Кіріспе

2020 жылдың желтоқсанында Ұлыбританияның полиция және өрт сөндіру және құтқару қызметі инспекциясы (HMICFRS) GMP-ге арнайы бақылауға алды, себебі бақылаушы есепте 2019 жылдың шілдесінен 2020 жылдың маусымына дейін GMP әр бес қылмыстың біреуін тіркемегені анықталды. Олардың есебуынша, полиция шамамен 80 100 қылмысты тіркемеген, оның көп бөлігі зорлық қылмыстары еді. Бұл жаңалықтан кейін полиция бастығы Иан Хопкинс лауазымынан кетті.

Тарих

Үлкен Манчестер полициясы 1974 жылғы 1 сәуірде екі жаңадан біріктірілген қалалық полиция күшінен – Манчестер және Салфорд полициясынан, сондай-ақ Ланкашир, Чешир және Батыс Йоркшир полициясының бөліктерінен құрылды. Қалалық полиция күштеріне 1830 жылдардың соңында құрылған Манчестер қалалық полициясы және 1844 жылы құрылған Салфорд қалалық полициясы кірді. Манчестер 1853 жылы қала мәртебесін алғаннан кейін полиция күші өз мәртебесін көрсететіндей Манчестер қалалық полициясы деп аталды. 1926 жылы Салфорд та қала мәртебесін алды, нәтижесінде Салфорд қалалық полициясы Салфорд қала полициясы болып өзгерді. Бұл екі қалалық полиция күші 1968 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін 1964 жылғы Полиция заңына сәйкес Салфорд қала полициясы Манчестер қала полициясымен біріктіріліп, Манчестер және Салфорд полициясының жаңа күші құрылды. Бұл жаңа күш тек алты жыл ғана өмір сүрді, содан кейін 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару заңымен Ұлы Манчестердің қалалық округі құрылды, осымен бірге Ұлы Манчестер полициясы да құрылды. Полициялық аумақтың кеңеюі және 2,267,090 адамның қосылуы, бұл жойылған Манчестер және Салфорд полициясынан асып түсті. Жаңадан құрылған күштің тарихын іздесек, 1960 жылдардың соңында (1964 жылғы Полиция заңына сәйкес) таратылған басқа да қалалық полиция күштерінен де табуға болады, олар Ланкашир және Чешир округтік полиция күштеріне біріктірілді. Бұл екі округтік полиция күші Ұлы Манчестер құрылғанға дейін, шамамен алты жыл бойына осы аудандарды қамтамасыз етті, ал GMP полициялық қызметтерді ұйымдастыруға жауапкершілікті өз мойнына алды. Ланкашир округінің тарихи аймағында Болтон қалалық полициясы (1839-1969), Олдем қалалық полициясы (1849-1969), Рочдейл қалалық полициясы (1857-1969) және Уиган қалалық полициясы (1836-1969) болды. Чешир округінің тарихи аймағында Стокпорт қалалық полициясы (кем дегенде 1835-1967) кірді. GMP-нің алғашқы бас комиссары Уильям Джеймс Ричардс болды. Ричардс 1968-1974 жылдар аралығында қысқа ғана өмір сүрген Манчестер және Салфорд полициясының бас комиссары болған, ал одан бұрын 1966-1968 жылдар аралығында Манчестер қалалық полициясының бас комиссары болды. 1976 жылғы 30 маусымда зейнеткерлікке шыққаннан кейін Джеймс Андертон 1976 жылғы 1 шілдеде жаңа бас комиссар болып тағайындалды. Андертон өзінің 15 жылдық қызметі кезінде ашық басшылық стилі мен қылмыс, полиция және мораль туралы қатал көзқарастарымен даулы тұлға болды. 1991 жылы Дэвид Уилмот Андертонның орнын басты. 2002 жылы Майкл Дж. Тодд 2008 жылы қайтыс болғанға дейін бас комиссар болып тағайындалды. Тоддтың 2008 жылғы наурыздағы өлімі туралы көптеген хабарлар жарияланды. Тодд белсенді адам ретінде танылды және өзі де жиі "полицейлерді" көшелерге шығарды. GMP-нің бас комиссарының орынбасары Питер Фахи, бұрынғы Чешир полициясының басшысы, 2008 жылдың қыркүйегінде бас комиссар болып тағайындалғанға дейін бас комиссар міндетін атқарды. Полиция констеблі Иан Роджерс 1975 жылы қызмет барысында қаза тапқан GMP-нің алғашқы қызметкері болды. Оның өлімі Стокпорттағы теміржол оқиғасынан болды. GMP құрылғаннан бері 20 офицер қызмет барысында қаза тапты немесе қайтыс болды. GMP 1996 жылғы Манчестердегі жарылыстан кейін Манчестерді қайта құруға көмектесті. 1990 жылдары Манчестер қаласы сол кездегі қарулы қылмыстың жоғары деңгейіне байланысты "Ганчестер" деген мазақтау атауын алды. Ұлы Манчестер полициясы Манчестердегі қарулы қылмыстар мәселесімен күресті, әсіресе оңтүстік Манчестердегі әлеуметтік жағдайы нашар аудандарда. 2009 жылы бандиттік топтардың жетекшілері өмір бойына сотталды. 2011 жылға қарай қала бұл атаудан құтылды. 2010 жылғы 14 қазанда Ұлы Манчестер полициясы 24 сағат ішінде оларға түскен барлық қоңыраулар туралы мәліметтерді Twitter-де жариялады. Қызмет бас комиссардың "әлеуметтік жұмыс" деп атаған қанша уақытын қылмысқа қарсы күрес емес, басқа нәрселерге жұмсайтынын көрсету үшін 24 сағат ішінде олардың офицерлеріне хабарланған әрбір оқиғаның егжей-тегжейін жариялады. Олар бұл әрекетті 2014 жылғы 14 қазанда қайталады. GMP әлеуметтік желілерді кедергі емес, көмекші күш ретінде пайдаланды. 2011 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктер кезінде Твиттер және Фейсбук сияқты әлеуметтік желілердің тәртіпсіздіктерді тудырудағы рөліне сын айтылған кезде, GMP әлеуметтік желілердегі қолдау күдіктілерді ұстауға тырысқан көптеген азаматтардан жауап алғанын мәлімдеді. GMP тәртіпсіздіктерге қатысқандардың барлығын анықтап, оларды жазалады.

