Кіріспе

Американдық саясаткер Генри Смит Лейн (24 ақпан 1811 - 19 маусым 1881) - АҚШ-тың өкілі, сенаторы және Индиананың 13-ші губернаторы; ол Индиананың ең қысқа қызмет еткен губернаторы болды, егер оның партиясы Индиананың Бас Ассамблеясын бақылауға алып, оны АҚШ Сенатына сайласа, қызметтен кетуді жоспарлады. Ол бұл лауазымға екі күн ғана ие болды және құлдыққа қарсылық танытты. Партия құлағанға дейін виг болған ол оңтүстікпен келісімді қолдады. Ол 1856 жылдан бастап Республикалық партияның алғашқы көшбасшысы болды, бірінші партиялық конвенцияның президенті болды, оның басты сөзін сөйледі және Абрахам Линкольннің кандидатурасына ықпал етті. Миссури келісімінің күшін жоюымен ол толыққанды азаттыққа қарсы болды, ал Сенатта ол Одаққа жақтас және Оңтүстік Конфедерацияны жеңу үшін соғыс күшін қатты қолдады.

Отбасы және шыққан тегі

Генри Смит Лейн 1811 жылы 24 ақпанда Кентукки штатының Шарпсбург қаласының маңында, Баф округінде Джеймс Х. және Мэри Хиггинс Лейннің ұлы болып дүниеге келді. Ол жеке ұстаздардан классикалық білім алып, заң зерттеді; ол 1832 жылы Кентукки штатының Маунт-Стерлинг қаласында адвокаттық алқаға қабылданды. Ол 1835 жылы Индиана штатының Кроуфордсвилл қаласына көшіп барып, Индиана банкіне жұмыс істеді және заң кеңсесін ашып, негізінен қылмыстық істерді қабылдады. Лэйн өмірінің алғашқы кезеңінде құлдыққа қарсы болды және Генри Клэйді Кентуккиде тұрып жатқан кезде қолдады. 20 жасында ол 1831 жылы қазан айында Колонизация қоғамына құлдыққа қарсы сөйлеген сөзін айтты. Ол сөзінде: "Барлық дәуірлердің тарихы ешбір адам не адамзат қоғамы мәңгілік құлдықта ұсталмайды" деп ескертті. Лэйн құлдықты кеңейтуге қарсы болса да, ол оны жоюды жақтамады, бірақ Генри Клей сияқты ол құлдықтың уақыт өте келе өліп кететінін, егер оның таралуына кедергі жасалса деп сенді. 1833 жылы Памела Бледсо Джеймсонға үйленді. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады, ал оның әйелі 1842 жылы көлігі апатынан қайтыс болды; Лэйн апаттан аздап жарақат алып, аман қалды. Виг саясатында белсенді болған ол 1837 жылы Монтгомери округінің өкілі ретінде Индиана Сенатының мүшесі және 1838-1839 жылдары Индиананың өкілдер палатасының мүшесі болды. Лэйн 1840 жылы Тилгман А. Говардтың отставкасынан туындаған бос орынды толтыру үшін АҚШ-тың өкілдер палатасына сайланды. Ол келесі жылы Джон Брайсты басым көпшілікпен жеңіп, қайта сайланды және 1843 жылға дейін қызмет етті. Ол екінші толық мерзімге сайлануға үміткер болмады. Лэйн сайлаудан кейін заңгерлік ісін қайта бастады және Мексика-Америка соғысы басталғанға дейін сол жерде қалды. 1846 жылдың мамыр айында Лэйн Индианаполисте өткен соғыс жиналысына қатысты және белсенді мүше болды, кездесудің шығарылған қарарларының бір бөлігін жазып, Мексиканы басып алу үшін әскерлерді уәде етті.

Жақсылықтарды ауыстыру

Соғыстан оралғаннан кейін Лэйн 1849 жылы Жозеф Э. Макдональдқа қарсы конгресске кандидат болды. Сайлау өте тығыз болды, бірақ Лейн ақыр соңында жеңілді және жеке өмірге оралды. Нәтижелер апатты болды және Know Nothing партиясы тез арада ыдырап кетті, бірақ шайқас Лэйнге демократияға қарсы тұру үшін ұлттық атақ әкелді. 1856 жылы Лэйн алғашқы Республикалық ұлттық конвенцияға қатысты. Ол конгрестің президенті болып сайланды және өзінің ораторлық қабілетімен бүкіл елге танылды. Конгресстен кейін ол Индианаға оралып, жаңа партияны штатта танытты. Сол жылы республикашылар Бас Ассамблеяда күшті өкілдікке ие болды және кейбір демократтардың қолдауымен Лейн мен Уильям Маккартиді АҚШ Сенатына сайлай алды. Екі адам Вашингтонға штаттың сенаторларына қарсылық білдіру үшін барды, бірақ сенаторлар жаңа сенаторларды қабылдаудан бас тартты. Конгресстен кейін Индианаға оралған ол Форт-Уэйнде Хендрикспен соңғы пікірталасты өткізді. Лэйн Хендрикс сияқты тәжірибелі дебатор болмаған, бірақ ол жоғары оратор деп саналды. Лэйн қарсыласымен одан әрі пікірталасқа түсуден бас тартты, оның орнына штатты аралап, баяндама жасады. Сайлау тығыз өтті және Лейн Хендриксті 1000-ға жуық дауыспен жеңіп, губернатор болып сайланды; ол 1861 жылдың 14 қаңтарында тағайындалды. Алайда, ол екі күн ғана қызмет етті және АҚШ Сенатында орын алу үшін, губернатор болған кандидатуралық серіктесі Мортонмен келісімді құрметтеу үшін, орнынан кетті. 1881 жылы 18 маусымда Лейн Crawfordsville-дегі үйінде бірнеше досын кешкі уақытта көңілдестірді. Тойдан кейін ол көкірек ауыруына ұшырады және келесі күні, 19 маусымда сағат 13:00-де, жүрек соғысынан қайтыс болды. Оның өлімі туралы бүкіл ел бойынша хабарланды, ал бүкіл ел бойынша сыра тойлары өткізілді.