Кіріспе

Телеарна арқылы мазмұн таратушы ұйым, телехабар тарату орны немесе компания.

Телестанция – кәсіпорын, ұйым немесе әуесқой теледидар операторы сияқты басқа да субъект басқаратын, жер бетіндегі хабар таратушыдан радио толқындар арқылы бейне және дыбыс мазмұнын бір уақытта көптеген реттелген қабылдағыштарға тікелей жіберетін жабдықтар жиынтығы.

Шолу

Берлиндегі Fernsehsender Paul Nipkow (Пол Нипков теледидар станциясы) әлемдегі алғашқы тұрақты теледидар қызметі болды. Ол 1935 жылдың 22 наурызынан бастап 1944 жылы жабылғанға дейін эфирде болды. Станция Нипков дискісін ойлап тапқан Пол Готлиб Нипковтың есімімен аталады. Көбінесе "теледидар станциясы" термині аудиторияға құрылымдалған контентті таратумен айналысатын станцияны немесе станцияны басқаратын ұйымды білдіреді. Құрлықтағы теледидар беруі аналогты теледидар сигналдары арқылы немесе, соңғы кезде, цифрлық теледидар сигналдары арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Теледидар станциялары кабельдік теледидардан немесе басқа бейне провайдерлерден олардың контенті құрлықтағы радио толқындары арқылы таратылатынымен ерекшеленеді. Ортақ меншікке немесе байланысқа ие телеарналар тобы телеарна желісі деп аталады, ал желідегі жеке станция тиісінше O&O (Owned and Operated) немесе серіктес станция деп аталады. Теледидар станцияларының сигналдары электромагниттік спектрді пайдаланады, ол бұрын кең таралған және шектеулі ресурс болғандықтан, үкіметтер оларды реттеу құқығына ие деп санайды. Теледидар жүйелерінің стандарттары әлем бойынша әртүрлі. Аналогты жүйе арқылы хабар тарататын телеарналар әдетте бір телеарнамен шектелетін, бірақ цифрлық теледидар субканалдар арқылы да хабар таратуға мүмкіндік береді. Теледидар станцияларына әдетте мемлекеттік агенттіктің хабар тарату лицензиясы қажет, ол станцияға қойылатын талаптар мен шектеулерді белгілейді. Мысалы, АҚШ-та теледидар лицензиясы станцияның хабар тарату шеңберін немесе географиялық аймағын анықтайды, радиоспектрдің хабар тарату жиілігін бөледі, қандай телебағдарламаларды таратуға болады деген шекті белгілейді және станцияның белгілі бір бағдарлама түрлерін, мысалы, қоғамдық мәселелер туралы хабарларды таратуын талап етеді. Теледидар станциясының тағы бір түрі – коммерциялық емес білім беру (NCE) станциясы, ол қоғамдық телерадио хабарларын таратумен айналысады. Теледидар станцияларының медиа меншігін шоғырландырудан сақтау үшін көптеген елдердегі мемлекеттік ережелер теледидар желілерінің немесе басқа медиа операторларының теледидар станцияларына иелік етуін шектейді, бірақ бұл ережелер айтарлықтай өзгереді. Кейбір елдерде жалпыұлттық телеарналар құрылған, онда жеке телеарналар жалпыұлттық бағдарламаларды қайталап көрсетеді. Мұндай елдерде жергілікті телеарнаның идентификациялық белгісі болмайды және тұтынушы үшін желі мен станция арасында ешқандай нақты айырмашылық жоқ, тек бағдарламалауда шағын аймақтық өзгерістер ғана болады, мысалы, жергілікті телеарна жаңалықтары.

