Кіріспе
Американдық романист, сценарист Гарольд Макграт (4 қыркүйек 1871 – 30 қазан 1932) – көптеп сатылған және өнімді американдық романист, әңгімелер авторы және сценарист. Ол романтика, тыңшылық, детектив және оқиғалы жанрларды қамтитын, жыл сайын бірнеше роман жазып, көпшілік нарығына ұсынатын. Жаңа киноиндустриясы үшін түпнұсқа сценарийлер жазуға алғашқы рет шақырылған ұлттық жазушы – ол болды. Сонымен қатар, оның он сегіз романы мен үш әңгімесі фильмге бейімделді, кейбір жағдайларда бірнеше рет қайта түсірілді. Осы романдарының үшеуі Нью-Йорктегі Бродвейде қойылған пьесаларға айналды. Макграт көп саяхаттады, бірақ туып өскен Сиракуза (Нью-Йорк) қаласында тұрды.
Harold MacGrath (September 4, 1871 – October 30, 1932) was a bestselling and prolific American novelist, short story writer, and screenwriter. He sometimes completed more than one novel per year for the mass market, covering romance, spies, mystery, and adventure. He was the first nationally known writer to be commissioned to write original screenplays for the new film industry. In addition, he had eighteen novels and three short stories adapted as films, in some cases more than once. Three of these novels were also adapted as plays that were produced on Broadway in New York City. MacGrath traveled extensively but was always based in Syracuse, New York, where he was born and raised.
Өмірбаян
Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласында дүниеге келген Гарольд Макграт Томас Х. және Лилиан Джейн Макграттың ұлы болды. Жас шағында ол 1890 жылдардың соңына дейін «Сиракуз Herald» газетінде тілші және жазбагер болып жұмыс істеді, содан кейін «Қару және әйел» атты алғашқы романын жариялады. «Нью-Йорк Таймс» газеті мәлімдегендей, оның келесі кітабы «Құыршақ тәжі» 1901 жылы АҚШ-тағы ең көп сатылған кітаптардың тізімінде жетінші орынды иеленді. Макграт (осы кезде осылай жазған) махаббат, оқиғалар, құпиялар, тыңшылар және осы сияқты тақырыптардағы көпшілікке арналған романдарды жылына бірден астам кітаптан жазуды жалғастырды. Оның тағы үш кітабы сол жылдың ең көп сатылған он кітабының қатарына енді. Осымен қатар, ол «The Saturday Evening Post», «Ladies Home Journal» және «Red Book» сияқты ірі американдық журналдарда бірнеше қысқа әңгімелер жариялады. Макграттың бірнеше романдары да осы журналдарда бөлім-бөліммен жарық көрді. 1932 жылы қайтыс болғанға дейін ол осындай басылымдарда қысқа әңгімелер жариялауды тоқтатпады.
Фильмдерге жазу
1912 жылы Гарольд Макграт «Еншілдікті қайырып алған кек» атты батыс жанрындағы қысқаметражды фильмнің сценарийін жасау үшін Америкалық фильм компаниясымен келісім шарт жасағанда, тікелей кино үшін жазған алғашқы, ұлттық деңгейде танымал авторлардың бірі болды. Макграттың туындылары соншалықты танымал болды, оның қырық романының он сегізін және үш повесі фильмге бейімделді. Кейбір романдар бірнеше рет экранға түсірілді. Ол тағы да төрт фильмнің түпнұсқа сценарийін жазды. Оның «Кэтлиннің оқиғалары» (1903) атты сериалдық фильмінде Кэтлин Уильямс түсті. Сериалдың он үш бөліміне сценарий жазып жүргенде, ол осы оқиғаға байланысты роман да жазды. Роман сериалдың бірінші бөлімінің 1913 жылғы 29 желтоқсандағы тұсаукесерінен кейін жарияланды. Кітап сериалдың барлық он үш бөлімі көрсетіліп жатқан кезде кітап дүкендерінде сатылымға шығарылды, бұл жарнамалық науқанға септігін тигізді. Оның фильмге бейімделген үш кітабы Бродвейдегі пьесалар ретінде де қойылды. Дуглас Фэрбенкс өндіріс компаниясы Макграттың сол аттас повесі негізінде «Молликоддл» (1920) атты толық метражды приключенческий фильмін жасады. Бұл повесть 1913 жылы «The Saturday Evening Post» журналында жарияланған болатын. Виктор Флемингтің режиссерлік жұмысымен түсірілген фильмде Дуглас Фэрбенкс, Рут Реник және Уоллес Бири ойнады, ал оны жаңадан құрылған United Artists компаниясы таратты. Жас Борис Карлофф, бұрын кинода эпизодтық рөлдерде ойнаған, 1920 жылы Макграттың «Қауіп барабандары» романы бойынша алғашқы экрандық тізімі үшін осы сахналық есімді таңдады дегенді айтады. 1920 жылғы қаңтарда «The Saturday Evening Post» журналында жарияланған бұл туындыда Борис Карлов есімді орыс ғалымы бейнеленген. Макграттың кітабы «Борис Карлов» (1922) атты Бродвей пьесасы ретінде қойылды. 1923 жылға қарай актер Борис Карлофф осыған ұқсас есімді пайдаланғандықтан, «Қауіп барабаны» фильмі түсірілген кезде ғалым кейіпкерінің аты Грегор Карлов деп өзгертілді.
Жетістік
Гарольд Макграт жазушы ретінде жеткен табысының арқасында байыды. Ол халықаралық деңгейде көп саяхаттады, бірақ негізгі тұрағы Сиракуза (Нью-Йорк) қаласы болды. Ол 1912 жылы ағылшын елдік стиліндегі сарай және оған қоса жасалған көркем бақтарды жобалау мен салуға тапсырыс берді. Олар жоғары бағаланды. "Саңыры адамның қысқа автобиографиясы" атты мақаласында, The Saturday Evening Post газетінде жарияланған (23 сәуір, 1932), Макграт өмірінің басында есту қабілетінің нашарлығы салдарынан қиындықтарға тап болғанын жазды. Есту қабілеті нашар адамдар байланыс орнатудағы қиындықтарға байланысты зиялылық деңгейі төмен деп есептелген кезде, Макграт бұл жағдайын жұмыс берушісінен және басқалардан жасырды. Гарольд Макграт осы мақала жарияланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң Сиракузадағы үйінде дүние салды.
Жерлеу рәсімі
Макграт 1932 жылы қайтыс болды. Оның табыты Сиракузадағы Сент-Полс епископ шіркеуінде 1932 жылғы 5 қарашада сағат 14:00-де өтетін жерлеу рәсімі алдында қарауға қойылды. Жүздеген адам оның алдынан өтіп, қоштасты. Сент-Полс шіркеуінің пасторы, дәрігер Генри Х. Хэдли шіркеудегі қызметті өткізді.