Кіріспе
Лассе Холстремнің 1999 жылғы фильмі "Сидр үйінің ережелері" – Джон Ирвингтің 1985 жылғы сол аттас романы негізінде Джон Ирвинг жазған сценарий бойынша Лассе Холстремнің режиссерлік жұмысымен түсірілген 1999 жылғы американдық драмалық фильм. Фильмнің сюжеті Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде Мэн штатындағы, бір дәрігер басқаратын жетімдер үйінде өмір сүретін Гомер Уэллстің тағдыры мен жетімдер үйінен кеткеннен кейінгі саяқатын баяндайды. Басты рөлдерде Тоби Магуайр, Шарлиз Терон, Делрой Линдо, Пол Радд, Майкл Кейн, Джейн Александр, Кэти Бейкер, Киран Калкин, Хеви Д, Кейт Неллиган және Эрика Баду ойнаған. Фильмді Miramax Films және FilmColony компаниялары жасаған, ал әлемдік тұсаукесері 56-шы Венеция халықаралық кинофестивалінде өтті. АҚШ-та Miramax Films компаниясы 1999 жылдың 10 желтоқсанында фильмді шектеулі көрсетілімге шығарды, ал 2000 жылдың 7 қаңтарында кең таралды. Алғашқы көрсетілімнен $110,098, ал бүкіл әлем бойынша $88,5 миллион табыс әкелді. Фильм жағымды пікірлер алды және Rotten Tomatoes сайтында 71% мақұлдау рейтингіне ие. Фильм екі "Оскар" сыйлығын жеңіп алды: Джон Ирвинг "Ең үздік бейімделген сценарий" номинациясында, ал Майкл Кейн "Ең үздік қосалқы актер" номинациясында екінші "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Фильм "Үздік фильм" және тағы төрт номинация бойынша 72-ші "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Джон Ирвинг романды экранға әкелу жолындағы тәжірибесін "My Movie Business" кітабында қамтыған.
The Cider House Rules is a 1999 American drama film directed by Lasse Hallström from a screenplay by John Irving, based on Irving's 1985 novel of the same name. Its story follows Homer Wells, who lives in a World War II–era Maine orphanage run by a doctor who trained him, and his journey after leaving the orphanage. The film stars Tobey Maguire, Charlize Theron, Delroy Lindo, Paul Rudd, Michael Caine, Jane Alexander, Kathy Baker, Kieran Culkin, Heavy D, Kate Nelligan, and Erykah Badu. The film was produced by Miramax Films and FilmColony, and it had its world premiere at the 56th Venice International Film Festival. It was given a limited release by Miramax Films in the United States on December 10, 1999, followed by a wide release on January 7, 2000. It grossed $110,098 in its opening weekend and $88.5 million worldwide against a budget of $24 million. It was positively reviewed and has a 71% approval rating on Rotten Tomatoes. The film won two Academy Awards: Irving won the Academy Award for Best Adapted Screenplay, and Michael Caine won his second Academy Award for Best Supporting Actor. It was nominated for the Academy Award for Best Picture, along with four other nominations at the 72nd Academy Awards. Irving documented his involvement in bringing the novel to the screen in his book My Movie Business.
Сюжет
Гомер Уэллс өседі Сент-Клаудс жетімдер үйінде, Мэн штатында, оны доктор Уилбур Ларх басқарады. Гомер екі рет асырап алушыларға қайтарылады. Бірінші отбасы Гомердің тым үнсіз екенін ойлады (жетімдер үйіндегі балалар жылаудың қажеті жоқ екенін тез түсінеді). Екіншісі оны ұрып-салады. Доктор Ларх эфирге тәуелді және жасырын түрде аборт жасайды. Жетімдер үйіндегі жағдай қиын, бірақ балалар махаббат пен құрметке ие, олар үлкен отбасы сияқты. Бастер сияқты үлкен балалар кішілеріне қамқорлық жасайды, әсіресе Фузи Стоун сияқты ауру балаларға, ол алкогольге тәуелді анадан мерзімінен бұрын дүниеге келген. Фузи тыныс алу ауруынан зардап шегеді, сондықтан ол көбінесе тыныс алу аппаратымен жабдықталған пластикалық шатырдың астында болады. Әр түнде ұйықтамас бұрын доктор Ларх балаларға дейді: "Түн жақсы болсын, Мэннің ханзадалары! Жаңа Англияның патшалары!" – бұл оларды ынталандыру және бір түрлі бата беру еді. Жетімдердің ең үлкені Гомер өте ақылды, көмекшіл және сабырлы, сондықтан Ларх оны акушерлік және аборт бойынша шәкірт ретінде оқытады, Гомер ешқашан орта мектепке бармағанына қарамастан. Гомер абортқа қарсы, және Ларх оны оқытса да, Гомер оны жасаудан бас тартады. Бірнеше жылдан кейін Гомер акушерлік жұмыста өте шебер және сенімді болады. Ларх Гомердің зейнетке шыққаннан кейін оның жұмысын жалғастыруын қалайды, бірақ Гомер бұл мүмкін емес деп санайды, себебі оның ресми медициналық білімі жоқ және ол жетімдер үйінен тыс әлемді көруді қалайды. Доктор Ларх Кэнди Кендаллға аборт жасайды. Кэнди және оның жігіті Уолли Уортингтон, аборт жасату үшін клиникаға келген жас жұп. Уолли – әскери қызметтен демалыстағы ұшқыш. Уоллидің анасы Олив Уортингтон отбасылық алма бақшасының иесі, онда Гомер жұмысшы болып орналасады. Ол Уортингтонтердің қожалығындағы Сидер Хауста, яғни жұмысшыларға арналған үйінде тұрады. Уолли Екінші дүниежүзілік соғысқа қайтады. Гомерді соғысқа алуға болмайды, себебі доктор Ларх оған жүрек ауруы деген диагноз қойған. Уолли кеткен кезде Кэнди Гомерге көңіл білдіреді, олардың арасында қарым-қатынас туады. Гомер Артур Роуздың маусымдық жұмысшыларымен алма жинайды, оларды Уортингтондар алма бақшасында маусымдық жұмысқа жалдайды. Сидер Хауста жұмысшыларға арналған ережелердің тізімі ілінген, бірақ маусымдық жұмысшылар сауатсыз болғандықтан, олар ережелердің не екенін білмейді. Гомер оларға тізімді оқығанда, жұмысшылар ережелерді үйде тұрмайтын және олардың проблемаларын бөліспейтін адамдармен үй иелерінің келісімінсіз жасағанын түсінеді. Сондықтан олар ережелерді елемеуге болады деп ойлайды. Гомер мен Кэнди егін жинау кезінде жақындасады және Уолли Бірмада соғысып жатқанда көбірек уақыт өткізеді. Сент-Клаудста Фузи Стоун доктор Лархпен бірге "Кинг Конг" фильмінің жеке көрсетілімін көріп жатқанда ауруынан көз жұмады. Ларх, Бастер және қызметкерлер Фузидің өлімін басқа жетімдерден жасырады, оған Фузидің асырап алынғанын айтады. Дегенмен, бұл оқиға баршаға ауыр соққы болады, әсіресе Лархқа. Артур мен оның командасы келесі маусымда алма бақшаға келгеннен кейін, Гомер Артурдың қызы Розаның жүкті екенін біледі. Кэнди баланың әкесі Артур екенін біледі. Гомер Артурдың көмегімен Розаның баласын түсік жасатуға шешім қабылдайды. Бірнеше күннен кейін Роза қашып кетуге тырысады. Артур оған қоштасуға тырысқанда, ол оны пышақтап, қашып кетеді. Ол жарасын одан әрі нашарлатады және соңғы тілегі ретінде Гомер мен тағы бір жұмысшыдан оның өлімі өзін-өзі өлтіру болғанын полицияға айтуын сұрайды. Уолли Бірмадан параличпен оралады. Кэнди Гомерді жақсы көреді, бірақ Уоллиге қамқорлық жасауды шешеді. Осыдан кейін Гомер доктор Лархтың эфирдің шамадан тыс мөлшерін қабылдап қайтыс болғанын біледі. Гомер жетімдер үйіне қайта оралуы керек деп шешеді. Ол қайтып келгенде, оны балалар мен қызметкерлер қуана қарсы алады. Ол Лархтың Гомерді соғыстан сақтау үшін оның медициналық жазбасын жалғандағанын, сондай-ақ колледж туралы құжаттарды жалғандағанын және жетімдер үйінің кеңесін Гомерді келесі директор етіп тағайындауға көндіру үшін кері психология қолданғанын біледі. Гомер Лархтың бұрын жетімдер үйінің балаларына атқарған әкелік рөлін орындайды, оларға дейді: "Түн жақсы болсын, Мэннің ханзадалары! Жаңа Англияның патшалары!"
Қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында фильмге 112 шолу негізінде 71% мақұлдау көрсеткіші тіркелген, орташа бағасы 6,6/10. Сайттың сын тұжырымында: "The Cider House Rules фильмі керемет актерлік шеберлік, әдемі түсірілім және ескі стильдегі атмосферасы арқасында көңілге тиетін драма тудырады" делінген. Леонард Мальтин бұл фильмге сирек кездесетін төрт жұлдызды баға берді. Керісінше, "Чикаго Сан Таймс" газетінің сыншысы Роджер Эберт фильмге екі жұлдыз ғана берді, оның пікірінше фильм "кей кездері қызықтырады немесе әсерлі болады. Майкл Кейннің ойыны оның ең жақсы рөлдерінің бірі, ал Шарлиз Терон қыз бейнесінде әдемі және тікелей. Сюжет көптеген тақырыпты қозғайды, кейбіреулеріне тоқталатын, бірақ соңында ешқандай нақты қорытындыға келмейді."
Куәлік
АҚШ-та фильмге Америка кино ассоциациясы (MPAA) PG-13 сертификатын берді, ал Ұлыбританияда Британдық кино классификациялық кеңесі (BBFC) 12 сертификатын берді, яғни 12 жасқа толған және одан үлкен кез келген адам оны көре алатын болды. Дегенмен, Ирландияда фильмге ең жоғары шектеулі, 18 рейтингі берілді. Ирландияның кино цензурасы Шемус Смиттің сөзіне қарағанда, бұл аборт, инцест және есірткі тақырыптарына байланысты болды. Ол кезде Ирландияда абортқа конституциялық тыйым салынған еді, және ол 2018 жылғы референдумнан кейін ғана алынып тасталды.