Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сицилия королі 1342–1355 жылдары. Людовик Бала (немесе Луи; 4 ақпан 1338 – 16 қазан 1355) 15 қыркүйек 1342 жылдан өліміне дейін Сицилия (сонымен қатар "Тринакрия" деп те аталады) королі болды. Ол таққа отырғанда кәмелетке толмағандықтан, 1354 жылға дейін регенттік үкімдігінде болды. Оның билеу мерзімі қысқа ғана болды, себебі ол келесі жылы обадан қайтыс болды. Оның билігі азамат соғысымен сипатталды.
King of Sicily from 1342 to 1355
Louis the Child ( or Luigi; 4 February 1338 – 16 October 1355) was King of Sicily (also known as "Trinacria") from 15 September 1342 until his death. He was a minor upon his succession, and was under a regency until 1354. His actual rule was short, for he died in an outbreak of plague the next year. His reign was marked by civil war.
Туу және мұрагерлік
Катанияда туған Людовик II Петр мен Каринтиялық Елизаветаның ұлы болды. Туған күні әкесі оны өзінің мұрагері ретінде жариялады және мемлекеттің қалалық басшылықтарына (universitates) хабарлама таратты. 1325 жылы тұңғышы Фридрих қайтыс болғаннан кейін Людовик Петрдің алғашқы ұл баласы болды. 12 ақпанда Петр Катания қаласына патша сарайына көрсетілетін дәстүрлі қонақжайлықтан босату туралы жарлық шығарды. Ол сондай-ақ, баланың сәтті дүниеге келуіне Катанияның қасиетті қамқоршысы Агатаның араласуының себеп болғанын, оның мерекесінде бала туғандығын айтты. Луи әкесі 1342 жылдың 15 тамызында қайтыс болғанда төрт жаста еді, бірақ оған бірден патша титулы берілмеді. Әкесінің сенімді серігі, Рандаццо маркизі Иоанн, регенттікке ие болды. Әкесінің өмірінде Людовик "первородный" (бірінші туылған) және "инфанс" (патшалық ханзада, яғни инфанте) деп аталды. Әкесінің қайтысынан кейін және өзінің тәж кию рәсімінен бұрын, ол "мұрагер" деп аталды. 10 қыркүйекте Иоанн Палермо тұрғындарына Луидің тәж кию рәсімінде адалдық серт беру үшін өкілдерін сайлауды бұйырды. 15 қыркүйекте Луи Палермо соборында тәж киді және одан кейін ол "король" (rex) титулын алды.
Born in Catania, Louis was the son of King Peter II and Elisabeth of Carinthia. On the day of his birth, his father announced him as his heir in a proclamation to the municipal governments (universitates) of the realm. Louis was the first male child of Peter since the death of the firstborn, Frederick, in 1325. On 12 February, Peter issued a privilege to the city of Catania exempting it from the payment of the customary hospitality to the royal court. He also credited the intervention of Catania's patron saint, Agatha, on whose feast the child was born, for the successful delivery of a boy. Louis was only four years old when his father died on 15 August 1342, and he was not immediately given the title of king. His uncle, Marquis John of Randazzo, already Peter's second in command as vicar, assumed the regency. During his father's lifetime, Louis was called primogenitus (first born) and infans (royal prince, i. e. infante). After his father's death and before his own coronation, he was titled successor. On 10 September John ordered the citizens of Palermo to nominate their representatives to swear the oath of fealty at Louis's coronation. Louis was crowned in the cathedral of Palermo on 15 September and thereafter he bore the title of king (rex).
