам өз үкіметінің Ауғанстандағы АҚШ және НАТО әскери операцияларын логистикалық тұрғыдан қолдауына наразылық білдіріп, Ауғанстан шекарасы бойымен Пәкістанға жасалған АҚШ зымыран соққыларын тоқтатуды талап етті. Пешаварда 5 000-ға жуық адам шеруге қатысып, қала көшелерінде жүрді. 2008 жылдың 20 желтоқсанында Монреаль мен Торонтодағы канадалықтар АҚШ-тың Ирак пен Ауғанстанды әскери түрде басып алуына және Канаданың АҚШ басқаратын Ауғанстан соғысына қатысуына қарсы наразылық білдірген кезде АҚШ консулдықтары алдында Джордж Буштың суреттеріне аяқ киім лақтырды.

On March 15, 2008, thousands of protesters gathered in London and Glasgow to call for the withdrawal of UK troops from Iraq and Afghanistan. Police said there were 10,000 people on the streets in London but organizers put the crowds at between 30,000 and 40,000. In Glasgow, there 1,000 to 1,500 people took part in the march, according to police estimates. On September 20, 2008, thousands of people in France and Germany took to the streets calling for soldiers deployed in Afghanistan to be brought home. More than 5,000 people took to the streets in the German cities of Berlin and Stuttgart to protest against the decision to prolong the deployment of German troops in Afghanistan. According to police estimates, over 3,300 people in Berlin, and over 2,000 people in Stuttgart took part in the rallies, while event organizers put the total figure at 7,000 people. In France, marches took place in about 10 cities. Around 3,000 people took part in the largest march in Paris. At the time of the protests, around 30 German troops and 24 French troops had been killed in Afghanistan. In the United Kingdom thousands of anti war demonstrators staged a noisy protest in Manchester to deliver an anti war message to the government. Over 5,000 people joined in the march to call for the withdrawal of British troops from Afghanistan and Iraq. At the time, 120 British soldiers had died in Afghanistan, and 176 had died in Iraq. On Saturday, October 18, 2008, hundreds of Canadians marched in rallies held in 16 different cities across Canada to protest the country's military involvement in Afghanistan. In Toronto, more than 300 people gathered at Queen's Park to send Prime Minister Stephen Harper a clear message: Bring our troops home, now. In Montreal, hundreds of people turned out to demand Canadian troops be brought home and to shine a light on the dollars and cents costs of a growing defence establishment. In Ottawa, around 150 people marched at a rally on Parliament Hill demanding that Prime Minister Stephen Harper bring the troops home. A total of 97 Canadian soldiers and one diplomat had so far been killed in Afghanistan. On December 18, 2008, more than 10,000 people in Pakistan protested their government's logistical support for U. S. and NATO military operations in Afghanistan and demanded an end to U. S. missile strikes into Pakistan along the Afghan border. In Peshawar, up to 5,000 people joined the protest as they marched in the streets of the city. On December 20, 2008, Canadians in Montreal and Toronto threw shoes at posters of George Bush in front of their respective U. S. consulates during protests against the U. S. military occupations of Iraq and Afghanistan, and against Canada's involvement in the U. S. led war in Afghanistan.

