Кіріспе

Қайта құру дәуірі тарихи зираты

Эндрю Джонсон ұлттық зираты – Теннесси штатындағы Гринвилл қаласында орналасқан Эндрю Джонсон ұлттық тарихи орнының аумағындағы АҚШ ұлттық зираты. 1906 жылы құрылған бұл зират АҚШ-тың 17-ші президенті Эндрю Джонсонның қабірінің төңірегінде салынған және 2000-нан астам қабірді қамтиды.

Тарих

1847 жылы көршілерімен қандай да бір дау кезінде Джонсон былай деп жазды: “Егер мен Гринвиллдегі зұлым рухтардың арасында қайтыс болсам, өлім алдындағы соңғы тілегім – бір досым арқылы, мен соңғы долларымды бір қара нәсілді адамға беруімді өсиеттеуім. Ол менің өлімімнен кейін лас, сасыған денеме тау басына дейін алып барып, оны құсқарлар мен қасқырлар жеп қойсын немесе оны өртеу үшін үлкен от жақсын, тіпті ең кішкентай бөлшегі де түтін болып желге ұшып, құдайды ұмытқан, тозаққа лайық, ақша сүйгіш, екіжүзді, арқасынан сөйлейтін, жексұрық көретін Гринвилл тұрғындарының үстінен жеңіспен көтерілсін”. Джонсон осы уәдесін орындағандай көрінеді. Эндрю Джонсон 1852 жылы Гринвиллдің сыртындағы “Сигнал төбесі” деп аталатын жерде 23 акр жер сатып алды. Роберт Уинстонның “Плебей және патриот” (1928) кітабында былай делінген: “Ол сезімтал адам болмаса да, бұл жерді бір досына көрсетіп, осы жерде демалып, мәңгілік ұйқысын тапқысы келетінін айтты. Ол жердің иесін тауып, оған тиесілі құжатты алды”. Бұл жер “Сигнал төбесі” деп аталуына себебі, ол әскерлерге достық күштерге сигнал беруге өте қолайлы орын болды. Джонсон қайтыс болғаннан кейін, 3 тамыз 1875 жылы осы жерге жерленді. Қоштасу рәсімін масондар өткізді. 1878 жылдың 5 маусымында Джонсонның қабіріне 9 метрлік мәрмәр мүсін орнатылды. Ескерткіш соншалықты әсерлі болғандықтан, бұл жер “Монумент төбесі” деп аталды. Эндрю Джонсонның қызы Марта Джонсон Паттерсон 1898 жылдың 2 қыркүйегінде жерді саябаққа айналдыру туралы өсиет қалдырды. Ол 1900 жылы бұл жерді ұлттық зират етуді ұсынды, осылайша Джонсон отбасы оны күткені орнына, федералдық үкімет басқаратын болады. 1906 жылы АҚШ Конгресі бұл жерді Ұлттық зират деп жариялады, ал 1908 жылы АҚШ Соғыс министрлігі оны өз бақылауына алды. 1939 жылы зиратта барлығы 100 қабір болды. 1942 жылдың 23 мамырында зиратты басқару құқығы Ұлттық саябақтар қызметіне берілді. 1942 жылы Ұлттық саябақтар қызметі зираттың юрисдикциясын алғаннан кейін, зираттардың тарихи маңызын сақтау үшін жаңа жерлеулерге тыйым салды. Американдық Легион мен Американдық революция қыздарының күш-жігерінің арқасында зират қайтадан жаңа жерлеулерді қабылдады, осылайша бұл ұлттық зират Ұлттық саябақтар қызметінің басқаруындағы бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстардың, испан-американ соғысының, Корей соғысының, Вьетнам соғысының және Перс шығанағы соғысының сарбаздарын қабылдайтын зираттардың біріне айналды. Андерсонвилл ұлттық зиратынан басқа, АҚШ Ішкі істер министрлігі басқаратын және жаңа жерлеулерді қабылдайтын жалғыз ұлттық зират осы.

Джонсон ескерткіші

Джонсон 1875 жылы қайтыс болған кезде Ноксвилл газетінің бірінде оның қабірі Джонсон төбесі деп аталғанын, ол қаланың оңтүстік-шығысында орналасқанын және "Гринвиллге батыстан жақындағанда теміржолдың оң жағынан" көрінетіні айтылды. Эндрю Джонсонның қайтысынан кейін бұл жер зиратқа айналдырылып, Эндрю Джонсонның екі ұлы қайта жерленді: бастапқыда Теннесси штатының Нэшвилл қаласында жерленген Чарльз Джонсон және бастапқыда Гринвиллде басқа жерге жерленген Роберт Джонсон. Кейіннен Джонсон отбасының бірнеше мүшелері, соның ішінде немерелері де осы зиратқа жерленді. Бұл жұмыстың құны 10 000 долларға бағаланса, тек қана бүркіт мүсініне 500 доллар жұмсалған. Джонсонның қабір тасының үстіне "Оның халыққа деген сенімі ешқашан әлсіреген емес" деп жазылған. 1891 жылы жарық көрген Эндрю Джонсонның өмірбаянында былай делінген: "Осы ескерткіште ерекше бір сыр бар, себебі ешкім «Оның халыққа деген сенімі ешқашан шайқалмады» деген сөздің нақты мағынасын білмеген". Олар өздерінің еңбегі осы адамның есімімен аталатын жалғыз ескерткіш болады деп сенген. Бір нәрсеге сенімділікпен айтуға болады, егер американ халқының көзқарасы өзгермесе, Эндрю Джонсон – есіміне ешқандай құндылығы бар монумент орнатылмаған қайтыс болған американдық болып қалады. М. В. Мур, 1891 жыл.