Ерте билік
Таққа отырғызылғаннан кейін Людовик 1342 жылдың қазан айынан бастап, кем дегенде 1343 жылдың наурызына дейін Катанияда тұрды. 1344 жылдың соңында Луидің Арагонның IV Петрінің жаңа туған қызы Констансаға үйленуі туралы келіссөздер басталды. 1346 жылдың маусым айында Венгрияның I Людовигінің елшісі келіп, Людовик пен венгр патшасының туысының біріне үйленуді ұсынды. 1347 жылдың 7 қарашасында Сицилия Сицилия аралын талап еткен Неаполь Корольдігімен Катанияда бейбітшілік шартын жасады. Аралдың тәуелсіздігі сақталды, бірақ Людовик Сицилияның ежелгі атауы болған "Тринакрия" патшасы атағын алуға міндетті болды. Алайда, бұл шартты Папа VI Клемент ратификацияламады. 1348 жылдың 3 сәуірінде Рандаццоның Иоанны қайтыс болғаннан кейін, регенттік оның өсиеті бойынша Бласко II де Алагонаға, ол бұған дейін үлкен судья болып қызмет еткен және 1342 жылдың қазан айынан бері Иоаннның лейтенанты болған каталондық дворянға өтті. 1348 жылдың мамырында Луи Мессинада болғанда, Иоаннның ұлы Фредерикке Афина және Неопатрия герцогтықтарына, сондай-ақ Рандаццо маркиздігіне мұрагерлік құқығын растады.
After his coronation, Louis lived at Catania from October 1342 until at least March 1343. Towards the end of 1344 negotiations were begun to marry Louis to Constance, the newborn daughter of Peter IV of Aragon. In June 1346 an ambassador from Louis I of Hungary arrived proposing a marriage between Louis and one of the Hungarian king's relatives. On 7 November 1347 Sicily concluded a peace treaty at Catania with the Kingdom of Naples, which claimed the island of Sicily. The latter's independence was preserved, but Louis was required to take the title king of "Trinacria", an ancient name for Sicily. The treaty never received the necessary ratification of Pope Clement VI. After the death of John of Randazzo on 3 April 1348, the regency passed by his testament to Blasco II de Alagona, a Catalan nobleman who was already the grand justiciar and had been John's lieutenant since October 1342. In May 1348 Louis was residing in Messina when he confirmed the succession of John's son Frederick to the duchies of Athens and Neopatria and the marquisate of Randazzo.
Палиццидің қамқорлығы
1348 жылдың маусым айының бірінші жартысында граф Маттео Палицци Пизадан жер аударылудан оралды. Бұл оқиға жергілікті сицилиялық дворяндар (Кьярамонте, Палицци және Скалоро дельи Уберти отбасылары) мен каталондықтар (Пералта, Алагона және Вентимилья отбасылары) арасындағы бәсекелестікті күшейтті, соңында бұл азаматтық соғысқа ұласты. Сицилиялық отбасылар кейде filoangioini (Анжуліктер, Неапольді билеген үй) деп, ал каталондықтар filoaragonesi (Арагондықтар) деп аталады. Бастапқыда Бласко Луиді Катанияға жіберді, бірақ сарай қараша айының басында Таорминада тоқтады, содан кейін Монталбано Эликона сарайына көшті. Одан патша ана Мессинада болған Маттеомен байланысқа шығып, оны жас патшаның қамқоршысы етіп тағайындады. Жыл соңына қарай екі тарап арасында ашық соғыс басталды. Луидің қимылдары азаматтық соғыс кезінде, оның анасы Анжуліктер (неаполитандықтар) партиясын қолдағанда, ізге салынады. 1349 жылдың наурыз айының соңынан сәуір айына дейін Лентиниде, мамыр мен маусымның басында Аугустада болды. Осы кезеңде, мамыр мен шілде айлары аралығында патша ана қайтыс болды, ал оның орнын Луидің үлкен әпкесі Констанция иеленді. Маусымның соңынан шілдеге дейін Луи армиямен бірге Катанияны қоршауға қатысты. 22 шілдеде Луи Лентиниге қайтып келді. Қыркүйек және қазан айларында Кастрогиованниде, қарашада Агирада, желтоқсанда Мессинада болды. 1350 жылдың 10 қыркүйегінде патшаның қатысуымен қару тоқтату туралы келісімге қол қойылды. Екі тарап та патша ересек болғанға дейін және дауды шешкенге дейін жағдайды уақытша тоқтатуға келісті. 1352 жылдың 23 ақпанында, Луи он төрт жасқа толғаннан кейін, Маттео оны Катания халқына жеке билігін бастау ниеті туралы хат жазуға ықпал етті. Бласко бұл хатты айыптап, 22 тамызда Луи сарайына елшілерді жіберді. Қазан айында бейбіт келісімге қол жеткізілді.
