Кіріспе
eGranary Digital Library - бұл WiderNet жобасының нәтижесі, бұл коммерциялық емес ұйым дамушы елдерде ақпараттық технология мен кітапханалық қызметтерге қол жеткізуді қамтамасыз етуге бағытталған.
Тарих
2000 жылы Клифф Миссен мен Майкл МакНалти " дамушы елдерде ақпараттық технологияларды арзан, жоғары әсерде пайдалану бойынша оқыту мен зерттеулер жүргізу" үшін WiderNet-ті құрды. Миссен бұл идеяны Нигерияның Плато штатындағы Джос университетінде Фулбрайт стипендиаты ретінде оқығаннан кейін дамытты. Нигерияда оқып, сабақ беріп жүргенде, Миссен Интернетке қолжетімділіктің жоқтығы тудырған көңілі түсіп, көңілі түсіп қалды. Осы сәтсіздік оның WiderNet жобасына бейімделуіне себеп болды, оның мақсаты - дамушы елдерде ақпараттық технологияларды арзан және тиімді пайдалану бойынша оқыту мен зерттеу жүргізу. WiderNet жобасы 2000 жылдан бері Африка, Үндістан, Бангладеш және Папуа-Жаңа Гвинеядағы мектептерге, клиникаларға және университеттерге 1600 компьютер, 50,000 кітап және 800-ден астам электрондық кітапханаларды жіберді. Сонымен қатар, олар 5 мыңға жуық адамды саясатты жоспарлау, кәсіпорынды басқару, техникалық мамандарды даярлау және сыныптағы технология бойынша оқытты. 2001 жылы Клифф Миссен eGranary Digital Library бағдарламасын ойлап тапты. Қазір eGranary құрылғылары Африка, Үндістан, Бангладеш, Папуа-Жаңа Гвинея және Гаитидегі 1600-ден астам мектептерде, клиникаларда және университеттерде бар.
Мақсаты
Электрондық кітапханасы Интернет жеңіл аймақтарда байланыс шығынын азайту үшін жергілікті желі арқылы білім беру ресурстарын сақтайды. eGranary абоненттерінің көпшілігі Интернетке қосылмаған, бірақ қосылғандар eGranary Digital Library ресурстарын 5000 есе жылдам ашуға мүмкіндік алады. eGranary Digital Library-де шамамен 35 миллион білім беру ресурстары бар, олар 2500 веб-сайттан және жүздеген CD-ROM-дан жинақталған. Жинаққа 60 000-нан астам кітап, жүздеген толық мәтінді журналдар және ондаған бағдарламалық жасақтама кіреді. eGranary Digital Library-дегі кейбір құжаттар жалпыға ортақ, кейбіреулері copyleft лицензиясымен қамтамасыз етіледі, бірақ олардың көпшілігі авторлары мен баспагерлері жаһандық білім беруге үлес ретінде ұсынды. Электрондық кітапхананың 6%-ға жуығы Интернет желісінде қолжетімді емес. Оның көп бөлігі жазылуды немесе төлемді талап етеді, бірақ авторлар мен баспагерлер оны төмен жолақтықты пайдалану жағдайларында адамдарға тегін беруге келісті. Кез келген абонент eGranary Digital Library-ге өзінің жеке санариптік мазмұнын қоса алады, бұл оны байланыс пен ынтымақтастық үшін баспа платформасына айналдырады.
Қосылған бағдарламалық қамтамасыз ету
eGranary Digital Library-де Интернетке ұқсас прокси сервер және іздеу жүйесі бар, бұл жылдамдық оның пайдаланушылары үшін әдетте қол жетімді емес. Прокси-сервер, егер қосылым болса, пайдаланушылардың веб-ұраныстарын Интернетке "ойнатуға" мүмкіндік береді. Электрондық кітапхананың көптеген пайдаланушылары Интернетпен таныс емес болғандықтан, WiderNet жобасы бүкіл әлем бойынша кітапханашыларды арнайы ресурстарды табуға көмектесу үшін жалдап алады. eGranary интерфейсі Lucene және Solr қолданатын сөз іздеуді қамтиды; VuFind қаржыландыратын 60,000-нан астам жазбаны қамтитын онлайн-ашық каталог; және әлемнің түкпір-түкпірінен келген ондаған портал сарапшылары бірлесіп әзірлейді. 2010 жылдан бастап eGranary Digital Library өзінің Қоғамдық ақпараттық платформасына интерактивті Web 2.0 мүмкіндіктерін енгізді. Intel корпорациясының 2010 жылы берген жомарт грантының арқасында Community Information Platform пайдаланушыларға веб-редакторларға, LDAP қауіпсіздігіне, Moodle, WordPress, MySQL, PHP, Drupal және басқаларға ұқсас технологиялар арқылы өз мазмұнын жасауға және бөлісуге мүмкіндік беру үшін жасалды. Абоненттер серверінде шексіз веб-сайттар орната алады және веб-беттер жасау, файлдарды жүктеу және жергілікті ақпаратты бір-бірімен бөлісу үшін тегін, бағдарламалық жасақтаманы пайдалана алады.
