Кіріспе

Флюороформ немесе трифлюорометан — формуласы CHF3 болатын химиялық қосылыс. Ол гидрофторкөміртек болып табылады, сонымен қатар галоформалардың құрамына кіреді, бұл формуласы CHX3 (X = галоген) және C3v симметриясы бар қосылыстар класы. Флюороформ органикалық синтезде кеңінен қолданылады. Ол озон қабатын бұзбайды, бірақ парниктік газ болып табылады.

Тарихи

Флюороформды алғаш рет 1894 жылы Морис Месланс йодоформды құрғақ күміс фторидімен күшті реакциядан алды. Отто Рафф реакцияны күміс фторидін сынап фториді мен кальций фторидінің қоспасымен алмастыру арқылы жақсартты. Бұл алмасу реакциясы йодоформ мен бромформ үшін де қолданылады, ал бірінші екі галоген атомын фтормен алмастыру өте қарқынды жүреді. Хенне екі сатылы процеске көшу арқылы, яғни бромформды антимон трифторидімен реакцияға түсіріп бромдифторметан жасап, содан кейін реакцияны сынап фторидімен аяқтау арқылы флюороформды тиімді синтездеудің алғашқы әдісін тапты. Флюороформ – |CF3Si(CH3)3 Рупперт-Пракаш реактивінің прекурсоры, ол |CF3− анионының нуклеофильдік көзі болып табылады.

Парниктік газдар

CHF3 - қуатты парниктік газ. Атмосферадағы 1 тонна HFC-23 11 700 тонна көмірқышқыл газының әсерімен тең. Бұл эквиваленттілік, сондай-ақ 100 жылдық жаһандық жылыну потенциалы деп аталады, HFC-23 үшін 14 800-ден сәл жоғары. Атмосферадағы өмір сүру мерзімі 270 жылды құрайды. БҰҰ-ның Климаттық өзгерістер жөніндегі конвенциясының (UNFCCC) Таза даму механизмі қаржыландыруды ұсынып, HFC-23-ті жоюға көмектесті. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның Озон хатшылығы жинаған мәліметтерге сәйкес, соңғы жылдары дамып келе жатқан елдер HFC-23-тің ірі өндірушілеріне айналды. Барлық HFC газдарының шығарылымдары БҰҰ КОКК-нің Киото протоколына енгізілген. Оның зиянын азайту үшін CHF3 электрлік плазмалық доға технологиясымен немесе жоғары температурада күйдіру арқылы жойылуы мүмкін.

Қосымша физикалық қасиеттері

Қасиет мәні Тығыздық (ρ) 100 °C-та (сұйық) 1,52 г/см3 Тығыздық (ρ) 82,1 °C-та (сұйық) 1,431 г/см3 Тығыздық (ρ) 82,1 °C-та (газ) 4,57 кг/м3 Тығыздық (ρ) 0 °C-та (газ) 2,86 кг/м3 Тығыздық (ρ) 15 °C-та (газ) 2,99 кг/м3 Дипольдік момент 1,649 D Критикалық қысым (pc) 4,816 МПа (48,16 бар) Критикалық температура (Tc) 25,7 °C (299 K) Критикалық тығыздық (ρc) 7,52 моль/л Сығымдалу коэффициенті (Z) 0,9913 Ацентрлік фактор (ω) 0,26414 Вязкость (η) 25 °C-та 14,4 мкПа.с (0,0144 сП) Тұрақты көлемдегі молярлық жылу сыйымдылығы (CV) 51,577 Дж.моль−1.К−1 Буланудың көмекейлік жылуы (lb) 257,91 кДж.кг−1