Басқару

2012 жылдың қарашасынан 2017 жылдың мамырына дейін Үлкен Манчестер полиция және қылмыс комиссары Тони Ллойд болды. Полиция және қылмыс комиссары полиция аймағындағы жергілікті билік органдарынан сайланған кеңесшілерден құралған Үлкен Манчестер полициясы және қылмыс жөніндегі комиссиясымен бақыланды. 2012 жылдың қарашасына дейін Үлкен Манчестер полиция органы полицияны басқаруды жүзеге асырды. Алайда, Джордж Осборн 2014 жылдың қарашасында жариялаған Үлкен Манчестер қаласының сайланған мэрі туралы жаңа жоспарларға сәйкес, полиция және қылмыс комиссары лауазымы жойылды және оның функциялары мэр кеңсесіне берілді. Алғашқы мэр сайлауы 2017 жылы өтті, оның нәтижесінде Энди Бернхэм мэр болып сайланды.

Жол полициясы бөлімі

GMP сонымен қатар округтегі барлық жол полициясына жауапты Жол полициясы бөлімін (RPU) басқарады, оған 280 миль (451 км) автокөлік жолы кіреді. 2009 жылы RPU-лар RPU 1 Ли, RPU 2 Хайд және RPU 3 Чаддертон орналасқан үш стратегиялық бөлімге бөлінді. Бюджеттік шектеулер мен соңғы тексеру нәтижесінде Жол полициясы тағы 78 қызметкерден айырылып, 2012 жылы Екклс пен Чаддертон қалаларында орналасқан екі RPU-ға қайта құрылды/кеміді. Бұл 5 ауысымдық жүйеде RPU-ның санын 100 қызметкерге дейін азайтты, яғни полиция аумағын қамту үшін әр ауысымда 20 қызметкер жұмыс істейді. 2014 жылы бұл көрсеткіш тағы да азайып, әр ауысымда күш аймағында 10-12 офицер жұмыс істеді, себебі қысқартулар офицерлердің санын одан әрі азайтты. 1980 жылдардың басында Үлкен Манчестерде көлік құралдарына қатысты қылмыстардың өсуіне жауап ретінде GMP Трафик аймағын қолдау қызметі (TASS) бөлімін құрды. Бұл бөлім басқа көліктермен қатар, белгілі Ford Capris автопаркін, сондай-ақ сырттан қарағанда қарапайым Talbot Sunbeams сияқты көрінетін белгісіз Lotus Sunbeams-ты пайдаланды. Бұл бөлім 1995 жылы BBC-нің алты бөлімді «X Cars» деректі фильмінде «X Department» деп аталды, ол серияның алғашқы көрсетілімінде 12 миллион көрерменді тартты және TVCU-ға көпшіліктің өте жағымды пікірін әкелді. 2010 жылы TVCU-ның орнын Стретфорд полиция бөлімшесінде орналасқан Vortex басты. 2011 жылдың маусым айында Тактикалық көлік қылмысына қарсы бөлім аздаған өзгеріспен Тактикалық көлік ұстау бөлімі болып қайта құрылды. Бөлім жоғары өнімділігі бар белгісіз көліктерді пайдалануды жалғастырды және офицерлер жол желісін пайдаланатын қатысты және ұйымдасқан қылмыскерлермен күресу үшін ANPR ұстау бөлімімен бірлесіп жұмыс істеді. 2016 жылы бөлім атыс қарулары, иттік қызмет және тактикалық көмек бөлімімен бірігіп, Арнайы операциялар бөлімін құрды. Жол полициясы бөлімі (RPU) және TVIU көбінесе тактикалық қуғын-сүргін және ұстау сияқты белгілі бір тактикаларды жүзеге асыруда тығыз байланысқан жұмыс істейді, және осы сала бойынша оқытылған жалғыз бөлімдер осы TVIU және RPU болып табылады.

Әуе көмегі бөлімі

2012 жылдан бері GMP-ге Ұлттық полиция әуе қызметі (NPAS) авиациялық қолдау көрсетіп келеді. NPAS Манчестер қалалық әуежайынан Eurocopter EC135 T2+ тікұшағын, шақыру белгісі NPAS 21 ретінде пайдаланады, ол барлық көршілес полиция күштеріне қолдау көрсетеді. GMP 1989 жылы Әуеден қолдау көрсету бөлімін құрған. GMP-нің алғашқы тікұшағы Eurocopter AS355 Twin Squirrel болды. 2012 жылы NPAS құрылғанға дейін Әуеден қолдау көрсету бөлімі 2011 жылдың шілдесінде Чешир полициясымен, Солтүстік Уэльс полициясымен және Ланкашир полициясымен бірігіп, Солтүстік-Батыс әуе операциялары тобын (NWAOG) құрды, ол төрт тікұшақты пайдаланды. Бұл топ ақша үнемдеу және икемділік мақсатында құрылды, себебі кез келген оқиғаға ең жақын тікұшақ жөнелтілуі мүмкін еді, ал егер бір полиция аймағында екі оқиға болса, қажет болған жағдайда екі тікұшақ та жіберілуі мүмкін еді. Әуеден қолдау көрсету бөлімі сонымен қатар тұрақты қанатты ұшақтарды да пайдаланған. 2002 жылдың қаңтар айында GMP шілдеде өтетін Комонвелл ойындары үшін Britten Norman Defender 4000 тұрақты қанатты ұшағына тапсырыс берді. Шілде айында GMP Defender тікұшағын India 66 шақыру белгісімен пайдалана бастады, ол ойындар кезінде күніне орташа жеті сағат ұшты. Defender жылына шамамен 1200 сағат ұшып, террористер мен ірі қылмыскерлерді іздеуге де жұмыстандырылды. Defender 2013 жылдың желтоқсан айында пайдаланудан алынды.

Тактикалық көмек бөлімі

GMP тактикалық көмек жасағын ұстайды, ол көшірін бақылау және тәртіпсіздікке қарсы күрес үшін жұмылдырылады. Қызмет 2001 жылғы Олдхэмдегі нәсілдік тәртіпсіздіктер, 2008 жылғы УЕФА кубогы финалындағы тәртіпсіздіктер және 2011 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктер сияқты маңызды оқиғаларды бақылады, ол 2011 жылы Солфорд пен Манчестер қаласының орталық бөлігіне әсер еткен.

