Кіріспе

Маркус С. Голдштейн (22 тамыз 1906 – 1 желтоқсан 1997) – стоматологиялық антропологияның негізін салғандардың бірі және қоғамдық денсаулық сақтау сарапшысы. Өмірі бойы 100-ден астам ғылыми жарияланым жазған, антропология саласындағы кең қызығушылықтарымен белсенді зерттеуші болды. Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келген Голдштейн, Джордж Вашингтон университетінен антропология бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін, ал Колумбия университетінен докторлық дәрежесін алды. Оның антропологиядағы кәсіби мансабы 1927 жылы АҚШ Ұлттық мұражайының физикалық антропология бөлімінде Алесь Хрдлицканың көмекшісі болып жұмысқа орналасуымен басталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Стратегиялық қызметтер кеңсесінде жұмыс істеді, ал 1946 жылы АҚШ Халық денсаулығы қызметіне талдаушы болып қабылданды. Оның мемлекеттік қызметіне Халық денсаулығы әдістері бөлімі, Ұлттық психикалық денсаулық институтының Қартаю жөніндегі басқармасы және Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының зерттеу және статистика кеңсесі кірді, ол 1971 жылы зейнетке шықты. Белсенді зерттеуші ретінде Голдштейннің жарияланымдары Израильдің бұрынғы халқының тіс өзгергіштігі мен патологиясы, өсуі, дамуы, қартаюы және қаңқа патологиясы туралы маңызды еңбектерді қамтиды. Зейнетке шыққаннан кейін Голдштейн жұбайы Лиямен бірге Израильге көшіп, Тель-Авив университетіне қосылып, жаңа құрылған Анатомия және антропология кафедрасындағы зерттеулерді дамытуда маңызды рөл атқарды. Голдштейн сонымен қатар "Израиль антропология қауымдастығын" құрды, қазіргі таңда 150-ден астам мүшесі бар. Ол археология, биология және әлеуметтік антропология ғалымдарын біріктірді – үш пәннің жеке факультеттерде оқытылатын елде бұл оңай шаруа емес еді. 1987 жылы ол осы қауымдастықтың "Ерен еңбегі үшін" сыйлығымен марапатталды. Голдштейн өзінің мансабын "Антропология және қоғамдық денсаулықтағы саяхат" (1995) атты монографиясында қорытындылады, онда оған жұмысында көмектескен адамдарды жылы сезіммен суреттеді. Ол 91 жасында Иерусалимде қайтыс болды.