Кіріспе

Эдвард Верн Робертс (23 қаңтар 1939 – 14 наурыз 1995) – американдық қоғамдық қайраткер. Ол Калифорния университетінде (Беркли) оқуға түскен алғашқы коляскада отыратын студент болды.

Ерте өмір

Робертс 1953 жылы он төрт жасында, Салк вакцинасы эпидемияны тоқтатқанға дейін екі жыл бұрын полиомиелитке шалдықты. Оның адвокаттық мансабы жоғары мектеп әкімшісі оған дипломнан бас тартумен қорқытқаннан кейін басталды, себебі ол жүргізуші білімін және дене шынықтыруды аяқтамаған еді. Сан-Матео колледжінде оқығаннан кейін, Берклидегі Калифорния университетіне оқуға түсті. Ол Калифорнияның Кәсіптік оңалту бөлімінен колледжге түсу үшін қажетті қолдау үшін күресуге мәжбүр болды, өйткені оның оңалту кеңесшісі оны жұмыс табу үшін тым мүгедек деп ойлады. Робертстің ауыр мүгедектігін білгенде, Беркли университетінің деканы: "Біз бұрын мүгедектермен жұмыс істедік, бірақ нәтиже бермеді" деді. Басқа Беркли әкімшілері Робертстің қабылдауын қолдады және университет көбірек жасауы керек деген пікірін білдірді. Робертс 1962 жылы, сөз бостандығы қозғалысы Берклиді студенттік наразылықтардың ошағына айналдырғаннан екі жыл бұрын қабылданды. Оның тұрғын үй іздеуіне кедергі келтіргенде, оның 800 фунттық темір өкпесі түнде ұйықтағандықтан, университет университетінің денсаулық сақтау қызметінің директоры оған Коуэлл ауруханасының бос қанатында бөлме ұсынды. Робертс өзінің тұратын жері медициналық мекеме емес, жатақхана ретінде қарастырылсын деген шартпен келісті. Оның қабылдауы ауыр мүгедектігі бар басқа студенттер үшін мұзды сындырды, олар келесі бірнеше жылда оған қосылды, ол Коуэлл резиденциялық бағдарламасына айналды. Топ өздерінің жеке басын және ынтасын дамытып, мүгедектікті саяси тұрғыдан талдай бастады. Олар өздерін "Rolling Quads" деп атай бастады, бұған дейін мүгедектік туралы оң пікір естімеген кейбір мүгедек емес бақылаушылардың таңғалуына себеп болды. 1968 жылы оңалту кеңесшісі екі Rolling Quads-ты Коуэлл резиденциясынан шығарумен қорқытқанда, Rolling Quads кеңесшінің ауысуына әкелген табысты "қарсылықты" ұйымдастырды. Олардың кампустағы табыстары топты шектеулерді қысқартуды, кең қауымға қолжетімділікті ашуды және Физикалық мүгедектер студенттерінің бағдарламасын (PDSP) құруға талпындырды. Бұл елдегі мүгедектерге қызмет көрсету бойынша алғашқы студенттік бағдарлама. Робертс Калифорниядан Вашингтонға 3 000 миль ұшып келді, дем алу аппаратынсыз, федералды TRIO бағдарламасының басталуында конференцияға қатысу үшін, ол арқылы PDSP кейін қаржыландырылды. PDSP университет студенттеріне қызмет көрсетті, соның ішінде көмекшілерді жіберу және мүгедектер арбасын жөндеу, бірақ көп ұзамай студенттер емес мүгедектерден осындай мәселелерді сұрай бастады. Ол "Б" бағасын алды. А. (1964) және М. А. (1966) UC Беркли университетінің саяси ғылымдар мамандығы бойынша. Осыдан кейін, кесілген жерлердің құндылығы күшейтілді және олардың бөлігін муниципалдық органдар мен құрылыс салушылар ерікті негізде жасады. 1976 жылы жаңадан сайланған губернатор Джерри Браун Робертсті Калифорнияның кәсіптік оңалту департаментінің директоры етіп тағайындады - бір кездері оны жұмыс істеуге тым ауыр мүгедек деп белгілеген сол агенттік. Ол бұл қызметте 1983 жылға дейін қызмет етті. Калифорния саясаты оңға ауысқан кезде ол Берклиге қайта оралды, онда ол Джудит Э.Хюманн мен Джоан Леонмен бірге Дүниежүзілік мүгедектер институтын құрды. Дүниежүзілік мүгедектер институты халықаралық деңгейде танымал және мүгедектер саясатының белсенділік ошағы болып саналады. 1990 жылы мүгедектер туралы заң қабылданбастан бұрын Робертс Беркли университетінің көптеген ғимараттарына өзі де, басқа да мүгедектер де кіре алмайтынын түсінді. Мүгедектер құқығын қорғаушылар кемсітушілікке тоқтам қойып, заңмен бекітілген және қорғалған мүгедектердің құқықтарын қамтамасыз етуді қалады. 504 отырысы деп аталатын іс-шарада Робертс және оның әріптестері 1973 жылғы оңалту туралы заңның 504-бөлімін қолдану үшін демонстрация жасады, онда мүгедектер мүгедектігі үшін ғана іс-әрекеттерден шеттетілмеуі, жәрдемақы алу құқығынан бас тартылмауы немесе федералды қаржылық көмекті пайдаланатын кез келген бағдарламадан кемсітілмеуі керек деп айтылды. 28 күн бойы белсенділер Сан-Францискодағы Картердің денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік көмек министрі ғимаратының кеңсесін басып алды. Үкімет қызметкерлері наразылық білдірушілерге ешқандай көмек көрсетуден бас тартты. Басқа азшылық топтары, мысалы, Black Panthers, Butterfly Brigade және тіпті гейлерге қарсы күрес тобы мүгедектердің құқықтарын қорғау қозғалысын қолдады және наразылық білдірушілерге көмек көрсету үшін азық-түлік пен басқа да материалдар әкелді. Наразылық білдірушілер жиналғанда, Робертс адамдарды ынталандыру үшін сөз сөйледі. Ақырында, үкімет шенеуніктері конгресс тыңдауына келісті, ол ғимаратта өтті. Эд Робертстің және басқа белсенділердің куәліктері соншалықты әсерлі болды, денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік көмек департаментінің өкілі отырысқа қосылды. Өз құқықтары үшін табанды түрде күрескеннен кейін, 504-бөлім заңға қол қойылды және президент Никсон басшылығымен толыққандай күшіне енді. Бұл мүгедектер құқығын қорғаушыларға федералды шешімдерді өздерінің пайдасына өзгерте алатынын үйретті. Осы қарсылық актілері 1990 жылғы мүгедектер туралы заңның жасалуына үлкен үлес қосты. Робертс 1995 жылдың 14 наурызында, 56 жасында жүрек тоқтасынан Берклидегі үйінде қайтыс болды. Робертс АҚШ-тағы тәуелсіз өмір салған қозғалыстың әкесі деп аталды, бірақ Техас штатынан Лекс Фриден Вашингтондағы саясатта көбірек танымал болды. Робертс Джозеф Шапироның 1993 жылғы "Жалықпаңыз: Мүгедектердің жаңа азаматтық құқық қозғалысын құруы" кітабында ерекше аталады.

Неке және балалар

Эд Робертс 1976 жылы Кэтрин Дуганға үйленді, бірақ 1982 жылы олар ажырасты. Ұлдары Лиге олар бірлесіп қамқорлық етті.