Қылмыстық істер бөлімі

Ауыр қылмыстармен күресу және осал азаматтарды қорғауға жауапты GMP бөлімшесі.

Терроризмге қарсы іс-қимыл

Терроризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі GMP бөлімшесі 2007 жылдың сәуірінде терроризмнің таралуын тоқтату мақсатында құрылды. Қалада террор сезімін таратуға бағытталған оқиғалар болған, мысалы, 1996 жылғы Манчестердегі жарылыс және Манчестер Аренасындағы жарылыс. Соңғы кезде бұл бөлімше 2009 жылы Траффорд орталығына, Арндал орталығына және жақын орналасқан Сент-Анн алаңына террористік шабуылдар ұйымдастыру жоспарының жолын кесті.

Тактикалық атыс қарулары бөлімі

Ұлыбританияның басқа бөліктеріндегідей, GMP офицерлері күнделікті жағдайда оттық қару ұстамайды. Оның орнына, GMP қарулы қылмыскерлермен күресу үшін қарулы күштер бөлімін ұстайды. Үлкен Манчестер полициясының тактикалық қарулы күштер бөлімі қарулы жауап беру көліктерін пайдаланады, олар қарулы офицерлерді оқиға орнына жеткізеді.

Қойылған бірлік

GMP атты полиция бөлімін ұстап тұрады. Атты офицерлер қылмыс ошақтарын анықтау үшін және демонстрациялар мен аймақтың футбол матчтары сияқты көптеген іс-шараларда жұмыс істейді. Жылқылар сондай-ақ жоғалған немесе іздеп отырған адамдарды табу үшін қол жеткізбейтін жерлерді іздеуге пайдаланылады. Бөлімде арнайы полиция қызметкерлері, білікті ат күтімшілері мен жаттықтырушылар және 35 жылқы бар. Атты бөлім Хорлтон ауданындағы Хоу Эндте орналасқан және Ұлы Манчестер аймағында аттарды тасымалдау үшін жылқы тасымалдау машиналарын пайдаланады.

Арнайы полиция

GMP-де 183-тен астам арнайы констебль бар, олар он екі бөлімнің әрқайсысына бекітілген. Арнайы констебльдер өздерінің штатты әріптестерімен бірге жұмыс істейді және негізінен бөлімшелерде қызмет етеді, жергілікті полиция топтарында (LPT) жұмыс істейді, бірақ кейбір бөлімшелер LPT жұмыс істемейтін кезде офицерлерге жедел топтарда жұмыс істеуге рұқсат береді. 2009 және 2012 жылдар аралығында бірқатар арнайы констебльдер Жол полициясы бөлімшелерінде (RPU) жұмыс істейтін Арнайы операциялар бөліміне (X Depart) қосылды, олар жол қозғалысы қызметінің толыққанды міндеттерін атқарды. Бұған қоса, жұмыс берушілерінің қолдауымен, "Жұмыс берушілер қолдауымен полиция қызметі" бағдарламасы аясында бірқатар арнайы констебльдер жұмыс істейді. Бұл бағдарламада офицердің жұмыс берушісі оның қызметін қолдайды, әдетте, еңбекақы төленетін уақытпен, айына 8 сағат олардың әдеттегі жұмыс орнында арнайы констебль міндеттерін орындауға жұмсалады. Арнайы констебльдер әдетте арнайы констебльдер қызметінің бас офицері, қазіргі уақытта Майкл Уолмсли, және дивизиялық командирлермен үйлестіріледі. Бас констебльдің басшылығымен 2009 жылдан бастап үш жыл ішінде GMP-дегі арнайы констебльдердің санын 1000-ға жеткізу жоспарланған, бірақ бұл мақсатқа әлі қол жеткізілген жоқ.

Бейне барлау бөлімі

Бұл бөлімше белгілі бір мерзімі біткен сотталғандарды жасырын бақылауды жүргізеді және олардың қайтадан қылмыс жасады деп есептейтін адамдардың бейнежазбаларын YouTube-қа жүктейді.

Үлкен оқиғалар тобы

Үлкен Манчестер полициясында 8 мамандандырылған ірі оқиғалар тобы бар.

