Кіріспе

Үндістандық тарихшы және саясаткер Сугата Бос (7 қыркүйек 1956 жылы туған) – 1980 жылдардың ортасынан бері Америка Құрама Штаттарында оқытып, жұмыс істеген үндістандық тарихшы және саясаткер. Оның ғылыми зерттеу салалары – Оңтүстік Азия және Үнді мұхиты тарихы. Бос 2001 жылға дейін Тафтс университетінде оқытты, содан кейін Гарвард университетіндегі Мұхит тарихы және істері жөніндегі Гардинер профессоры қызметін қабылдады. Бос сонымен қатар Үндістанның Калькутта қаласындағы Нетаджи зерттеу бюросының директоры, бұл бюро Бостың атасы, үндістандық ұлтшыл Субхас Чандра Бостың өмірі мен еңбектерін зерттейтін ғылыми орталық және мұрағат. Бос жақында "Ең патшаның қарсыласы: Субхас Чандра Боз және Үндістанның империяға қарсы күресі" (2011) және "Жүздеген көкжиегі: Глобалды империя дәуіріндегі Үнді мұхиты" (2006) кітаптарының авторы. 2014 жылдан 2019 жылға дейін Бос Мамата Банерджи басқаратын Бүкілүндік Тринъмул Конгресі (ТМК) партиясынан Батыс Бенгалиядағы Джадавпур сайлау округінің депутаты болып қызмет етті.

Жас шағы мен отбасы

Сугата Боз Үндістанның Калькутта қаласында дүниеге келген. Калькутта президенттік колледжінде және Калькутта университетінде оқығаннан кейін, Боз 1981 жылы Кембридж университетінде докторлық диссертациясын қорғаған. Содан кейін Кембридж университетінің Сент-Катарина колледжінің ғылыми қызметкері болып тағайындалды. Үндістандық ұлтшыл Субхас Чандра Боздың туысы Сумантра Боз Лондон экономика мектебінде сабақ береді; оның қарындасы Сармила Боз Оксфорд университетінде зерттеуші.

Академиялық мансап

Кейбридж университетінде PhD дәрежесін қорғағаннан кейін Сугата Бос мансабын Тафтс университетінде тарих және дипломатия профессоры ретінде бастады. 2001 жылы Бос Гарвард университетінің мұхит тарихы және істері жөніндегі Гардинер кафедрасына тағайындалды. Бұл лауазымға шамамен екі онжылдық бойы кандидат болмаған еді. Бұрын оны Батыс жарты шар тарихшылары басқарған, бірақ Гарвард Оңтүстік Азия тарихын зерттейтін ғалымды іздеген. 2006 жылы жарық көрген «Жүздеген көкжиек: Глобалды империя дәуіріндегі Үнді мұхиты» атты еңбегінде Бос Кирти Н. Чадхури және Андре Винк сияқты ғалымдардың алғашқы «глобал экономика» – Үнді мұхиты арқылы жүзеге асылатын теңіз экономикасы, оның саудасына муссон желдері мен ағымдары көмектескен және исламның таралуынан кейін пайда болған – еуропалық капитализмнің 18 ғасырдың басында әлсірегені туралы тезиске қарсы тұруға тырысады. Оның кітабының негізгі тезисінде Бос орта деңгейдегі базар саудагерлері мен көпестерінің аймақаралық экономикасы 1920 жылдардың соңына дейін жалғасқан, ол үстем еуропалық капиталистердің үстінде, ал шаруалар мен сатушылардың астында орналасқан. Боздың сөзіне сүйенсек, бұл жағдай тауарлар мен қызметтер нарығында ғана емес, сонымен қатар идеялар мен мәдениеттің айырбасталуында да байқалды. Осы пікірді нығайту үшін кітапта Мохандас К. Ганди, Рабиндранат Тагор және Бостың туысы Субхас Чандра Бос туралы бөлімдер бар. «Жүздеген көкжиек» кітабы академиялық сарапшылар тарапынан Үнді мұхиты елдерін байланыстыратын желілердің өзгеруін түсіндіргені және Үнді мұхиты аймағындағы «антиколониализмнің космополиттік көзқарастарын» зерттегені үшін жоғары бағаланды. Дегенмен, Бостың экономиканы сипаттауы Үндістан мен үндістерге шектеліп, британдықтар мен Үндістан арасындағы күрделі қарым-қатынасты үнді ұлтшылдығы мен британдық авторитарлықтың қақтығысына дейін кемсіткені және кітаптағы негізгі тезиске жеткілікті дәлел келтірмегені үшін сынға ұшырады. Бос қазіргі Оңтүстік Азияның экономикалық, әлеуметтік және саяси тарихы туралы көптеген кітаптардың авторы және редакторы. Мансабын Бенгалияның аграрлық экономикасын зерттеуден бастаған Бос өзінің зерттеулерінің нәтижесінде екі томдық еңбек жариялады. 1986 жылы жарық көрген «Аграрлық Бенгал: экономика, әлеуметтік құрылым және саясат» кітабы ауылдық экономикалық өмірді әлемдік экономиканың кең ағымдарымен байланыстырды, ал 1993 жылы «Индияның жаңа Кембридж тарихы» сериясынан шыққан «Кейшілердің еңбегі және отарлау капиталы: 1770 жылдан бері ауылдық Бенгал» еңбегі аймақтық экономикалық және әлеуметтік өзгерістердің екі жарым ғасырын талдады.

Саяси мансап

Сугата Бос 2014–2019 жылдары 16-шы Лок Сабхадағы «Тринамұл Конгресс» партиясының депутаты, Жадавпур сайлау округін өкілдік еткен.

Басқа қызмет түрлері

2012 жылдың қаңтар айында Бозе «Нью-Йоркер» журналының редакторы Дэвид Ремник, «Нью-Йорк Таймс» газетінің бұрынғы редакторы Джозеф Леливельд және журналист Питер Попхэммен бірге «Джайпур» әдебиет фестивалінің алтыншы шарасында биография жазудың қиындықтары тақырыбындағы панельдік талқылымға қатысты. Бозе Рабиндранат Тагорды зерттеу, оның туралы сөз сөйлеу және жарияланымдар жасау саласында белсенділік танытып, түрлі БАҚ жобаларына үлес қосты. 2007 жылы Кришна мен Сугата Бозе «Пураби: Әйелдік гендердегі Шығыс» атты Тагордың поэзиясы мен музыкасын қамтитын кітап пен CD-дискін бірлесіп шығарды. Бозе Тагордың Үндістаннан тыс жерлерде жазылған әндерінен «Висва Ятри Рабиндранатх» атты төрт дискілік жинақты жасады және Солтүстік Америка, Еуропа және Азияда Тагор туралы көптеген дәрістер оқыды. Гарвард пен Тафтс университеттеріндегі жұмысынан бөлек, Бозе Үндістанда жоғары білім беруді дамытуға бағытталған екі ірі жобаны іске асыруға көмектесті. 2007 жылдан бері Бозе Үндістан үкіметінің Наланда кеңесшілер тобының мүшесі болып табылады, бұл топ ежелгі Наланда университеті орналасқан Бихардағы халықаралық университет құруды мақсат етеді. 2011 жылдан бері Бозе 194 жылдық тарихы бар Калькуттадағы Президенттік колледж кеңесшілер тобының төрағасы қызметін атқарады. Ол сонымен қатар 2009 жылы Infosys жүлдесінің әлеуметтік ғылымдар жюриінің және 2015 және 2016 жылдары гуманитарлық ғылымдар жюриінің құрамында болды.