Кіріспе
Гейлдік ойындарды басқару органы
футбол командасы туралы ағымдағы ақпарат
Даун округі кеңесі (Cumann Lúthchleas Gael Coiste Chontae An Dún) немесе Даун ГАА – Ирландиядағы Гейлдік атлетика қауымдастығының (ГАА) 32 округтік кеңесінің бірі және Даун округінде гейлдік ойындарды басқаруға жауапты. Округтік кеңес футбол, херлинг, камоги және гандбол сияқты түрлі гейлдік спорт түрлері бойынша Даун округінің командаларын дайындауға жауапты. Округтік футбол командасы Каваннан кейін Бүкіл Ирландияның аға футбол чемпионатын (SFC) жеңген Ольстер провинциясының екінші командасы болды, сондай-ақ 1960 жылы Сэм Магуайр кубогын жеңген Солтүстікке жататын алғашқы команда болды. Команда 1961 және 1968 жылдары да кубокты жеңіп алды; Down 1991 жылы All Ireland SFC-ді жеңгенге дейін басқа команда мұндай жетістікке қол жеткізе алмады. Даун мен Каван Ольстердегі ең көп жеңіс (бес) тіркелген All Ireland SFC рекордтарын бөліседі. Осылайша, Даун тарихи тұрғыдан футболда күшті округ ретінде есептеледі және футбол округтегі басым гейлдік спорт түрі деп кеңінен танылады. Алайда, Ардс түбегі округтегі херлинг орталығы болып табылады, ал округтік херлинг командасы аралдағы ең күшті командалардың қатарына жатпаса да, екінші деңгейдегі Джо Макдона Кубогында өнер көрсетеді. Футбол командасының лақап аты "Мурн ерлері" болса, "Ардсмендер" (одан айырмашылығы) Антримнің осы спорттағы тарихи провинциялық үстемдігіне қарамастан, бірнеше Ульстердің аға және жасөсперімдер херлинг чемпионаттарын жеңіп алды. Даун 2013 жылы екінші деңгейдегі Кристи Ринг кубогын жеңіп алды, бұл оның алғашқы жеңісі болды. Бұл командаға 2014 жылғы Бүкіл Ирландияның аға херлинг чемпионатына қатысуға мүмкіндік берді; алайда, Даун сол кездегі екінші деңгейде қалуды жөн көрді. Даун 2021 жылы Джо Макдона Кубогына жол ашып, Бүкіл Ирландияның аға херлинг чемпионатына қатысу құқығына ие болғанға дейін үшінші деңгейге дейін төмендеген Christy Ring Кубогында қалды. ГАА Орталық Кеңесінің хаттамаларында 1888 жылдың 30 сәуірінде Сент-Патрик, Майобридж, Даун округінен мүшелікке қабылдау туралы өтініш түскені жазылған. Өтініштің қабылдануы осы округтегі ең ескі тіркелген ГАА клубы екенін көрсетеді.
Басқару
Морис Хейс, округтік хёрлингші, 1950-ші жылдардың ортасында Даун округтік кеңесінің хатшысы болып тағайындалды және округтік футбол командасының барлық Ирландия SFC-нің алғашқы жеңімпазы болуы үшін, солтүстік шекарадан шыққан команда ретінде, он жылдық жоспар жасады.
Клубтар
Өлкедегі ең табысты футбол клубы – Килку. Килку он сегіз рет Даун аға футбол чемпионатында жеңіс тойлады, сондай-ақ 2019 және 2021 жылдары Ольстер аға клубтық футбол чемпионатында және 2021–22 жылғы Бүкіл Ирландия аға клубтық футбол чемпионатында жеңіс оддарын бағындырды.
