Кіріспе

Америка стоматологиясының алғашқы дамушысы Нейтан Кули Кип (1800–1875) стоматология саласындағы пионер және Гарвард стоматология мектебінің алғашқы деканы болды.

Өмірбаян

Кип 1800 жылдың 23 желтоқсанында Массачусетс штатының Лонгмидоу қаласында дүниеге келген. Қолдарымен жұмыс істеуге шебер болған ол, жергілікті зергердің оқушысы ретінде тәлім алғаннан кейін тіс дәрігерлігіне қызығушылық танытқан. 1821 жылы Бостонға көшіп, 1827 жылы Гарвард медицина мектебін бітірген. Ол 40 жыл бойы тіс дәрігері болып жұмыс істеді, кәсіби біліктілігімен танымал болды және 1843 жылы Балтимор тіс хирургиясы колледжінің құрметті DDS дәрежесімен марапатталды. Кип көптеген тіс құралдарын өңдеп, жасады және порцелин тістерді алғаш өндіргендердің бірі саналады. Сонымен қатар, дәрігер де болған Кип, бала туғанда анестезияны алғаш қолданды. Ол 1847 жылдың 7 сәуірінде Генри Уодсворт Лонгфеллоудың әйелі Фанни Лонгфеллоуға эфир берді, оның қызы дүниеге келген кезде. Кип Паркманның кісі өлтіру ісіне қатысты, онда тіс дәрігерлігі жұмысы алғаш рет сот-медициналық сараптама ретінде ұсынылды. Киптің куәлігі 1850 жылдың наурыз айында өткен сенсациялық сот процесін аяқтады. Нәтижесінде, медицина мектебінің химия профессоры Джон Уайт Вебстер, танымал дәрігер және Бостон элитасының мүшесі Джордж Паркманды өлтіргені үшін айыпталды және дарға асылды. Киптің өмірлік мақсаты тіс дәрігерлігінің мәртебесін көтеру болды. 1865 жылы Массачусетс стоматологиялық қоғамының президенті ретінде сөйлеген сөзінде ол былай деді:
Мен жеке басымда толыққанды және біріктірілген стоматологиялық және медициналық білімді қалаймын. Мұндай жағдайда, докторлық дәреже біздің мамандығымызға кіретін жас жігіттердің есімдеріне заңды және лайықты қосымша болады деп үміттенемін. Егер бұл әлі мүмкін болмаса, Гарвард университеті стоматология профессорын тағайындап, лайықты үміткерлерге стоматология докторы дәрежесін берсе, бұл туралы ойлануға болады. Екі жылдан кейін, 1867 жылы Гарвард университетінің стоматология мектебінің құрылуы туралы алғашқы хабарлама жарияланды, онда Кип атақты профессорлық құрамның деканы ретінде аталды. Киптің арманы орындалды: Гарвардта әлемдегі алғашқы университеттегі тіс дәрігерлік мектебі ашылды. Киптің басқару шешімдері оның әділ және адал мінез-құлқының көрінісі болды. Осы шешімдердің бірі Ричард Л. Хапгудтың Гарвард стоматология мектебінің тарихында сипатталған:
Бірнеше стоматология мектептеріне оқуға түсуге тырысқан, бірақ сәтсіз болған афроамерикандық тіс дәрігері Бостонға келді, декан Нейтан Кули Кипке, MD, DDS, шақырды және қабылдауын сұрады. Киптің ұсынысы бойынша мектеп кеңесі Гарвард университетінің әділдік пен құқықты мақсатқа бағынудан жоғары қоюы керек және студенттерді қабылдауда туған жеріне немесе тері түсіне қарамастан, ешқандай айырмашылық жасамауы керек деп шешті. Бұрынғы құлдардың ұлы Роберт Таннер Фриман 22 жасында Гарвард стоматология мектебіне қабылданды және 1869 жылы бітірді. Ол стоматологиялық колледжді бітірген алғашқы афроамерикандық түлек болды. Киптің Фриман ісінде "әділдік пен құқықты мақсатқа бағынудан жоғары қою" қағидасын қатал сақтауы, университет беделіне оң әсер еткен және бүгінге дейін сақталған көшбасшылық қасиеттерін көрсетті. Стоматология мектебінің қалқанында бейнеленген мұнара немесе "Keep" мектептің құрылуындағы Киптің маңызды рөлін құрметтейді.