In the first half of June 1348, Count Matteo Palizzi returned from exile in Pisa. This act spurred the rivalry between the local Sicilian nobility (the families of Chiaramonte, Palizzi and Scaloro degli Uberti) and that of Catalan origin (the families of Peralta, Alagona and Ventimiglia), which eventually degenerated into civil war. The Sicilian families are sometimes called filoangioini (pro Angevin, the house that ruled Naples) and the Catalans filoaragonesi (pro Aragonese). Initially, Blasco sent Louis to Catania, but the court stopped at Taormina early in November and then moved to the castle of Montalbano Elicona. From there the queen mother made contact with Matteo, who was at Messina, and made him guardian of the young king. By the end of the year, open warfare had broken out between the two camps. Louis's movements can be traced during the period of civil war, in which his mother sided with the pro Angevin (Neapolitan) party. He was at Lentini from late March through April 1349 and at Augusta in May and early June. Around this time, between May and July, the queen mother died and her role was taken up by Louis's older sister, the abbess Constance. From late June through July Louis was with the army besieging Catania. By 22 July Louis had returned to Lentini. In September and October he was at Castrogiovanni, in November at Agira and in December at Messina. An armistice was signed on 10 September 1350 in the king's presence. Both parties agreed to suspend hostilities until the king attained his majority and could judge the dispute. On 23 February 1352, after Louis had turned fourteen, Matteo pushed him to write a letter to the people of Catania declaring his intention to begin his personal rule. Blasco denounced the letter and sent ambassadors to Louis's court on 22 August. Peace was finally concluded in October.
Констанция викариат
1353 жылдың 9 маусымында Людовик өзінің қолдаушылары – Чиаромонтелермен бірге Мессинадан Кастрореалдегі көтерілісті басу үшін аттанды. Таорминада ол граф Энрико Россоның құрметін алды, бірақ граф көтерілісті басуға көмектесуден бас тартты. 13 маусымда патша Милаццо жазығына жетті, бірақ көп ұзамай Таорминаға қайтып оралды. Чиаромонтелер патшаның номиналды регент Бласкомен кездесуіне кедергі келтірді, бұл кездесу оның қарындасы Констанцияның араласуы арқылы қол жеткізілген келісімге сәйкес болуға тиіс болған. Маусым айының соңында Людовик ағасы Иоаннның (22 маусымда қайтыс болды) Мессина соборындағы жерлеу рәсіміне қатысу үшін Мессинаға оралды. Патшаның бұрынғы одақтастары арасындағы қолдауы азайды. 17 шілдеде Мессина қаласында болған халық көтерілісі Энрико Россо мен граф Симон Киарамонте әскерлеріне қала қақпаларын ашты. Олар Людовиктен оның қамқоршысы Маттео Палицциді беруді талап етті, бірақ ол 19 шілдеде бас тартты. Сарайға шабуыл жасалды, Маттео табылғаннан кейін өлтірілді, ал патша қашып құтылды. Ол каталондық кемеге мініп, 29 шілдеде Катанияға келді, онда Бласко де Алагона басқаратын жаңа одақтастарымен қосылды. Патша Урсино қамалына көшті. 2 қазанда Людовик пен Бласко Милаццоға қарсы күш жіберді, бірақ олар жеңіліске ұшырап, 24 қазанда Катанияға қайта шегінді. 8 қарашада Людовик Чиаромонтелерді сатқындар деп жариялады. 10 қарашадағы патша жарлығында викарий лауазымы Констанцияға берілгендігі көрсетілген. Людовиктің Катаниядан қашып шығуға жасаған келесі әрекеттері сәтсіз аяқталды. 15 қарашада ол Агира бекінісіне кірді, содан кейін Калассибеттаға бет бұрды, бірақ Кастрогиованниді басып ала алмады және 28 қарашаға дейін Катанияның қауіпсіздігіне қайта оралуға мәжбүр болды. Бірнеше күннен кейін ол Таорминаға барып қайтты, бірақ 4 желтоқсанда Катанияға оралды.