Аудандық команда
Даун Бүкіл Ирландияның аға футбол чемпионатын (SFC) бес рет жеңіп алды, соңғысы 1994 жылы. 1958 жылы Королева университеті Сигерсон кубогын жеңген кезде Даун футболдан мықты округ ретінде қарастырылмаған, ал оның бірнеше жетекші ойыншылары Даун округтік командасының мәселесі туралы ойға келді. Даун 1959 жылы Ольстердің аға футбол чемпионатында (SFC) жеңіске жетті, онда алмастырылатын алты шабуылшы ойын көрсетті, олар доптан тыс қозғалыс және жаттығу формалары сияқты жаңалықтарды енгізді. 1960 жылы Джеймс Маккартан мен Пэдди Доэрти үш минуттың ішінде екі гол соғып, сол кезде дерлік жеңілмейтін Керри командасын жеңуге көмектесті, бұл Керри футбол режимінің бірнеше жылға созылуын тоқтатты. 1961 жылы Даун Оффалиді бірінші таймда бес гол соғылған ойында бір ұпаймен жеңді. Осы үш жылдың ішінде олардың жанкүйерлері барлық қатысу рекордтарын бұзып өтті. 1961 жылы Даун Оффалимен ойнағанда GAA ойынына 90 556 адам қатысып, рекорд орнатты. 1964 жылы Ұлттық лиганың финалында Дублинге қарсы 70 125 адам келді. 1961 жылы Керриге қарсы Даун ойынын 71 573 көрермен тамашалады, ол Бүкіл Ирландия SFC жартылай финалының рекорды ретінде сақталды. 1968 жылы Даун Шон О'Нилл мен Джон Мерфидің голдарымен Керриді екі минуттың ішінде жеңді. Даун қатарынан үш рет жеңіске жетеді деген танымал болжамға қарамастан, округ мәртебесін қайтаруға жиырма жыл кетті. 1991 жылы Даун фаворит Мейтті таң қалдырды, Барри Бриен командасын 20 минут қалғанда 11 ұпайға жеңіске жеткізетін гол соқты, одан Мейт еңбек етіп те жете алмады. 1994 жылы Микки Линден Джеймс Маккартанды 16-шы төбесінің астында гол соғуға жіберді, бұл гол Дублинді үнсіз қылды және Даунға бесінші Бүкіл Ирландия SFC титулын жеңуге көмектесті.
Клубтар
Бес Даун фёрлинг клубы – Карридуфф, Балликран, Баллигалгет, Портаферри және Бредах Антрим лигасында ойнайды. Балликран мен Портаферри осы тәжірибені пайдаланып, Ольстердің аға клубтарының харлинг чемпионатында жеңіс оддарына ие болды. Баллигалгет, Портаферри және Балликран Антримдің 1-ші дивизионында, ал Карридуфф пен Бредах 2-ші дивизионында ойнайды. Клубтар сонымен қатар Даун ағалар харлинг чемпионатына қатысады.
Аудандық команда
Даун 1970-ші жылдары үш жыл бойы Лейнстердің кішігірім харлинг чемпионатында ойнады, тіпті 1979 жылы Крок парктегі ерекше Лейнстердің жартылай финалында Антриммен кездесті. All Ireland B чемпионатында төрт рет финалға шықса да, Даун жеңіске жетпеді. Алайда, Алстердің ағалар харлинг чемпионаты қайта жандандырылғаннан кейін, Даун 1992, 1995 және 1997 жылдары чемпион атанды, бірақ All Ireland жартылай финалында 14, 11 және 16 ұпаймен жеңіліске ұшырады. 1993 жылы 1-ші дивизиондағы ойында Даун 1–12 есебімен 1–11 есебімен Килкенниді жеңді. Даун харлингшілері 2013 жылы Christy Ring кубогын тұңғыш рет жеңіп алды, бұл олардың бүкіл Ирландия деңгейіндегі ең үлкен жетістігі болды. Бұл оларға 2014 жылғы Бүкіл Ирландияның ағалар харлинг чемпионатында бақ сынауға мүмкіндік берді; алайда, Даун бұл жолы екінші деңгейдегі жарыста қалуды жөн көрді.
Камоги
1948 жылы Даун Барлық Ирландияның Камоги Чемпионатының финалына таласты, Барлық Ирландияның жартылай финалында Галвейді 1:5 - 1:1 есебімен жеңіп, капитан Н. Маллон және С. МакГурти олардың ең үздік ойыншылары болды, ал 13 жасар Берна Келли қақпашы болып ойнады. Олар 1968 жылы алғашқы All Ireland junior чемпионатында жеңіске жетті, 1974 жылы кішілер (16 жасқа дейінгі) чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ 1976 және 1991 жылдары All Ireland junior чемпионатында жеңіске жетті, ал 1994 жылғы аралық чемпионат үлкен чемпионатқа қысқа қайта оралуға әкелді. Олар 2011 жылы 16 жасқа дейінгі деңгейде All Ireland чемпионатында жеңіп, 2011 жылғы Нэнси Мюррей кубогының финалына өтті. Лейтрим Фонтенойс 2004 және 2005 жылдары All Ireland жасөспірімдер клубтарының чемпионатында жеңіске жетті. Атақты ойыншылар: Марион Макгарви, Бонни Макгриви, Марин МакАленан, Кэтрин МакГурти және Карен Тинелли. Сигль Ник Ан Ультег және Белл О'Лоуглин Камоги қауымдастығының президенттері болды. Камогидің 2010-2015 жылдарға арналған Ұлттық даму жоспары, "Біздің ойынымыз, біздің құмарлығымыз" аталған жоспары бойынша, 2015 жылға дейін округте бес жаңа камоги клубы құрылуы тиіс болды.
Әйелдер футболы
Төмен қаласында әйелдер футбол командасы бар.