Кіріспе

Танкілер ұшақтың артына ілініп немесе астына орналастырылып, майданға ұшу арқылы жеткізілуі мүмкін еді. Қанатты танктер 20-шы ғасырда бірнеше сәтсіз тәжірибелердің нысаны болды. Олардың ұшақтың артына ілініп немесе астына орналастырылып, жаяу әскерге қолдау көрсету үшін майданға жеткізілуі жоспарланған. Соғыста, әуе шабуылдық күштері парашют арқылы жау тылына әскерлерді тастап, маңызды нысандарды басып алып, күшейтілген дос әскерлері келгенше оларды ұстап тұрады. Әскери жоспарлаушылар әрқашан әуе шабуылдық күштерін жеңіл бронетранспорттық құралдармен немесе парашютпен немесе әскери планермен түсірілетін артиллериямен жауынгерлік қолдау жабдықтарымен қамтамасыз етудің жолдарын іздеп келді. Көлік құралдарын әуеден түсірудің қиындығы – олардың экипаждары бөлек түсіріледі, бұл оларды іске қосуды кешіктіруі немесе тоқтатуы мүмкін. Әскери планерлер экипаждарға көліктерімен бірге түсіру аймағына жетуге мүмкіндік береді. Бұдан басқа, олар қымбат сүйрейтін ұшақтың майданға жақын өту қаупін азайтады. Жақсарту – майданға ұшып келіп, қанаттарын түсіріп, бірнеше минут ішінде шайқасқа дайын болатын танк болуы керек. Бұл экипажға операцияны дереу бастауға мүмкіндік берер еді.

Америка Құрама Штаттары

1930 жылдардың басында американдық инженер Дж. Уолтер Кристи өздігінен ұшатын танк концепциясын сынап көрді. Кристинің жобасында жеңіл брондалған танктың шатырына бекітілетін қанаттар жиынтығы және танк қозғалтқышымен қуатталатын винт болған. Қанаттары жоқ прототип құрастырылды, бірақ бұл идея одан әрі дамытылмады.

Кеңес эксперименттері

1930 жылы Гроховский арнайы конструкторлық бюросы әскерлерге толы "әуе автобустарын" түсірумен тәжірибе жүргізді: велосипед дөңгелекті G 45 құрлыққа, ал суға түсетін "гидроавтобус" суға қонды. Гидроавтобус қону кезінде қирағандықтан, бас конструктор мен оның көмекшісі сынақ түсіру үшін G 45-ке бекітілді; олар аман қалды, бірақ жоба тоқтатылды. Кейіннен кеңестік тарап Т-27 танкеттері мен Т-37 жеңіл танктерін алып, ауыр бомбардировщиктерді пайдаланып, майданға қондырды, сондай-ақ танктерді парашютпен түсірумен де тәжірибе жасады. 1941 жылы әуе десант бөлімшелеріне Т-40 десанттық танктері берілді. Бұл ешқайсысы толыққанды қанағаттандырмады, сондықтан 1942 жылы Кеңес Әуе күштері Олег Антоновқа танктерді түсіретін планер жасауды тапсырды. Антонов одан да жоғары мақсат қойды, жеңілдетілген Т-60 жеңіл танкысына алынып қойылатын конструкцияны қосты, үлкен ағаш және матадан жасалған екі қанатты және қос құйрықты біріктірді. Бір жартылай сәтті сынақ ұшу орындалса да, оны қажетті 160 км/сағ жылдамдықпен сүйреуге жеткілікті қуатты ұшақ болмағандықтан жоба тоқтатылды.

Жапондық жобалар

Жапон императорлық әскерінің эксперименталды No. 3 Ұшқыш танк Со Ра немесе Ку Ро 1943 жылы әзірленді. Кеңес үлгілері сияқты, оның да бөлінетін қанаттары болды, бірақ оны Kokusai Ku 7 "Buzzard" және Kokusai Ku 8 I "Gander" сияқты ауыр планерлермен де тасымалдауға болады. Мұндай планерлерді Mitsubishi Ki 21 "Салли" ауыр бомбалаушысы сияқты ұшақтар буксирлей алатын. Дегенмен, жапондық Ұшқыш танк жобасы өндіріске кірмей жатып тоқтатылды. 1944 жылы Филиппинге танк тасымалдауға арналған планерлер жеткізілді. Тағы бір прототипі – Maeda Ku 6 Ұшқыш танк, бірақ ол да тәжірибелік кезеңге жетпеді.

Ұлыбритания

1941 жылы Л. Е. Байнс 30,48 метр қанат көлемі бар "Carrier Wing Glider" планерінің жобасын жасады, ол танк тасымалдауға арналған үлкен, құйрықсыз қанат болатын. Кішілендірілген масштабтағы тәжірибелік планер – "Baynes Bat" сынақтан өтті. Нәтижелер қанағаттанарлық болды, бірақ жоба тоқтатылып, көліктерді ішінде тасымалдай алатын планерлерді жасау жұмыстары қолға алынды. Бұл "Airspeed Horsa" және "General Aircraft Hamilcar" планерлерінің құрылысына әкелді, олар тиісінше "Jeep" және жеңіл танк тасымалдауға арналған.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Кеңес Одағы әуедегі көліктерді тиімді қолдану әдістерін жетілдіруді жалғастырды, бірақ олардың "қанатты жаяу әскерін" толыққанды механикаландыру үшін ірі қанатты ұшақтардан парашют арқылы түсіруге басымдық берді. 1970 жылдардың ортасына қарай, олар парашют және кері реактивті қозғалтқыштың (ретроракета) біріктірілімін пайдаланып, экипажы бар BMD-1 машиналарын түсіре алды.