On 9 June 1353 Louis left Messina in the company of the Chiaramonte, his supporters, to put down the revolt of Castroreale. At Taormina he received the homage of Count Enrico Rosso, who nevertheless refused to help him put down the revolt. On 13 June the king was on the plain of Milazzo, but he had soon returned to Taormina, where the Chiaramonte prevented him from meeting with the nominal regent, Blasco, in spite of the accord that he been reached through the intervention of his sister Constance, who was also with him. By the end of June he had returned to Messina to attend the burial of his brother John (died 22 June) in the cathedral there. Support for the king had been slipping among his erstwhile allies, and on 17 July a popular riot in the city of Messina opened the gates to the armed forces of Enrico Rosso and Count Simone Chiaramonte. They demanded that Louis hand over his guardian, Matteo Palizzi, which he refused on 19 July. The palace was invaded but, while Matteo was found and killed, the king escaped. He boarded a Catalan ship and on 29 July arrived at Catania, where he joined his new allies under Blasco de Alagona. The king moved into the Castello Ursino. On 2 October, Louis and Blasco led a force against Milazzo, but were repulsed and retreated to Catania on 24 October. On 8 November Louis declared the Chiaramonte traitors. A royal charter from 10 November indicates that at some point the office of vicar was transferred to Constance. Louis's subsequent attempts to break out from Catania were failures. On 15 November he entered the fortress at Agira and then moved on to Calascibetta, but he could not take Castrogiovanni and was forced to return to the safety of Catania by 28 November. A few days later he ventured to Taormina, but had returned to Catania by 4 December.
Неаполиттік шабуыл және өлім
1354 жылдың сәуір айында неаполитандықтар, үлкен сенашалы Никколо Акчайуоли бастаған шағын флотпен Сицилияға шапқындап кірді және Палермо мен ішкі аймақтың көп бөлігін Киарамонте және басқа да filoangioini отбасыларымен одақтасты. Тек Катания мен Мессина Луидің бақылауында қалды, яғни каталондық (филоарагондық) фракциямен. Луи үшін бақытты жағдай, жаңа неаполитан патшасы Людовик I шабуылды жалғастыру үшін қажетті күшейткіш күштер мен жабдықтарды беруден бас тартты. Мамыр айында Сицилия (Тринакрия) патшасы басып алуды наразылық білдіру үшін Неапольге елші жіберді. 4 маусымда ол Арагонның Петр IV-іне көмек сұрап елшілік жіберді. Маусым айында Людовик Киарамонтенің ескі қарсыластары Вентимилья отбасын қайта орнатып, оларды камерагерлік лауазымына қайтарды. Қараша айында ол жеке өзі Piazza Armerina-ны қайта бағындыруға басшылық етті. Ол жетістігін Сицилияның батыс облысы Валь ди Мазарада, Каммарата мен Трапаниді басып алумен жалғастырды. Желтоқсанның соңы мен қаңтардың басында ол Калатафимиде болды. Облыста тек Кастроново қаласы ғана қарсылық көрсетті. 1355 жылдың 7 қаңтарында Луи Джулианада болды, бірақ ақпан айында Катанияға оралды. Сол жерден ол және Алагона 13 мамырда Лентиниге шабуыл жасады, бірақ маусымның ортасында қаланың қоршауын көтеруге мәжбүр болды. 