2009 жыл

2009 жылдың 20 наурызында, Барак Обама президент болғаннан бері Вашингтонда өткен алғашқы ірі демонстрацияда, мыңдаған американдықтар, соның ішінде кейбіреулері соғыста қаза тапқандарға наразылық білдіру үшін макеттік табындарды алып келді. Олар 2003 жылы Иракқа басып кіргеннің алтыншы жылдығына орай, Ирак пен Ауғанстандағы соғыстарға қарсы көшеге шықты. 10 мыңнан астам адам Пентагонға шеру жасады. Ауғанстан мен Ирак соғысының ардагерлері бастаған наразылықшылар Боинг, Локхид Мартин, Генерал Дайнемикс және KBR сияқты ірі әскери-өнеркәсіптік корпорациялардың кеңселеріне барып, оларды "өлім саудагерлері" деп сипаттап, символдық табындарды жеткізуге тырысты. Лос-Анджелесте мыңдаған адам Голливуд бульварымен шеру тартты, АҚШ әскерлерінің елдеріне қайтарылуын талап етті. "Соғысты тоқтату" шеруіне 4 мыңнан астам адам қатысты. Сан-Францискода тағы 4 мың адам демонстрацияға шықты. 2009 жылдың 28 наурызында 15 мыңға жуық адам Лондонның орталық бөлігінен шеру тартты, бұл әлемдік көшбасшылардың G20 саммитіне қарсы болды. 150-ден астам соғысқа қарсы, экологиялық, қайырымдылық, еңбек, студенттік, діни және даму ұйымдарының альянсы ұйымдастырған "Адамды бірінші орынға қою" шеруі Батыс әскерлерін Ауғанстаннан шығаруға және "Біз не қалаймыз? Бомба емес, жұмыс!" деген ұрандарды айтуға шақырды. 2009 жылдың 7 қазанында Демократиялық қоғам үшін студенттер Ауғанстандағы соғысқа қарсы ұлттық әрекет күнін жариялады. СДС-тің 25-тен астам бөлімшелері ел бойынша түрлі шаралар ұйымдастырып, өткізді. Рочестер SDS бастаған "Соғысқа қарсы би" шеруін полиция күшпен тоқтатты, 60 шерушінің 12-сі қамауға алынып, кейін босатылды немесе кепілдікпен босатылды. 2009 жылдың 17-18 қазанында АҚШ-тың 50 қаласында соғысқа қарсы наразылық акциялары өтті. Бостон қаласында жүздеген наразылықшылар Ауғанстан, Пәкістан және Ирактағы соғысқа қарсы наразылық білдіру үшін Копли алаңында жиналды. 28 жастағы ауған әйелі Зоя өз елінде АҚШ бастаған соғысқа қарсы сөйледі, оның еліне қосымша шетелдік басқыншылық қажет емес деді. "Иә, біз Ауғанстаннан шыға аламыз" деген жазуды ұстаған Сюзанна Эббот: "Обама өз уәделерін орындауы керек. Біз бәріміз оның сайлануы үшін жұмыс істедік. Енді ол осы бейбітшілік жүлдесін лайықты алуы керек" деді. Миннеаполисте 400 адам АҚШ-тың Ауғанстандағы соғысын аяқтауды және АҚШ-тың Иракты оккупациялауын тоқтатуды талап етіп шеру тартты. Лейтенант Джо Глентон командирінің бұйрығына бағынбай, соғысқа қарсы ұлттық демонстрацияға қатысқан алғашқы әскери қызметші болды. Ол былай деді:

On March 20, 2009, in the first large demonstration in Washington, D. C. since Barack Obama became President, thousands of Americans, some bearing mock coffins to protest war casualties, took the streets on the sixth anniversary of the 2003 Iraq invasion to protest the wars in Iraq and Afghanistan. More than 10,000 people marched on the Pentagon. Led by a contingent of Afghanistan and Iraq war veterans, the protesters proceeded on to the headquarters of major military industrial corporations such as Boeing, Lockheed Martin, General Dynamics, and KBR, corporations that the demonstrators characterized as "merchants of death" and to which they sought to deliver symbolic coffins. In Los Angeles, thousands marched down Hollywood Boulevard to call for all U. S. troops to be brought home. A 4,000 strong crowd took part in the "Stop the Wars" march and rally. Another 4,000 people demonstrated in San Francisco. On March 28, 2009, up to 15,000 protesters marched through central London to demonstrate ahead of the G20 summit of world leaders. The Put People First march, organized by an alliance of more than 150 anti war, environment, charity, labour, student, faith, and development groups, included calls for Western troops to pull out of Afghanistan and protesters chanting "What do we want? Jobs not bombs." On October 7, 2009, Students for a Democratic Society called a national day of action against the war in Afghanistan. Over 25 chapters of SDS planned and held various actions around the country. A "Funk the War" march led by Rochester SDS was forcibly ended by the police, with 12 of the 60 marchers arrested and later released or bailed out. On the weekend of October 17–18, 2009, anti war protests took place in 50 cities across the United States. In Boston, hundreds of protesters gathered at Copley Square to protest the war in Afghanistan, Pakistan, and Iraq. Zoya, a 28 year old Afghan woman spoke against the U. S. led war in her country, saying her homeland does not need more foreign occupation. Suzette Abbot, carrying a sign that read "Yes We Can Get Out of Afghanistan", said "Obama needs to make good on his promises. We all worked to get him elected. Now he needs to earn that peace prize." In Minneapolis, 400 people marched, calling for an end to the U. S. war in Afghanistan and an end to the continued U. S. occupation of Iraq. Lance Cpl. Joe Glenton defied orders from his commanding officer to become the first serving soldier to openly attend a national anti war demonstration. He stated:

2009 жылдың 14 қарашасында, сенбі күні, Шотландияның Эдинбург қаласында НАТО парламенттік жиыны кезінде 1000-ға жуық адам соғысқа қарсы демонстрация жасады, сонымен қатар сауалнама көрсеткендей, британдықтардың 71%-ы Ауғанстаннан британдық әскери күштерін 12 ай ішінде шығаруды қалайды. Сол күні Сеулде 200-ге жуық оңтүстік кореялықтар өз үкіметінің Ауғанстанға әскер жіберу жоспарына наразылық білдірді. Оппозициялық Демократиялық Еңбек партиясының депутаты Ли Чжун Хи: "Біз АҚШ-тың терроризмге қарсы соғысының батпағына түсіп қалмауымыз керек" деді.