Көлік бірлігі

Көлік бөлімі 2019 жылдың қараша айында құрылды. Оның міндеті – Үлкен Манчестердегі қоғамдық көлік жүйесінде, оның ішінде жолдарда, автобустарда, трамвайларда және аялдамаларда қылмыс пен тәртіпсіздікке қарсы күресу. Бұл бөлім 56 полиция қызметкерінен тұрады және бұрынғы шараларды алмастырды, онда көлік желісін патрульдеуге PCSO-лар жұмылдырылған болатын.

Санаттық құрылым

Үлкен Манчестер полициясы қолданатын шендік құрылым Лондонды есептемегенде, Ұлыбританияның басқа барлық аумақтық полиция күштерімен ұқсас.

Таңба

Үлкен Манчестер полициясында бес шенді арнайы констебюлярлік жасақ бар.

Газет

Үлкен Манчестер полициясы өзінің "Брифт" газетін шығарады, ол мыңдаған полицейлерге таратылады және осылайша, таралымы бойынша ең ірі газеттердің біріне айналады. Әр 20 беттік санында полицияның бастамалары, саясаты және қылмысқа қарсы күрестегі жетістіктері туралы жаңалықтар, арнайы бөлімшелер туралы терең мақалалар, әлеуметтік және спорттық жаңалықтар, сондай-ақ тұрақты рубрикалар жарияланады.

Қаржыландыру

2017 жылдың маусым айында, Манчестер аренасындағы жарылыстан кейін бір ай өткен соң, GMP бас комиссары Ян Хопкинс қаржыны кесудің салдарынан күштердің қиын жағдайда екенін айтты. Үлкен Манчестер әкімі Энди Бернхам Премьер-министрге GMP-нің "шегіне жеткенін, тіпті одан да асып кеткенін" мәлімдемекші болды. 2010 жылдың наурызындағы жалпы штат саны 13 189 адамды құрады, бірақ болжамдар 2020 жылға қарай бұл сан 10 108 адамға дейін төмендейді деп көрсетті. Корольдік полиция инспекциясы (HMIC) келесі он жылда полиция қызметкерлерінің саны 1800-ге азаятынын мәлімдеді. Бернхам терроризм мен аймақтағы зорлық қылмыстарының өсуі салдарынан GMP-ге қысым күшейіп бара жатыр деп алаңдады. Бернхам The Guardian газетіне: "Бұл сөзсіз: GMP-ге көбірек офицерлер қажет. Олар өз шектерінде, тіпті одан да асып кеткен, олармен айналысатын мәселелерге байланысты. Бас комиссар бұл жағдайды қиын деп сипаттады. Сондықтан, бұл жағдай ақылға сыймайды" деді.

