Кіріспе

Уэйн Ричард Эмбри (Wayne Richard Embry; 1937 жылғы 26 наурызда туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және баскетбол ұйымдастырушысы. Эмбридің 11 жылдық ойын мансабы 1958 жылдан 1969 жылға дейін «Синсинати Роялз», «Бостон Селтикс» және «Милвоки Бакс» командаларында Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) өтті. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Эмбри баскетбол ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді, ол NBA тарихындағы алғашқы афроамерикандық бас менеджер және команда президенті атанды. 2004 жылдан бері Эмбри «Торонто Рапторс» командасының аға кеңесшісі қызметін атқарып келеді.

Ерте өмір

Эмбри Нью-Карлайл, Огайо штатының жанындағы Текумсех жоғары мектебінде үш жыл бойы спортпен айналысып, штаттағы үздік ойыншылардың құрметті тізіміне енді.

Колледж мансабы

Эмбри Огайо штатының Оксфорд қаласындағы Майами университетінде оқыды, онда ол Alpha Phi Alpha бауырластық қоғамының мүшесі болды. Екі мәрте Орта Америка Конференциясының үздік орта қорғаушысы атанған Эмбри, команда капитаны ретінде сол кездегі «Редскиндер» командасын 1957 және 1958 жылдары конференция чемпионаттарына және NCAA турниріне жетектеді. Ол екі маусым бойы MAC-те ең көп ұпай жинап, доптарды қайтарып алуда көшбасшы болды және әлі күнге дейін бірнеше мектептік рекордты сақтап тұр, оның ішінде мансабындағы доптарды қайтарып алудың ең жоғары көрсеткіші (15,5). Ол 1401 ұпай және 1117 допты қайтарып алу көрсеткішімен Майами университетінің барлық кездегі үздік ұпай жинаушылары мен доптарды қайтарып алушыларының қатарында. Ол Майами және MAC рекордтарын бір ойында (34) және маусымда (488) доптарды қайтарып алу бойынша сақтап тұр. Мансабында ол MAC тарихында 1000-нан астам ұпай жинаған және доптарды қайтарып алған 10 ойыншының бірі болды. Ол Хелмс Атлетикалық қорының Америка құрамасының үшінші командасына іріктелді және 1957 және 1958 жылдары екі рет Америка құрамасының құрметті тізіміне енді. 1970 жылы Майами университетінің Атлетикалық даңқы залының екінші құрамына қабылданды.

НБА карьерасы

Эмбри 1958 жылы «Сент-Луис Хоукс» командасымен таңдалып алынған. Бірнеше аптадан кейін ол үйіне жақын «Цинциннати Роялз» клубына ауыстырылды. «Роялз» командасы жұлдызы Морис Стоукс бас жарақатынан кейін ауруханаға түскеннен соң команданың құлдырауына байланысты қайта құрылып жатқан еді. «Роялз» командасының жұлдызды орталық ойыншысы Клайд Ловелетт «Сент-Луиске» Эмбри мен тағы төрт ойыншыға айырбасталды. Оскар Робертсон 1960 жылы командаға келді, бұл «Роялз» командасын жаңартты. Эмбри, Робертсон және Джек Твайман келесі үш жыл бойы Цинциннати үшін NBA All-Stars атанды. Эмбридің ойыны Робертсонмен бірге жасаған комбинациясымен ерекшеленді, оның ынтасы Эмбридің ойын деңгейін жақсартты. 6'8" (203 см) бойы мен 240 фунт (109 кг) салмағы бар Эмбри кейде алаңдағы қорғаушы, командаластарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуші ретінде көрінетін. 1963 жылы ол «Роялз» командасының капитаны болып тағайындалды. 1963 жылғы NBA плей-офф кезінде Эмбри ойын сайын 16,8 ұпай және 13,5 допты қорғап алды, бұл оның плей-оффтағы ең жоғары көрсеткіші болды. Келесі маусымда, 1963-64 жылдары «Цинциннати Роялз» командасы, қатардағы ойыншысы Джерри Лукаспен бірге, NBA-да екінші үздік нәтиже көрсетті. Сол маусымда, 1 желтоқсанда Эмбри мансабындағы ең көп – 39 ұпай жинады, бірақ «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына 114:109 есебімен жеңіліске ұшырады. Алайда, команда Ред Ауербах пен Билл Расселдің «Бостон Селтикс» командасынан немесе Вилт Чемберленнің «Филадельфия 76ers» командасынан NBA титулын жеңу жолында басып өте алмады. Эмбри «Pepsi Cola» компаниясының аймақтық сату жетекшісі болып зейнетке шығуға азық-түлік қалғанда, оның досы Билл Рассел, «Бостонның» жаңа ойыншысы-жаттықтырушысы, оны зейнеттен қайтарды. Эмбри Рассел үшін маңызды резервтік ойыншы болды және команданың 1967-68 жылғы NBA титулын жеңуіне көмектесті. Сол маусымнан кейін, «Милваки Бакс» құрылғанда, олар кеңейту таңдауында «Селтикс» командасынан Эмбриді алды, және Эмбри 1968-69 маусымда «Бакс» командасының орталық шегінде ойнады. «Бакс» командасының тарихындағы алғашқы ойында Эмбри 15 ұпай жинап, 20 допты қорғады. Эмбри маусым соңында мансабын аяқтады.