10 шілдеде Катанияда оба эпидемиясы басталып, патша Мессинаға кетті. Мессинадан Луи Палермоға қарсы теңіз және құрлықтағы науқанға шықты, бірақ тек ауыл шаруашылығын қиратуға ғана қол жеткізді. Қыркүйек айында ол Катанияға оралды. Ол обаға шалдығып, жақында қайтыс болған Фридрих Рандаццоға тиесілі Ачи сарайына көшірілді. Ол 16 қазанда, он жеті жасында қайтыс болды. Сол түні оның денесін Катания қаласының сыртындағы Санта-Мария-ла-Гранде шіркеуіне апарды. Келесі күні (17 қазан) оның жерлеу процессиясы Сант-Агата соборына дейін көшелер арқылы өтті, онда оның денесі атасы Фридрих II (III) және ағасы Джон Рандаццомен бірге бір мазарға қойылды. Некеге тұру келіссөздері оның билікке келгеннен бері тоқтап тұрғанмен, Луи екі заңсыз ұлын қалдырды: Антонио (Антони) және Луи (Луи), оларды Барселонаға Арагон патшайымы Элеонора әпкесінің тәрбиесіне жіберді. 1355 жылдың 10 қазанында, Луи қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын, Элеонора Луиге өзінің әйелі Констанциямен некеге тұру туралы келіссөздерді қайта ашу туралы хат жазды. Сонымен қатар, Миланның билеушісі Маттео II Висконтидің қызының және Неаполь патшасының немересі Маргарет Дюраццоның қолы үшін де келіссөздер жүргізілді, ол Луиден он жас кіші болды.
In April 1354, the Neapolitans, with Grand Seneschal Niccolò Acciaiuoli at the head of a small fleet, invaded Sicily and subjugated Palermo and most of the interior in alliance with the Chiaramonte and the other filoangioini families. Only Catania and Messina remained under Louis's control, that is, with the Catalan (filoaragonese) faction. Fortunately for Louis, the new Neapolitan king, Louis I, refused to provide the required reinforcements and supplies to maintain the invasion. In May the king of Sicily (Trinacria) sent an ambassador to Naples to protest the invasion. On 4 June he sent out an embassy to Peter IV of Aragon to request assistance. In June Louis rehabilitated the Ventimiglia family, old rivals of the Chiaramonte, and restored them to the office of chamberlain. In November he personally led the force that reconquered Piazza Armerina. He followed up his success with further actions in the westernmost Sicilian province, the Val di Mazara, occupying Cammarata and Trapani. During late December and early January he was in Calatafimi. Only the town of Castronovo continued to resist in the province. On 7 January 1355 Louis was in Giuliana, but he returned to Catania in February. From there he and the Alagona launched an assault against Lentini on 13 May, but the siege of the town had to be lifted in mid June. On 10 July an epidemic of bubonic plague broke out at Catania and the king left for Messina. From Messina Louis led a naval and land campaign against Palermo, but succeeded only in devastating the countryside. By September he was able to return to Catania. He was struck by the plague, moved to Aci, a castle belonging to the recently deceased Frederick of Randazzo. There he died on 16 October, only seventeen years of age. That same night his body was moved to the church of Santa Maria la Grande outside the walls of Catania. The next day (17 October) his funeral procession passed through the streets to the cathedral of Sant'Agata, where his body was placed in the same tomb as his grandfather, Frederick II (III), and uncle, John of Randazzo. Although marriage negotiations had languished since his accession, Louis did leave two illegitimate sons, Antonio (Anthony) and Luigi (Louis), who were sent to Barcelona to be raised by their aunt Eleanor, queen of Aragon. On 10 October 1355, days before his death, Eleanor had written to Louis to reopen the negotiations for his marriage to Constance, her stepdaughter. Negotiations were apparently also underway for the hand of a daughter of Matteo II Visconti, ruler of Milan, and for the hand of the King of Naples's niece Margaret of Durazzo, ten years Louis's junior.