Кіріспе

1997 жылғы Консервативтік партия басшылығына сайлау 1997 жылғы 2 мамырда Джон Мейджордың 1997 жылғы жалпы сайлаудағы партиясының күлдірау жеңілісінен кейін, Ұлыбританияның Консервативтік үкіметінің 18 жылдық билігін аяқтаған соң, көшбасшы лауазымынан кеткеніне байланысты басталды. Мейджор 1990 жылдың қарашасынан бері Консервативтік партияның жетекшісі және премьер-министр болып келді.

Бас тартылған үміткерлер

Майкл Хеселтиннің жетекшілікке таласатыны күтілгенімен, денсаулығына байланысты бұл мүмкіндіктен бас тартты. Хеселтин бұл сайыс барысында Кеннет Кларкты қолдады.

Науқан

Үгіт наурызында Джереми Паксман Майкл Ховардтан ол Ішкі істер министрі болған кезде Ұлыбританияның түрме қызметінің бұрынғы бас директоры Дерек Льюистің шешімін қабылдамаймын деп қорқытқан ба деп сұрады. Бұл сұрақ 12 рет қойылды, бірақ Ховард нақты жауап бере алмады.

Нәтижелер

Бірінші дауыс беру: 10 маусым 1997 ж.
Үміткерлер | Дауыстар | %
---|---|---
Кеннет Кларк | 49 | 29.9
Уильям Хейг | 41 | 25.0
Джон Редвуд | 27 | 16.5
Питер Лилли | 24 | 14.6
Майкл Говард | 23 | 14.0
Қатысу | 164 | 100
Екінші дауыс беру қажет

Говард сайдан шығарылды. Ол күшті үміткер саналғанмен, Энн Виддомбтың (ол Ішкі істер министрлігінде оның басшылығында қызмет еткен) "оның бойында түнгі бір нәрсе бар" деген сын айтулары мен бастапқыда Говардты қолдап, вице-лидер болуға келіскен Уильям Хейгтің жеке өзіне үміткер болуға шешім қабылдауы оның беделіне нұқсан келтірді.

Екінші раунд

Екінші дауыс беру: 17 маусым 1997 ж.
Үміткерлер | Дауыстар | %
Кеннет Кларк | 64 | 39,0
Уильям Хейг | 62 | 37,8
Джон Редвуд | 38 | 23,2
Қатысу | 164 | 100
Үшінші дауыс беру қажет.

Редвуд сайдан шығарылды.

Соңғы тур

Соңғы раундта Кларк Хейгтен жеңілу қаупімен бетпе-бет келді және Майкл Хеселтиннің пайдасына қанатын білдірді. Хеселтин еуроскептиктер арасында Кларкке қарағанда кем беделді болды, ал Кларк жоспарланған евроға Ұлыбританияның болуына ынталы Консервативтік партияның басты жақтаушысы саналды. Бас сайлаудан кейін күні стенокардиядан кейін стент орнатылған Хеселтин ұсынысқа қызығушылық танытты, бірақ медициналық кеңес бойынша бас тартты. Редвуд Кларкке қолдау көрсетті, бұл Редвудтың (евроскептик) және Кларктің (еврофил) консерваторлар арасындағы негізгі даулы мәселе бойынша қарама-қарсы пікірде болғандықтан ерекше жағдай болды. Бұл қолдаудың орнына Кларк Редвудты көлеңке канцлер ететіні түсінілді. Алайда, бұл келісім кері кетті, және келісім тым циникалық болып көрінді, сондықтан ол 1930 жылдардың соңындағы нацистік-советтік келісіммен салыстырылды. Бұл экс-консервативтік премьер-министр баронша Тэтчерді Хейгті ашық қолдауға итермеледі. Нәтижесінде Редвудтың көп бөлігі Кларк емес, Хейгке дауыс берді. Үшінші дауыс беру: 19 маусым 1997 жыл Үміткер Дауыстар % Уильям Хейг 90 55.2 Кеннет Кларк 72 44.2 Қалғандар 1 0.6 Қатысқандар 163 99.4 Уильям Хейг сайланды.

Джулиан Льюис дауыс бермеген жалғыз депутат екенін мәлімдеді.

Салдары

Уильям Хейг басшылығымен партия 2001 жылғы жалпы сайлауда елеулі табысқа жете алмады, нәтижесінде бір ғана мандатты жеңіп алды, және оның орнына Иэн Дункан Смит келді. 1998 жылы басшылық сайлау жүйесі өзгертіліп, депутаттар бірнеше кезеңде дауыс беріп екі кандидаттан тұратын іріктеме жасады, олар кейін партияның барлық мүшелеріне таңдау үшін ұсынылды. Бұл жүйе алғаш рет 2001 жылғы басшылық сайлауда қолданылды және осы ережелердің өңделген түрі бүгінге дейін қолданылып келеді. Консервативті депутаттардың сенімсіздік дауысы арқылы, 2003 жылдың қазан айында Иэн Дункан Смиттен жасалғандай, қазіргі басшы лауазымнан алынуы мүмкін. Осылайша, (принцип бойынша) басшы партия мүшелерінің қолдауына ие болса да, депутаттар шешімімен лауазымынан алынуы мүмкін.