НБА-ның бас редакторлық мансабы

Кейіннен Эмбри «Бакс» командасының менеджерінің көмекшісі болды, бұл ретте бұрынғы «Роялз» командаластарын өрбудегі командаға тартып әкелуге тырысты. Ол командаға көмектесу үшін көптеген ойыншыларды трансферлеуге қатысты, соның ішінде Робертсонды да. Оның сол кездегі Лью Алсиндормен ынтымақтастығы нәтижесінде НБА титулы жеңіліп алынды, ал Эмбри Милуокидің бас кеңсесіне жоғарылатылды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ол НБА-дағы бірінші афроамерикалық бас менеджер атанды, «Милваки Бакс» (1972–1979), «Кливленд Кавальерс» (1986–1999) және «Торонто Рапторс» (2006) командаларын басқарды. 1992 және 1998 жылдары «Жылдың үздік атқарушысы» болып танылды. 2004 жылы Эмбри «Торонто Рапторс» командасының жаңа бас менеджері Роб Бэбкоктың аға баскетбол кеңесшісі болып тағайындалды. Бір маусымнан кейін Эмбри аға кеңесшіден президентке дейін көтерілді, Бэбкоктың шешімдеріне сенімсіздік білдірген кеңес мүшелерінің наразылығынан кейін басқару тізбегінде оны басып өтті. 2006 жылдың 26 қаңтарында Бэбкок қызметтен босатылғаннан кейін Эмбри «Рапторс» командасының уақытша бас менеджері болып тағайындалды, бұл лауазымды Брайан Коланжело бас менеджер болып тағайындалғанға дейін екі ай бойы атқарды. Эмбри «Рапторс» командасының аға баскетбол кеңесшісі қызметін жалғастыруда. Осыдан кейін «Рапторс» 2019 жылы НБА чемпионы атанды.

Жеке өмірі мен мұрасы

Эмбри мен оның әйелі Терридің екі қызы мен бір ұлы бар. Оның сондай-ақ бір немересі де бар. Эмбри 2006 жылы Огайо Баскетбол Даңқы залына алғашқы топтың мүшесі ретінде енгізілді. Бұл Огайо Баскетбол Даңқы залына енген адамды баскетболдан тыс Огайо штатына қосқан үлесі үшін марапаттауды білдіреді. Огайо штатының Спрингфилд қаласының жанындағы Текумсех орта мектебі алдындағы 40-шы АҚШ тас жолының бір бөлігі Уэйн Эмбридің құрметіне аталды. 2021 жылдың 18 мамырында Майами университеті Милетт залының оңтүстік кіреберісінде орналасқан Эмбридің мүсінін ашты, бұл университеттегі баскетбол аренасы. Мүсін Эмбридің келбетін және оның әйгілі ілмектеп лақтыруын бейнелейді. Мүсінді жасауға және Майами университетінің баскетбол командасының студент-спортшыларын қолдайтын Уэйн Эмбри стипендиясын құруға жеке қаржылай көмек көрсетілді. Университет сонымен қатар Эмбри мен оның қайтыс болған әйелі Тереза “Терри” Эмбриге (Маями университетін 1960 жылы бітірген) 1964 жылғы “Азаттық жазы” сыйлығын табыс етті, бұл сыйлық әр жыл сайын азаматтық құқықтар мен әлеуметтік әділетті ілгерілетуге елді шабытандырған көрнекті лидерге беріледі.