Әлеуметтік келісімшарт
Электрондық кітапхананың басты қағидаларының бірі - мазмұнның пайда табу үшін сатылмауы. WiderNet жобасы авторлар мен баспагерлерге рұқсат сұраған кезде осыны уәде етеді және әрбір абоненттік мекеме лицензиялық келісімге қол қояды, онда олар мазмұнды жергілікті желілер арқылы өздерінің меценаттарына еркін қол жетімді ете алатындығы туралы мәлімдейді. Сенімді, өзін-өзі қамтамасыз ететін қызмет құру үшін WiderNet жобасы бизнес-модельді әзірледі, оның мақсаты гранттар, сыйлықтар, демеушілікпен ұйымдастырылған оқыту бағдарламалары және еріктілер арқылы бағдарламаның ағымдағы және даму шығындарын жабу. Осы уақытқа дейін ұйым 15 жыл ішінде осы тұжырымдаманы әзірлеу, тәжірибеден өткізу және насихаттау үшін 1 200 000 доллардан астам қаражат жинады және жұмсады. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген еріктілер компьютерлік бағдарламалау, жаңа ресурстарды жинау және ұйымдастыру, порталдар мен оқу бағдарламаларын жасау, жаңа кітапханаларды салу және тарату бойынша 30 000-нан астам сағат жұмсады. Гранттар мен сыйлықтар жаңа мүмкіндіктерді дамытуға қаржы бөледі, ал абоненттер eGranary дисктерін өте субсидияланған бағамен сатып алады, бұл өнімнің өндіріс шығындарын өтеу үшін жеткілікті, бірақ пайда таппайды. Абоненттер негізгі кітапханашылық шығындарын, жабдықтарды сатып алу, сынау және дайындау шығындарын, транзакциялық шығындарды (маркетинг, лицензия және есеп беру сияқты) және техникалық қолдау мен бағдарламалық қамтамасыз етуді жаңартуды қамтамасыз ету шығындарын көтереді. Бірнеше қосымша құндылықтарға ие саудагерлер eGranary Digital Library-ді өздерінің ұсыныстарына біріктіреді. Сонымен қатар, дамушы елдердің жас кәсіпкерлері WiderNet жобасының Field Associate бағдарламасына қосылды, олар өз елдерінде орнату мен оқытуды ұсынады. Жазылушылар өздерінің электрондық кітапханаларын сымсыз желілер арқылы бөлісіп, өздерінің қауымдастықтарында тегін сымсыз кітапханалар немесе білім сфераларын құруда.
Қатысушылар
eGranary Digital Library - әлемдегі мыңдаған авторлардың, баспагерлердің, бағдарламалаушылардың, кітапханашылардың, оқытушылардың және студенттердің бірлескен еңбегі. Өздерінің еңбектерін eGranary Digital Library арқылы таратуға рұқсат берген көптеген авторлар мен баспагерлердің қатарына Wikipedia, Khan Academy, TED, Ауруларды бақылау орталықтары, Колумбия университеті, Корнелл университеті, MIT OpenCourseWare, ЮНЕСКО, Дүниежүзілік банк, Hesperian Foundation және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы кіреді.
Зерттеу
Электрондық жинақта бірнеше ғылыми жарияланым бар, негізінен екі ғалым мен олардың әріптестері, әрқайсысы әртүрлі зерттеу бағытын білдіреді. Клиф Миссен және оның әріптестері eGranary-дің төменгі жолақтылық деңгейіне, әсіресе Африкаға, ықпал етуіне назар аударған бірнеше мақала жазды. Олардың зерттеулері бойынша, eGranary ресурстары аз аймақтарға веб-беттер мен мультимедиа файлдарын қалай ұсына алатыны және төмен жолақтықтың қиындықтарына қарсы тұру, сондай-ақ көпшілік каталогтау арқылы метадеректерді құру эксперименті болуы мүмкін. Бонни Нортон мен оның әріптестері Уганданың ауылдық кітапханасында eGranary-де ғылыми жұмыстың тағы бір бағытын жүргізеді. Олардың зерттеулері кітапхана пайдаланушыларының, оқушылар мен мұғалімдердің жеке басын, кітапханаға сыйға тартқан электрондық кітапхананы пайдалануына байланысты талқылайды. Электрондық қойма студенттерге таңдауға мүмкіндік беретін жаңа тұлғаларды ұсынды, ал электрондық қойманы басқаратын студенттердің жеке тұлғалары жаңадан келгендерден тәжірибелі пайдаланушыларға айналған кезде өзгерді. Электрондық қойма болашақтағы ойдағыдай жеке тұлғаларға жол ашады, мысалы, технологиямен жұмыс істеу. Мұғалімдер оң көзбен қарап, өздерінің технологиялық дағдыларын дамытты, бірақ кейбір қиындықтарды да мойындады.