Беріліс

Теледидар станциясы өз бағдарламаларын тарату үшін операторлардан жабдықтарды, көбінесе таратушыны немесе радио антеннасын жұмыс істеуді талап етеді, ол тарату аймағындағы ең биік нүктеде орналасқан, мысалы, төбеде, биік ғимараттың шатырында немесе биік радио мұнарасында. Басты басқару бөлмесінен таратушыға сигналды жеткізу үшін студия/таратушы байланысы (STL) қолданылады. Байланыс радио немесе T1/E1 арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Таратушы/студия байланысы (TSL) телеметрияны станцияға қайта жіберуі мүмкін, бірақ бұл негізгі таратудың қосалқы тасымалдаушыларында орналастырылуы мүмкін. Басқа станцияны қайта таратушы немесе бір уақытта таратушы станциялар оны әуе арқылы немесе STL немесе спутник арқылы қабылдай алады. Лицензияда әдетте қай станцияларды таратуға рұқсат етілгендігі көрсетіледі. VHF станцияларында көбінесе өте биік антенналар болады, себебі олардың толқын ұзындығы ұзын, бірақ оларға әлдеқайда аз тиімді сәулелену қуаты (ERP) қажет, сондықтан тарату қуатын азайту арқылы электр энергиясын және авариялық резервтік генераторларды үнемдеуге болады. Солтүстік Америкада I жолақтағы (2-ден 6-ға дейінгі арналар) толық қуатты станциялар әдетте 100 кВт аналогты бейне (VSB) және 10 кВт аналогты дыбыс (FM) немесе 45 кВт цифрлық (8VSB) ERP-мен шектеледі. III жолақтағы (7-ден 13-ке дейінгі) станциялар 5 дБ-ға дейін 316 кВт бейне, 31,6 кВт дыбыс немесе 160 кВт цифрлық қуатқа дейін көтерілуі мүмкін. Төменгі VHF станциялары FM сияқты алыс қашықтықта қабылдануға бейім. 1-ші арнада станциялар жоқ. UHF, керісінше, әлдеқайда қысқа толқын ұзындығына ие, сондықтан қысқа антенна қажет, бірақ қуаттылығы да жоғары. Солтүстік Америка станциялары бейне үшін 5000 кВт ERP-ге және дыбыс үшін 500 кВт-қа, немесе цифрлық үшін 1000 кВт-қа дейін жете алады. Төменгі арналар бірдей қуаттағы жоғары арналарға қарағанда алысқа саяхаттайды, бірақ UHF, VHF сияқты электромагниттік кедергілерге және фондық "шуға" ұшырамайды, сондықтан теледидар үшін одан да артық пайдалы. Дегенмен, АҚШ-та Федералды байланыс комиссиясы (FCC) осы жолақтың тағы бір үлкен бөлігін (52-ден 69-ға дейінгі арналар) алып жатыр, бұл әлемнің қалған бөлігінен өзгеше, онда VHF алып жатыр. Бұл VHF-те қалған кейбір станцияларды аналогтық тарату тоқтатылғаннан кейін қабылдауды қиындатады. 1974 жылдан бері Солтүстік Америкада радиоастрономиялық мақсаттар үшін 37-ші арнада станциялар жоқ.

Бағдарлама жасау

Теледидар станцияларының көпшілігі коммерциялық телерадиокомпаниялар болып табылады, олар теледидар жарнамаларынан табыс табу үшін әртүрлі құрылымдармен ұйымдастырылған. Олар тәуелсіз станция болуы немесе телерадио тарату желісінің бөлігі, немесе басқа да құрылым болуы мүмкін. Олар өз бағдарламаларының бір бөлігін немесе барлығын өндіре алады, немесе басқа станциялардан немесе тәуелсіз өндіріс компанияларынан бағдарламаларды сатып алады. Көптеген станцияларда теледидар студиясы бар, ол ірі желілік станцияларда жаңалықтар немесе басқа жергілікті бағдарламалар үшін жиі пайдаланылады. Әдетте, жаңалықтар бөлімі болады, онда журналистер ақпарат жинап алады. Сондай-ақ, электрондық жаңалықтар жинау (ENG) операциялары орналасқан бөлім бар, ол қашықтан хабарларды немесе спутниктік теледидар арқылы алыстан хабарларды қабылдайды. Сыртқы хабар таратуға арналған электрондық өрістік өндіріс (EFP) жабдықтары бар фургондар, жүк көліктері немесе SUV көліктері тілшілермен бірге жіберіледі, олар жаңалықтарды тікелей эфирде жібермей, бейнетаспаға жазып әкелуі мүмкін. Технологиямен қадамдасу үшін АҚШ телеарналары соңғы жылдары операторларды автоматтандырылған тарату жүйелерімен алмастырып, пайданы арттыруда. Кейбір станциялар (қайталаушылар немесе аудармашылар деп аталады) тек басқа станцияның, әдетте иесінің бас стансасында көрсетілетін бағдарламаларын қайталап көрсетеді және өздерінің телестудиясы немесе өндіріс құралдары жоқ. Бұл дамып келе жатқан елдерде кең таралған. Төмен қуатты станциялар да әдетте осы санатқа жатады. Бір уақытта хабар таратпайтын станциялар өздерінің идентификациялық белгілерін шығарады. Теледидар станциялары жергілікті радиостанцияларға, әсіресе бірлесіп иелік ететін станцияларға ауа райы (немесе жаңалықтар) қызметтерін ұсынуы мүмкін. Мұндай қызметтер кейбір жағдайларда бартерлік тәсілмен алмасуға болады.