Жақсы өнім өндіру практикасына қатысты оқиғалар мен тергеулер

Моорлар қазасы, 1960 жылдар – Моорлар қазасын тергеуді Чешир полициясы қолға алды. 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңнан бері Сэдлворт Мурс Үлкен Манчестердің қарауына кіреді. GMP бесінші құрбан, Кит Беннетті табу үшін Сэдлворт Мурстың аумағын іздеуге тырысты, бірақ табысқа ие болмады. 1981 жылы Мосс-Сайдтағы тәртіпсіздік 1000 жастың полиция бөлімшесін қоршауынан басталды, олар барлық терезелерді сындырып, 12 көлікті жойды. Одан кейін 48 сағатқа созылған тәртіпсіздіктер болды. Гарольд Шипман, 1998 жыл – Шипман дәрігер болған және пациенттерін өлтірген. Шипманның дәлелденген құрбандарының саны 218-ге жетеді, бұл оны тарихтағы ең көп сериялық кісі өлтірушіге айналдырды. Оның құрбандарының саны, мүмкін, одан да көп, 236 адам деп саналады. 1996 жылғы 15 маусымдағы Манчестердегі жарылыс – 3,300 фунт салмақтағы бомба Манчестер қаласының орталығындағы Корпорация көшесіне орналастырылды. Бұл бомба Ұлыбританиядағы Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі ең ірі бомба болды және ИРА жауапкершілікті мойындады. Үлкен Манчестер полициясының қызметкерлері, басқа да жедел қызметтердің көмегімен, бомба жарылған кезде таңғы сағат 10:00-ден 11:16-ға дейін бомбаның жанындағы 80 000-нан астам адамды эвакуациялады. Жүздеген адам жарақат алды, көбінесе шыны сынықтарынан, бірақ қаза болғандар жоқ. 2012 жылға дейін кінәлілер ұсталған жоқ және GMP 1996 жылы жарылысқа қатысқан ешкімге айып тағылмауы мүмкін екенін мәлімдеді. Оңтүстік Манчестердегі қарулы қылмыс, 1995–2009 жылдар – Оңтүстік Манчестердегі қарулы қылмыс 1999 жылы 43 қарумен байланысты жарақат және 7 өліммен шарықтауға жетті және 2000-шы жылдардың басына дейін жалғасты. Манчестерде 2008 жылдың ақпанынан 2009 жылға дейін он жылдан астам уақыт бойы қарумен байланысты өлім-жітім болмады. Бұл азаю Гуч тобының 11 мүшесінің 2009 жылы түрмеге қамалуымен байланысты, сондай-ақ қызмет Бандалар мен қарулы қылмыстарға қарсы күресетін Xcalibre бөліміне ие, адамдарды бандаларға қосылудан тоқтатып, атыс қаруының қолжетімділігін шектейді. 2012 жылдың мәліметтері бойынша, Оңтүстік Манчестердегі қарулы қылмыс сирек кездеседі. 2001 жылы этникалық зорлық-зомбылық Олдэмдағы тәртіпсіздіктерге әкелді, оның салдарынан 15 полицей қызметкері жарақат алды және 32 полицей көлігі қиратылды. Аугуста операциясы, 2003 жылдан бастап – Манчестердегі әлеуметтік қызметтердің қамқорлығында болған 15 жастағы жетім қыздың қайтысынан кейін полиция кем дегенде 57 баланы жыныстық зұлымдыққа ұшырауы мүмкін екенін және 97 күдікті зұлымдық жасаушыны анықтаған операция басталды, бірақ мерзімінен бұрын тоқтатылды. 2019 жылы қайта жандандырылған "Жасыл жакет" операциясы 53 ықтимал құрбанды анықтады. 2008 жылғы УЕФА кубогы финалындағы тәртіпсіздік (Пикадилли шайқасы деп те аталады) – 2008 жылғы 14 мамырдағы УЕФА кубогы финалы. Рейнджерс жанкүйерлерінің бір бөлігі матч басталғанға дейін жанжал шығарып, тәртіпсіздік тудырды, ал матч кезінде бейнеэкран бұзылғанда тәртіпсіздіктер күшейді. 2011 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктер, 2011 жылдың тамызы – Тәртіпсіздіктер 6 тамызда Лондонда басталды, ал GMP жауап ретінде 9 тамызда 100 тәртіпсіздікке қарсы полиция қызметкерін жіберді. 15 тамыз күні кешке Манчестер қаласының орталығында тонаушылықпен байланысты тәртіпсіздіктер болды. 2012 жылғы 3 наурызда Энтони Грейнджерге қарулы полиция тарапынан оқ атып, қаза тапты. 2017 жылы қоғамдық сауалнама өтті. Грейнджердің өлімі туралы есеп 2019 жылғы 11 шілдеде жарияланды, онда Үлкен Манчестер полициясының өзінің қателіктері салдарынан оның өліміне кінәлі екені айтылды. Манчестер Аренасындағы жарылыс, 2017 жылғы 22 мамыр – Ариана Гранде концертінің соңында жарылыс болды, нәтижесінде 22 адам қаза тауып, 59 адам жарақат алды. GMP көптеген полиция қызметкерлерін, соның ішінде жалпы міндеттерді орындайтын және қару-жарақпен жабдықталған офицерлерді оқиға орнына жіберді. GMP Арнайы шараларға алынды, 2020 жылғы 18 желтоқсан – Ұлы Манчестер полициясы «қылмыстардың бесіден бірі тіркелмегенін және 80 000-нан астамы дұрыс тергелмегенін» анықтағаннан кейін арнайы шараларға алынды. Бұл хабардан кейін полиция бастығы Ян Хопкинс қызметінен кетті.